Το Ιράν φαίνεται να επιβάλλει άτυπο έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, επιτρέποντας επιλεκτικές διελεύσεις πλοίων, ενώ η παγκόσμια ενεργειακή ροή παραμένει σοβαρά διαταραγμένη και πολιτικά εξαρτημένη

Ένα πακιστανικό δεξαμενόπλοιο έγινε αυτή την εβδομάδα το πιο πρόσφατο σκάφος που διέσχισε τα Στενά του Ορμούζ ακολουθώντας πορεία πολύ κοντά στις ιρανικές ακτές, ένδειξη μιας «εγκεκριμένης» διαδρομής που καταδεικνύει την ενίσχυση του ελέγχου της Τεχεράνης στη θαλάσσια δίοδο — ακόμη κι ενώ οι ΗΠΑ επιχειρούν να επιβάλουν τη δική τους επιρροή.

Το πλοίο Karachi, με σημαία Πακιστάν, που δήλωνε ανοιχτά ότι διέρχεται από το στρατηγικό πέρασμα, κινήθηκε την Κυριακή μέσα από ένα στενό άνοιγμα ανάμεσα στα ιρανικά νησιά Λαράκ και Κεσμ, πριν συνεχίσει κατά μήκος της ακτογραμμής προς τον Κόλπο του Ομάν, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων. Δύο φορτηγά πλοία που είχαν προηγουμένως προσεγγίσει ιρανικά λιμάνια ακολούθησαν την ίδια διαδρομή τη Δευτέρα, εκπέμποντας κανονικά το στίγμα τους, την ώρα που άλλα πλοία επιλέγουν να απενεργοποιούν τους πομποδέκτες τους για λόγους ασφαλείας.

Εναλλακτικές διαδρομές υπό ηλεκτρονική «ομίχλη»

Τα ξημερώματα του Σαββάτου, δύο δεξαμενόπλοια LNG με σημαία Ινδίας πέρασαν επίσης από τα Στενά, ενώ ένα πλοίο γενικού φορτίου με σημαία Γκάμπια αποχώρησε την Τρίτη. Σποραδικά σήματα εντόπισαν τα τρία πλοία κοντά στο νησί Λαράκ, ωστόσο η πλήρης πορεία τους δεν κατέστη δυνατό να χαρτογραφηθεί λόγω ηλεκτρονικών παρεμβολών που διαστρεβλώνουν τα δεδομένα πλοήγησης στην περιοχή.

Αν η συγκεκριμένη διαδρομή συνεχίσει να χρησιμοποιείται με επιτυχία, ενδέχεται να σηματοδοτεί την επιβολή ενός άτυπου συστήματος ελέγχου της κυκλοφορίας από το Ιράν, εκτιμά ο Χάρισον Πρετά, αναπληρωτής διευθυντής του Asia Maritime Transparency Initiative στο Center for Strategic and International Studies. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Τεχεράνη θα μπορούσε να στοχοποιεί πλοία ή να χρησιμοποιεί νάρκες στις παραδοσιακές οδούς, διατηρώντας παράλληλα έναν «ασφαλή διάδρομο» για φιλικά σκάφη κοντά στις ακτές της.

«Η χρήση αυτής της διαδρομής φαίνεται να συνδέεται με την προφανή έγκριση του Ιράν για συγκεκριμένα πλοία, κάτι που είναι λογικό, καθώς πρόκειται για περιοχή πιο εύκολα ελέγξιμη από τις ιρανικές αρχές», σημειώνει.

Από τον αποκλεισμό στην «επιλεκτική διέλευση»

Από την έναρξη των επιθέσεων ΗΠΑ και Ισραήλ πριν από περίπου δύο εβδομάδες, το Ιράν έχει πλήξει αρκετά πλοία εντός και γύρω από τα Στενά, οδηγώντας ουσιαστικά σε σχεδόν πλήρη παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας. Πλοία έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο, ενώ άλλα αδυνατούν να εισέλθουν, προκαλώντας πρωτοφανείς διαταραχές στο παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας, ελλείψεις και άνοδο τιμών σε Ασία και διεθνώς.

Η παρατεταμένη αστάθεια έχει ωθήσει ορισμένες χώρες να αναζητήσουν απευθείας συνεννόηση με την Τεχεράνη, προκειμένου να εξασφαλίσουν έστω περιορισμένες ροές φορτίων. Ινδία και Τουρκία συγκαταλέγονται στις χώρες που φέρεται να έχουν λάβει «πράσινο φως» για διέλευση πλοίων, ενώ το Πακιστάν δεν έχει σχολιάσει τις συνθήκες του ταξιδιού του Karachi.

Σύμφωνα με αναλυτές της JPMorgan, διαμορφώνεται ένα καθεστώς όπου τα Στενά δεν είναι τυπικά κλειστά, αλλά η διέλευση εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από πολιτικές συνεννοήσεις με το Ιράν.

Ασφάλεια, χρηματοδότηση και περιορισμένη ροή

Υπό κανονικές συνθήκες, η πλεύση τόσο κοντά στις ιρανικές ακτές θα θεωρούνταν ασυνήθιστη λόγω κινδύνων ασφαλείας. Οι κανόνες ναυσιπλοΐας προβλέπουν ότι τα πλοία κινούνται στην αντίθετη πλευρά του διαύλου, ωστόσο την περασμένη εβδομάδα τουλάχιστον ένα πλοίο που ακολούθησε την παραδοσιακή διαδρομή δέχθηκε επίθεση.

Η Ινδία επιχειρεί πλέον να εξασφαλίσει ασφαλή έξοδο για ακόμη έξι δεξαμενόπλοια που βρίσκονται εντός του Περσικού Κόλπου, χωρίς να είναι σαφές ποια διαδρομή θα επιλέξουν.

«Ενδέχεται να βρισκόμαστε στην αρχή μιας διαδικασίας επαλήθευσης από το Ιράν, κατά την οποία τα πλοία θα πρέπει να λαμβάνουν έγκριση για διέλευση μεταξύ Λαράκ και Κεσμ», σημειώνει ο Μάρτιν Κέλι της EOS Risk Group.

Παρά την περιορισμένη επανεκκίνηση διελεύσεων που ενθαρρύνει την αγορά, η εγγύτητα των διαδρομών στο Ιράν δημιουργεί σοβαρά ζητήματα για ασφαλιστικές εταιρείες και τράπεζες που χρηματοδοτούν τα εμπορεύματα. Οι ασφαλιστές χαρακτηρίζουν συγκεκριμένες περιοχές ως υψηλού κινδύνου, ενώ οι τράπεζες ενεργοποιούν εσωτερικούς ελέγχους όταν πλοία που χρηματοδοτούν κινούνται κοντά στις ιρανικές ακτές.

Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι τα λίγα πλοία που καταφέρνουν να περάσουν αποτελούν μόνο ένα μικρό δείγμα της συνήθους κυκλοφορίας.

«Αυτές οι περιορισμένες, εγκεκριμένες διελεύσεις απέχουν πολύ από το να αποκαταστήσουν την κανονική κλίμακα ροών ενέργειας από την περιοχή», τονίζει ο Πρετά.

Πηγή: newmoney.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Όαση σταθερότητας» το Bitcoin, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ταράζει τις αγορές