Η εκτίναξη του πλούτου γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και τη SpaceX έρχεται σε αντίθεση με τη συμπίεση των εισοδημάτων, ενισχύοντας την αίσθηση οικονομικής ανασφάλειας στις ΗΠΑ

Η αμερικανική οικονομία περνά μία από τις πιο αντιφατικές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της. Δύο εξελίξεις της προηγούμενης εβδομάδας αποτυπώνουν με χαρακτηριστικό τρόπο αυτή τη διπλή πραγματικότητα. Από τη μία πλευρά, τα στοιχεία του Γραφείου Στατιστικών Εργασίας έδειξαν ότι η εκρηκτική άνοδος των ενεργειακών τιμών εξανέμισε τα μισθολογικά οφέλη που είχαν καταγράψει οι εργαζόμενοι. Από την άλλη, η είσοδος της SpaceX στο χρηματιστήριο οδήγησε τον Έλον Μασκ στο να γίνει ο πρώτος τρισεκατομμυριούχος στην ιστορία.

Όπως αναφέρουν οι New York Times, η απόσταση ανάμεσα σε αυτές τις δύο εικόνες ίσως εξηγεί καλύτερα από οτιδήποτε άλλο γιατί ένα μεγάλο μέρος των Αμερικανών θεωρεί ότι η οικονομία δεν λειτουργεί πλέον προς όφελός του. Την ώρα που μια ελάχιστη ομάδα ατόμων συσσωρεύει πλούτο σε πρωτοφανή επίπεδα, εκατομμύρια πολίτες αμφιβάλλουν αν θα μπορέσουν ποτέ να αγοράσουν κατοικία, να δημιουργήσουν οικογένεια χωρίς οικονομικές πιέσεις ή να εξασφαλίσουν μια άνετη συνταξιοδότηση.

Η συγκέντρωση πλούτου σε ιστορικά επίπεδα

Η οικονομική ανισότητα δεν αποτελεί νέο φαινόμενο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, η ταχύτητα με την οποία διογκώνονται οι περιουσίες των πλουσιότερων στρωμάτων τα τελευταία χρόνια δεν έχει ιστορικό προηγούμενο.

Σήμερα, περίπου είκοσι Αμερικανοί ελέγχουν περιουσία που αντιστοιχεί στο 12% του αμερικανικού ΑΕΠ. Για λόγους σύγκρισης, στα τέλη του 19ου αιώνα οι πλουσιότεροι πολίτες της χώρας κατείχαν πλούτο που αντιστοιχούσε περίπου στο 3% της οικονομικής παραγωγής, σύμφωνα με τα στοιχεία των Γάλλων οικονομολόγων Γκαμπριέλ Ζουκμάν και Εμανουέλ Σαέζ.

Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι εντελώς ίδια για το υπόλοιπο τμήμα της κοινωνίας. Περισσότερα από τα μισά αμερικανικά νοικοκυριά διαθέτουν έκθεση στις χρηματιστηριακές αγορές, είτε μέσω άμεσων επενδύσεων είτε μέσω συνταξιοδοτικών προγραμμάτων. Ως αποτέλεσμα, ένα μέρος των κερδών από την πολυετή άνοδο των αγορών κατέληξε και στη μεσαία τάξη. Παράλληλα, η καθαρή περιουσία πολλών οικογενειών αυξήθηκε την τελευταία δεκαετία, έστω και με σαφώς βραδύτερους ρυθμούς σε σχέση με τους πολύ εύπορους.

Οι μισθοί παραμένουν το πραγματικό μέτρο της ευημερίας

Παρά τις μεταβολές στις αξίες των περιουσιακών στοιχείων, για τη μεγάλη πλειονότητα των Αμερικανών ο πλούτος παραμένει κάτι θεωρητικό και μακρινό. Συνδέεται κυρίως με την αξία του σπιτιού τους ή με τους συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς που σκοπεύουν να αξιοποιήσουν πολλά χρόνια αργότερα.

Στην καθημερινότητά τους, μεγαλύτερη σημασία έχουν οι μισθοί και η αγοραστική δύναμη. Και σε αυτό το πεδίο η εικόνα γίνεται ολοένα πιο δύσκολη. Το ποσοστό του εθνικού εισοδήματος που καταλήγει στους εργαζομένους ακολουθεί πτωτική πορεία εδώ και δεκαετίες, φθάνοντας σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026.

