Η νέα στρατηγική του Αμερικανού προέδρου περιλαμβάνει υποχωρήσεις σχετικά με τον εμπλουτισμό ουρανίου, την ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων και την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που βρίσκονταν υπό δέσμευση

Για μήνες, η κυβέρνηση του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επικαλούνταν συγκεκριμένες «κόκκινες γραμμές» για να δικαιολογήσει τον πόλεμο κατά του Ιράν. Ωστόσο, σε συνέντευξη Τύπου την Τετάρτη, ο ίδιος ο πρόεδρος φάνηκε να απομακρύνεται από πολλές από αυτές τις θέσεις, προκαλώντας αίσθηση τόσο στους υποστηρικτές όσο και στους επικριτές του.

Εξηγώντας την απόφασή του να προχωρήσει σε μια ενδιάμεση συμφωνία ειρήνης με την Τεχεράνη, ο Τραμπ επανέλαβε ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Παρ’ όλα αυτά, άφησε να εννοηθεί πως η χώρα θα μπορούσε να διατηρήσει το δικαίωμα εμπλουτισμού ουρανίου, να συνεχίσει την ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων και να αποκτήσει ξανά πρόσβαση σε δισεκατομμύρια δολάρια παγωμένων περιουσιακών στοιχείων.

Πρόκειται για τρία ζητήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο της διεθνούς διαμάχης γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, από τη συμφωνία του 2015 που είχε συνάψει η κυβέρνηση του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Μπαράκ Ομπάμα, μαζί με άλλες μεγάλες δυνάμεις.

Από την κριτική στον Ομπάμα σε μια διαφορετική προσέγγιση

Ο Τραμπ είχε επανειλημμένα κατηγορήσει τόσο τον Ομπάμα όσο και προηγούμενες αμερικανικές κυβερνήσεις ότι απέτυχαν να περιορίσουν την απειλή που, κατά την άποψή του, αντιπροσώπευε το ιρανικό καθεστώς. Για τον λόγο αυτόν, οι νέες του δηλώσεις προκάλεσαν έντονο προβληματισμό σε κύκλους που παραδοσιακά υποστήριζαν σκληρή στάση απέναντι στην Τεχεράνη.

Προσωπικότητες όπως ο πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Μάικ Πενς, και η πρώην πρέσβειρα των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Νίκι Χέιλι, εξέφρασαν επιφυλάξεις για τη νέα στρατηγική, ενώ ορισμένοι από τους πιο έντονους επικριτές του προέδρου υποδέχθηκαν θετικά τη μεταστροφή.

Ο Κρίστιαν Γουίτον, πρώην σύμβουλος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στις κυβερνήσεις του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζορτζ Μπους, και της πρώτης περιόδου Τραμπ, σχολίασε ότι ο πρόεδρος υιοθετεί σήμερα αρκετές από τις πρακτικές που στο παρελθόν κατηγορούσε τον Ομπάμα ότι εφάρμοζε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Τραμπ φέρεται να διαμήνυσε στην ιρανική πλευρά ότι δεν σκοπεύει να επαναλάβει στρατιωτικές επιχειρήσεις, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ιδιαίτερα σοβαρή οικονομική ύφεση.

Από την άλλη πλευρά, το National Iranian American Council χαιρέτισε τις εξελίξεις, υποστηρίζοντας ότι η νέα συμφωνία διορθώνει μια πολιτική δεκαετιών η οποία βασιζόταν στον εξαναγκασμό και τελικά οδηγούσε αναπόφευκτα σε σύγκρουση.

Η υπογραφή στις Βερσαλλίες

Λίγες ώρες μετά τη συνέντευξη Τύπου, ο Αμερικανός πρόεδρος βρέθηκε στο παλάτι των Βερσαλλιών, κοντά στο Παρίσι, όπου υπέγραψε το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης που αποσκοπεί στον τερματισμό του πολέμου και στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Παρά ταύτα, αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι ο Τραμπ έχει στο παρελθόν αλλάξει στάση μέσα σε λίγες ημέρες ή ακόμη και ώρες. Επιπλέον, η προσωρινή συμφωνία προβλέπει περίοδο διαπραγματεύσεων 60 ημερών, γεγονός που σημαίνει ότι οι τελικές δεσμεύσεις δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει επίσης ότι το Ιράν έχει αποδυναμωθεί σημαντικά τόσο οικονομικά όσο και στρατιωτικά, με αποτέλεσμα οι Ηνωμένες Πολιτείες να έχουν επιτύχει τον βασικό στόχο της μείωσης της απειλής. Σύμφωνα με το αφήγημα του Λευκού Οίκου, η συμφωνία αφήνει μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο επανένταξης της χώρας στη διεθνή οικονομία, εφόσον το επιλέξει η ηγεσία της.

Οι πύραυλοι δεν είναι πλέον προτεραιότητα

Ένα από τα πλέον εντυπωσιακά στοιχεία των δηλώσεων του Τραμπ αφορά στο ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα.

Λίγες ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ στα τέλη Φεβρουαρίου, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, είχε δηλώσει ότι στόχος ήταν η εξάλειψη της πυραυλικής απειλής που προερχόταν από το Ιράν.

Στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη σύνοδο της G7 στο Εβιάν της Γαλλίας, ο Τραμπ εμφανίστηκε να υποβαθμίζει τη σημασία του ζητήματος. Μάλιστα, ειρωνεύτηκε όσους τον συμβουλεύουν να παραμείνει επικεντρωμένος στους βαλλιστικούς πυραύλους, σημειώνοντας ότι «αν άλλες χώρες έχουν πυραύλους, είναι δύσκολο να μην έχει και το Ιράν».

Όπως είπε χαρακτηριστικά, οι πύραυλοι μπορεί να προκαλέσουν ζημιές σε συγκεκριμένους στόχους, αλλά δεν αποτελούν υπαρξιακή απειλή για τον πλανήτη.

Στροφή και στο θέμα του εμπλουτισμού ουρανίου

Ανάλογη μεταβολή καταγράφηκε και στο ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου.

Επί χρόνια, ο Τραμπ και αρκετοί Ρεπουμπλικανοί πολιτικοί αμφισβητούσαν γιατί το Ιράν θα έπρεπε να έχει δικαίωμα εμπλουτισμού, εφόσον ισχυρίζεται ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων.

Μόλις τον Μάιο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είχε δηλώσει ότι η Τεχεράνη πρέπει να εγκαταλείψει πλήρως τον εμπλουτισμό.

Παρουσία του Ρούμπιο, ο Τραμπ εμφανίστηκε τώρα πιο διαλλακτικός. Υποστήριξε ότι είναι δύσκολο να στερείται το Ιράν μια δυνατότητα που διαθέτουν γειτονικές χώρες, ειδικά όταν αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και άλλους ειρηνικούς σκοπούς.

Το αγκάθι των παγωμένων κεφαλαίων

Η τρίτη και ίσως πιο αμφιλεγόμενη μετατόπιση αφορά στα δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.

Η αμερικανική πολιτική επί χρόνια βασιζόταν στην άποψη ότι το Ιράν, ως κράτος που κατηγορείται για χρηματοδότηση οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς, δεν μπορεί να θεωρηθεί αξιόπιστος αποδέκτης αυτών των χρημάτων.

Ο Τραμπ, ωστόσο, υποστήριξε ότι τα κεφάλαια αυτά ανήκουν στο Ιράν και πως η Ουάσιγκτον ενδέχεται να χρειαστεί να τα αποδεσμεύσει. Σύμφωνα με τον ίδιο, η διατήρηση του παγώματος θα μπορούσε να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη άλλων χωρών στο αμερικανικό δολάριο.

Η θέση αυτή προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Μεταξύ αυτών και ο γερουσιαστής του Τέξας, Τεντ Κρουζ, ο οποίος δήλωσε ότι η ιστορία έχει δείξει πως η παροχή δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ένα θεοκρατικό καθεστώς που επιδιώκει να πλήξει τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν αποτελεί συνετή επιλογή.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Καύσιμα: Έρχονται κι άλλες μειώσεις στην αντλία - Μακριά ακόμη τα προπολεμικά επίπεδα