Ο προϋπολογισμός που θα παρουσιάσει την Τετάρτη ο υπουργός Οικονομικών John Healey καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις των αγορών ομολόγων και στις προσδοκίες των βουλευτών του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος.

Την πρώτη μεγάλη δοκιμασία για την κυβέρνηση του Βρετανού πρωθυπουργού Andy Burnham αποτελεί ο προϋπολογισμός που θα παρουσιάσει την Τετάρτη ο υπουργός Οικονομικών John Healey, καθώς καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις των αγορών ομολόγων και στις προσδοκίες των βουλευτών του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος.

Σύμφωνα με το Bloomberg, το υπουργείο Οικονομικών έχει προαναγγείλει έναν προϋπολογισμό με έμφαση στη δημοσιονομική σταθερότητα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι επενδυτές επιστρέφουν στα βρετανικά κρατικά ομόλογα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει εκφραστεί θετικά για την οικονομική πολιτική της χώρας.

Η επιλογή αυτή, ωστόσο, έρχεται σε αντίθεση με τη ρητορική του Burnham, ο οποίος, διεκδικώντας την ηγεσία των Εργατικών πέρυσι, είχε επικρίνει την εξάρτηση της Βρετανίας από τις αγορές ομολόγων.

Ο πρωθυπουργός, που ανέλαβε την εξουσία τον Ιούλιο έπειτα από την απομάκρυνση του Keir Starmer, είχε υποσχεθεί ουσιαστικές αλλαγές στην οικονομική και κοινωνική πολιτική. Τον περασμένο μήνα παρουσίασε φιλόδοξες προτάσεις, από την αναθεώρηση της συμφωνίας για το Brexit έως τη δημιουργία νέας εθνικής υπηρεσίας κοινωνικής φροντίδας.

Ωστόσο, ο προϋπολογισμός του Healey δεν αναμένεται να προωθήσει σημαντικά αυτές τις δεσμεύσεις, ενώ οι μεγάλες αποφάσεις για τις αμυντικές δαπάνες και τις περικοπές κοινωνικών επιδομάτων μετατίθενται για αργότερα.

Φόροι στις τράπεζες και δημοσιονομικό περιθώριο 15 δισ. στερλινών

Ο υπουργός Οικονομικών έχει δεσμευθεί να περιορίσει τον δανεισμό, αποκλείοντας παράλληλα γενικευμένες αυξήσεις φόρων.

Αντίθετα, αναμένεται να αυξήσει τη φορολογία των τραπεζών, προκειμένου να χρηματοδοτήσει στοχευμένα και προσωρινά μέτρα ανακούφισης των οικονομικά ασθενέστερων νοικοκυριών από την άνοδο των τιμών της ενέργειας.

Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg μεταξύ βασικών διαπραγματευτών κρατικών ομολόγων, ο Healey εκτιμάται ότι θα διατηρήσει δημοσιονομικό περιθώριο ασφαλείας τουλάχιστον 15 δισ. στερλινών, ή περίπου 20 δισ. δολαρίων.

Η στάση αυτή έχει συμβάλει στην καλύτερη επίδοση των βρετανικών ομολόγων έναντι άλλων ευρωπαϊκών αγορών, όπως η Γαλλία, όπου οι διαδηλώσεις και οι αυξανόμενες δημοσιονομικές ανησυχίες έχουν επιβαρύνει το επενδυτικό κλίμα.

Σύμφωνα με κυβερνητικούς συνεργάτες που επικαλείται το Bloomberg, η επιλογή του Healey για το υπουργείο Οικονομικών, αντί μιας περισσότερο αριστερής προσωπικότητας όπως ο Ed Miliband, αποσκοπούσε και στην αποτροπή συγκρίσεων του Burnham με την πρώην Συντηρητική πρωθυπουργό Liz Truss.

Ο μίνι προϋπολογισμός της Truss το 2022 είχε προκαλέσει σοβαρή αναταραχή στις χρηματοπιστωτικές αγορές, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού της Βρετανίας.

Ανησυχία για νέα κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν

Πρόσθετη αβεβαιότητα δημιουργεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, καθώς υπουργοί και ανώτατοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι ανησυχούν για το ενδεχόμενο ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump να κλιμακώσει τον πόλεμο κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει νέες διαταραχές στις ενεργειακές ροές και να επιδεινώσει τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας, καθιστώντας παρωχημένες τις προβλέψεις του βρετανικού προϋπολογισμού μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Κυβερνητικός συνεργάτης ανέφερε στο Bloomberg ότι είναι δύσκολο να σχεδιαστεί ένα ολοκληρωμένο πακέτο στήριξης όσο παραμένει αβέβαιη η εξέλιξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Δυσαρέσκεια στους Εργατικούς

Η δημοσιονομική επιφυλακτικότητα προκαλεί προβληματισμό στο εσωτερικό των Εργατικών. Βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος δήλωσαν στο Bloomberg ότι απογοητεύονται από τον συντηρητικό χαρακτήρα του προϋπολογισμού, καθώς περίμεναν περισσότερα μέτρα που θα μπορούσαν να παρουσιάσουν στους ψηφοφόρους τους ως απόδειξη της αλλαγής πολιτικής που υποσχέθηκε ο Burnham.

Αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών απορρίπτουν την εικόνα ενός προϋπολογισμού χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις, υποστηρίζοντας ότι θα περιλαμβάνει ορισμένα απρόσμενα μέτρα για το κόστος ζωής, τα οποία θα ικανοποιήσουν τόσο τους πολίτες όσο και τους βουλευτές.

Παράλληλα, αξιωματούχοι του υπουργείου Αμυνας εκτιμούν ότι ο Healey θα μπορούσε να δεσμευθεί για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 3% του ΑΕΠ, παραπέμποντας την παρουσίαση του σχεδίου χρηματοδότησης στην αναθεώρηση δαπανών του επόμενου έτους.

Η απόφαση του υπουργού Οικονομικών να αποκλείσει την αύξηση του φόρου κεφαλαιακών κερδών ενίσχυσε τις ανησυχίες βουλευτών ότι οι παραδοσιακές δημοσιονομικές αντιλήψεις του υπουργείου Οικονομικών υπερισχύουν των πολιτικών φιλοδοξιών του πρωθυπουργού.

Ανάλογος προβληματισμός εκφράζεται από την ομάδα βουλευτών Reindustrialization Research Group, η οποία ζητεί πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις για την ανάπτυξη και την προστασία της βρετανικής βιομηχανίας.

Ο πρώτος προϋπολογισμός του Healey ενδέχεται τελικά να αποδειχθεί λιγότερο ριζοσπαστικός από εκείνον που είχε παρουσιάσει η Rachel Reeves το 2024. Τότε, η πρώην υπουργός Οικονομικών είχε προχωρήσει σε αυξήσεις φόρων δεκάδων δισεκατομμυρίων στερλινών, ενίσχυση των δαπανών και αλλαγές στους δημοσιονομικούς κανόνες, επιτρέποντας μεγαλύτερο δανεισμό.

Το πολιτικό πλεονέκτημα του Burnham

Παρά τις εσωκομματικές επιφυλάξεις, ο Burnham διαθέτει ένα σημαντικό πολιτικό πλεονέκτημα έναντι του προκατόχου του.

Η άνοδός του στην πρωθυπουργία συνοδεύθηκε από βελτίωση των δημοσκοπικών επιδόσεων των Εργατικών, οι οποίοι πέρασαν μπροστά από το Reform UK.

Παράλληλα, έχει καταφέρει να προωθήσει αποφάσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντιδράσεις στην αριστερή πτέρυγα του κόμματος, όπως η δέσμευση για αλλαγές στον μηχανισμό αύξησης των συντάξεων, η έγκριση νέων γεωτρήσεων φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα και η ανάπτυξη της βρετανικής πολεμικής αεροπορίας για την άμυνα της Σαουδικής Αραβίας.

Επιπλέον, στελέχη που είχαν πρωταγωνιστήσει στην αμφισβήτηση του Starmer, μεταξύ των οποίων οι Ed Miliband, Miatta Fahnbulleh και Louise Haigh, συμμετέχουν πλέον στην κυβέρνηση Burnham.

Ωστόσο, οι εσωκομματικές εντάσεις παραμένουν, ιδιαίτερα σε ζητήματα μεταναστευτικής πολιτικής και μεταρρύθμισης των κοινωνικών επιδομάτων. Παρότι ενισχύεται η αποδοχή της ανάγκης αλλαγών στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων, εξακολουθούν να υπάρχουν αντιρρήσεις για πιθανές περικοπές στα επιδόματα αναπηρίας.

Προβληματισμό προκαλεί και το δεκαετές κυβερνητικό σχέδιο που αναμένεται να παρουσιάσει ο Burnham τον Δεκέμβριο, καθώς ορισμένοι βουλευτές εκτιμούν ότι δεν έχει προηγηθεί επαρκής διαβούλευση για το περιεχόμενό του.

Ο προϋπολογισμός της Τετάρτης θα αποτελέσει, σύμφωνα με το Bloomberg, την πρώτη ουσιαστική δοκιμασία για την ικανότητα του Burnham να διατηρήσει την ενότητα των Εργατικών, χωρίς να διαταράξει την εμπιστοσύνη των αγορών.

Πηγή: moneyreview.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Καζάνι που βράζει η Γαλλία– Τα 3 ερωτήματα των επενδυτών