Την ίδια στιγμή, η άνοδος του κόστους ζωής περιορίζει ακόμη περισσότερο τα διαθέσιμα εισοδήματα. Οι αυξημένες τιμές της ενέργειας ώθησαν τον πληθωρισμό στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών τον Μάιο, ενώ η άνοδος της βενζίνης προκάλεσε νέα επιδείνωση του καταναλωτικού κλίματος.

Μια κοινωνία κουρασμένη από τις διαδοχικές κρίσεις

Ακόμη και αν η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν οδηγήσει σε αποκλιμάκωση των τιμών στα καύσιμα, οι ανησυχίες των Αμερικανών δύσκολα θα εξαφανιστούν. Η τελευταία εξαετία υπήρξε μια περίοδος συνεχών αναταράξεων για τα νοικοκυριά.

Πρώτα ήρθε η πανδημία, η οποία πάγωσε μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας και άφησε εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς εργασία, έστω και προσωρινά. Στη συνέχεια ακολούθησε η μεγαλύτερη πληθωριστική έκρηξη των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών. Από τότε, οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με υψηλά επιτόκια δανεισμού, εμπορικούς δασμούς και επαναλαμβανόμενες προειδοποιήσεις για ενδεχόμενη ύφεση.

Το αποτέλεσμα είναι ένα διαρκές αίσθημα ανασφάλειας, το οποίο δεν περιορίζεται μόνο στο κόστος ζωής αλλά επεκτείνεται και στις μελλοντικές προοπτικές εργασίας και εισοδήματος.

Η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει την αβεβαιότητα

Στο ήδη φορτισμένο αυτό περιβάλλον προστίθεται πλέον και η τεχνητή νοημοσύνη. Πολλοί από τους πρωταγωνιστές του κλάδου προειδοποιούν ότι η νέα τεχνολογία μπορεί να μεταμορφώσει ριζικά την αγορά εργασίας, ακόμη και να καταργήσει ολόκληρες επαγγελματικές κατηγορίες.

Παρότι αρκετοί οικονομολόγοι θεωρούν υπερβολικές τις πιο ακραίες προβλέψεις, η ανησυχία μεταξύ των εργαζομένων είναι υπαρκτή. Πολλοί φοβούνται ότι οι θέσεις εργασίας τους θα επηρεαστούν άμεσα τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, σε αρκετές περιοχές των ΗΠΑ έχουν ήδη ξεσπάσει αντιδράσεις για την κατασκευή νέων data centers, καθώς οι τοπικές κοινωνίες εκφράζουν φόβους για τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις τους.

Το μεγάλο ερώτημα πίσω από το ράλι της τεχνολογίας

Μέσα σε αυτό το κλίμα, δεν προκαλεί εντύπωση ότι μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης αντιμετωπίζει με επιφύλαξη την τεράστια δημιουργία πλούτου που συνοδεύει την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης.

Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον χώρο της AI αποτελούν βασικό μοχλό της χρηματιστηριακής ανόδου των τελευταίων ετών. Η δημόσια εγγραφή της SpaceX θεωρείται μόνο η αρχή ενός νέου κύματος γιγαντιαίων εισαγωγών στο χρηματιστήριο από επιχειρήσεις που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη και τις προηγμένες τεχνολογίες.

Η συγκεκριμένη IPO δεν μετέτρεψε μόνο τον Έλον Μασκ στον πρώτο τρισεκατομμυριούχο του κόσμου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, δημιούργησε επίσης χιλιάδες νέους εκατομμυριούχους και αρκετούς νέους δισεκατομμυριούχους μεταξύ εργαζομένων, επενδυτών και πρώιμων μετόχων της εταιρείας.

Το ερώτημα που παραμένει ανοικτό είναι αν η έκρηξη αυτού του νέου πλούτου θα καταφέρει τελικά να διαχυθεί στην ευρύτερη κοινωνία ή αν θα διευρύνει ακόμη περισσότερο το χάσμα ανάμεσα στους λίγους που ωφελούνται από την τεχνολογική επανάσταση και στους πολλούς που αγωνίζονται να διατηρήσουν το βιοτικό τους επίπεδο.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Πρόεδρος ΠΑΣΥΞΕ: «Η Κύπρος μπορεί να βρεθεί στους 10 κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως»