Η Ελεγκτική Υπηρεσία εντοπίζει σημαντικές παραβάσεις, ελλιπή τεκμηρίωση και πρακτικές απόκρυψης εξόδων από υποψηφίους Δημάρχους και Αντιδημάρχους, ζητώντας αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου για μεγαλύτερη διαφάνεια

Περιπτώσεις υποψηφίων στις δημοτικές εκλογές του 2024, οι οποίοι υπερέβησαν τα ανώτατα όρια εκλογικών δαπανών που καθορίζει η νομοθεσία, εντόπισε η Ελεγκτική Υπηρεσία στην Έκθεση της με τίτλο "Εκλογικές Δαπάνες των Υποψήφιων Δημάρχων και Αντιδημάρχων για τις Εκλογές που διεξήχθησαν στις 9 Ιουνίου 2024" με ελεγχόμενους φορείς το Υπουργείο Εσωτερικών, τις Επαρχιακές Διοικήσεις και Υποψήφιους Δημάρχους και Αντιδημάρχους.

Για τον έλεγχο των εκλογικών δαπανών για τις εκλογές της 9ης Ιουνίου 2024 υποβλήθηκαν 337 Εκθέσεις Εκλογικών Εξόδων (ΕΕΕ), με στόχο τη διαπίστωση συμμόρφωσης ως προς τα ανώτατα όρια των συνολικών εξόδων και τις δηλωθείσες «δαπάνες διαφήμισης».

Με βάση τις διατάξεις της νομοθεσίας, ο έλεγχος για την αυθεντικότητα των ποσών περιορίζεται στις «δαπάνες διαφήμισης» όπως αυτές καθορίζονται στην κείμενη νομοθεσία.

Υπέρβαση ανώτατων ορίων δαπανών

Εντοπίστηκαν περιπτώσεις υποψηφίων που υπερέβησαν τα ανώτατα όρια εκλογικών δαπανών που καθορίζει η νομοθεσία.

Οπως αναφέρει στον προλογισμό του ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου "η συγκεκριμένη διαπίστωση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς εντοπίζεται συνειδητή παραβίαση του νόμου από πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στη δημόσια ζωή. Ο μη σεβασμός των ανώτατων ορίων που καθορίζονται στον Νόμο προκαλεί επίσης ανισότητες μεταξύ των υποψηφίων".

Περιορισμένο πεδίο ελέγχου

Οι ελεγχθείσες διαφημιστικές δαπάνες ανήλθαν σε €346.004, δηλαδή μόλις στο 31% για Δημάρχους και στο 23% για Αντιδημάρχους, επί των συνολικών προεκλογικών δαπανών €1.207.144.

"Αυτό καταδεικνύει ότι το μεγαλύτερο μέρος των εκλογικών δαπανών παραμένει εκτός πεδίου ελέγχου" αναφέρει ο ΓΕ. 

Προσθέτει ότι επιπλέον, "η φύση ορισμένων εξόδων (τα οποία δεν εμπίπτουν στις «διαφημιστικές δαπάνες», όπως εκδηλώσεις, συγκεντρώσεις και «τραπεζώματα»), καθιστά τον εντοπισμό και έλεγχο του συνόλου των προεκλογικών δαπανών πρακτικά αδύνατο κάτι που περιορίζει την αξιοπιστία του τελικού ποσού όσο αφορά στις συνολικές προεκλογικές δαπάνες".

Ως εκ τούτου, σημειώνει, "εκτιμάται ότι το συνολικό ύψος των εκλογικών δαπανών των υποψηφίων είναι αρκετά υψηλότερο από το δηλωθέν".

Κατά συνέπεια, συνεχίζει, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο και άλλοι υποψήφιοι, πέραν όσων αναφέρονται, να έχουν υπερβεί το καθορισμένο ανώτατο όριο εκλογικών δαπανών.

Ελλιπής τεκμηρίωση

Το 51% των υποψηφίων δεν υπέβαλαν ή υπέβαλαν ελλιπή παραστατικά, "γεγονός που δυσχεραίνει την επαλήθευση της ακρίβειας και της πληρότητας των δηλώσεων".

Επισημαίνεται ότι η ισχύουσα νομοθεσία δεν προβλέπει υποχρέωση υποβολής παραστατικών, με αποτέλεσμα να περιορίζεται ουσιωδώς η αποτελεσματικότητα του ελέγχου.

Αποκλίσεις μεταξύ υποψηφίων και παρόχων

Καταγράφηκαν "σημαντικές ασυνέπειες" μεταξύ των στοιχείων που υπέβαλαν οι υποψήφιοι και εκείνων που δήλωσαν οι πάροχοι διαφημιστικών υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, 50 πάροχοι δεν υπέβαλαν στοιχεία ή υπέβαλαν μειωμένα ποσά σε 73 περιπτώσεις, ενώ 70 υποψήφιοι δήλωσαν μηδενικές ή χαμηλότερες δαπάνες σε σχέση με τα στοιχεία των παρόχων.

Πρακτικές απόκρυψης δαπανών

Καταγράφηκαν περιπτώσεις τιμολόγησης σε τρίτους (55) και πληρωμών άνω των €100 σε μετρητά (55), καθώς και ενδείξεις κάλυψης εξόδων από τρίτους, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η διαφάνεια και το διαθέσιμο ελεγκτικό τεκμήριο.

"Ο έλεγχος της Υπηρεσίας μας αναδεικνύει ουσιαστικές αδυναμίες στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο. Επιβάλλεται η επαναξιολόγηση του νομικού πλαισίου που καθορίζει τους κανόνες των προεκλογικών εκστρατειών (όχι μόνο στις Δημοτικές εκλογές), ώστε τα όρια να είναι ρεαλιστικά και οι ποινές μη συμμόρφωσης αποτρεπτικές" αναφέρει ο ΓΕ.

Εκλογικά έξοδα υποψήφιων Δημάρχων και υπερβάσεις

Τα συνολικά έξοδα που δήλωσαν οι 82 υποψήφιοι Δήμαρχοι ανήλθαν σε €848.045, από τα οποία €264.358 αφορούν σε έξοδα διαφήμισης, δηλαδή ο μέσος όρος των εν λόγω εξόδων για κάθε υποψήφιο, ανήλθε σε €10.342 και €3.224, αντίστοιχα.

Οπως αναφέρεται στην Έκθεση, σύμφωνα με το άρθρο 52(7) του Ν.72/1979, ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας, όταν διαπιστώσει υπέρβαση των επιτρεπόμενων εκλογικών δαπανών από οποιονδήποτε υποψήφιο, διαβιβάζει έκθεση στον Έφορο, ο οποίος επιβάλλει στον υποψήφιο χρηματικό πρόστιμο ίσο με την υπέρβαση.

Κατά τον έλεγχο, "διαπιστώσαμε ότι τα συνολικά έξοδα που δήλωσαν οι πιο κάτω υποψήφιοι Δήμαρχοι, σύμφωνα με τις ΕΕΕ, υπερβαίνουν τα ανώτατα όρια που καθορίζονται στον περί Δήμων Νόμο".

Συγκεκριμένα, ο υποψήφιος δήμαρχος Λεμεσού Αρμεύτης Γιάννης με όριο εξόδων 30.000, συνολικά έξοδα  61.494, υπέρβαση, 31.494 και ποσοστό υπέρβασης 105%. 

Ο υποψήφιος δήμαρχος Παραλιμνίου – Δερύνειας Πολυκάρπου Λούκας με όριο εξόδων 20.000, συνολικά έξοδα 28.601, υπέρβαση 8.601 και ποσοστό υπέρβασης 43%. 

Ο υποψήφιος Δήμαρχος Δρομολαξιάς – Μενεού Δαμιανού Νίκος με όριο εξόδων 10.000 συνολικά έξοδα  14.756, υπέρβαση 4.756, ποσοστό υπέρβασης 48%.

Ο υποψήφιος δήμαρχος Αμαθούντας Ξυδιάς Κυριάκος με όριο εξόδων 20.000, συνολικά έξοδα, 29.550, υπέρβαση 9.550, ποσοστό υπέρβασης 48%.

Ο υποψήφιος δήμαρχος Κουρίου Γεωργίου Παντελής με όριο εξόδων 20.000, συνολικά έξοδα 26.893, υπέρβαση 6.893, ποσοστό υπέρβασης 34%.

Ο υποψήφιος δήμαρχος Πάφου Εύρος Λοϊζίδης με όριο εξόδων 20.000, συνολικά έξοδα 23.315, υπέρβαση 3.315, ποσοστό υπέρβασης 17%.

Εκλογικά έξοδα υποψήφιων Αντιδημάρχων και υπερβάσεις

Οπως αναφέρεται στην Έκθεση, τα συνολικά έξοδα που δήλωσαν οι 255 υποψήφιοι Αντιδήμαρχοι, καθώς και τα έξοδα διαφήμισης, ανήλθαν σε €359.099 και €81.646, δηλαδή, ο μέσος όρος τους ανήλθε σε €1.408 και €320, αντίστοιχα.

"Διαπιστώσαμε ότι τα συνολικά έξοδα που δήλωσε στην ΕΕΕ ο υποψήφιος Αντιδήμαρχος Λεμεσού Μιλτιάδης Παπαδόπουλος, ανέρχονται σε €16.407, δηλαδή υπερβαίνουν το ανώτατο όριο που καθορίζεται στον περί Δήμων Νόμο (€10.000), κατά €6.407 ή 64,7%" σημειώνεται. 

Προστίθεται ότι "ζητήσαμε από τον Γενικό Έφορο Εκλογής όπως μας ενημερώσει κατά πόσο έχει επιβάλει στους υποψηφίους πιο πάνω, χρηματικό πρόστιμο ίσο με την υπέρβαση και έχει ενημερώσει τον Γενικό Εισαγγελέα για τις εν λόγω παράνομες ενέργειες. Σε περίπτωση δε, που ο Γενικός Εισαγγελέας έχει δώσει τη συγκατάθεσή του, ζητήσαμε να ενημερωθούμε κατά πόσο ο Γενικός Έφορος Εκλογής έχει προχωρήσει στην ποινική δίωξή τους, με σχετική αναφορά στον αριθμό και στην ημερομηνία κάθε υπόθεσης".

Εκλογικές δαπάνες υποψηφίων που διενεργούνται από τρίτους (πολιτικά κόμματα, νομικά και φυσικά πρόσωπα)

Οπως τονίζει η Έκθεση, οποιοδήποτε πρόσωπο διενεργεί εκλογικές δαπάνες εκτός από τον υποψήφιο και τον εκλογικό αντιπρόσωπο, είναι, σύμφωνα με τον Ν.72/1979, ένοχο παράνομης ενέργειας. Κατά παράβαση των διατάξεων του Νόμου, με βάση τα στοιχεία και πληροφορίες που έχουν υποβάλει οι υποψήφιοι, σε 55 περιπτώσεις η έκδοση τιμολογίων δεν έγινε στο όνομα του υποψηφίου, καθώς είτε το τιμολόγιο εκδόθηκε σε τρίτο πρόσωπο, είτε υπήρχε ανώνυμη απόδειξη.

Σχετικές γνωματεύσεις του Γενικού Εισαγγελέα και διευκρινίσεις εξασφαλίστηκαν από την Υπηρεσία για το θέμα αυτό στις 11.12.2017, 11.1.2018 και 16.12.2019, για σκοπούς των προεδρικών και των βουλευτικών εκλογών, οι οποίες εφαρμόζονται, κατά αναλογία, και στις εκλογές των Δημάρχων και Αντιδημάρχων.

Στις εν λόγω γνωματεύσεις, διευκρινίζεται, ότι «δεν είναι λογικώς νοητό ούτε και να υποτεθεί ότι αυτές οι παρανόμως διενεργούμενες δαπάνες επηρεάζουν την όποια νομική υποχρέωση του ιδίου του υποψηφίου ή/και του εκλογικού αντιπροσώπου για τήρηση μέγιστου ορίου δαπανών», οπότε και αυτές οι παράνομες δαπάνες δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον έλεγχο από την Υπηρεσία μας για την τήρηση αυτού του ορίου δαπανών από πλευράς του υποψηφίου ή/και του εκλογικού αντιπροσώπου.

Λαμβάνοντας υπόψη την προαναφερόμενη γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα, η Ελεγκτική Υπηρεσία εισηγήθηκε όπως η υφιστάμενη νομοθεσία τροποποιηθεί κατάλληλα, ώστε σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι έγιναν δαπάνες από τρίτους για σκοπούς εκλογής υποψηφίου, να επιβάλλεται σε αυτούς (τους τρίτους), χρηματικό πρόστιμο ίσο με το ύψος του συνόλου των δαπανών, είτε αυτές πληρωθούν/εξοφληθούν είτε όχι, ώστε να μην παρέχεται η ευχέρεια στους υποψηφίους να παρακάμπτουν τις οροφές στο ύψος των εκλογικών εξόδων που επιβάλλει η νομοθεσία.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Διαβάστε επίσης: Κ. Κουμής: Δεν είναι όπως το 2022, τώρα έχουμε να διαχειριστούμε το συναίσθημα των Ευρωπαίων