Tο κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας ύψους 2,1 τρισ. δολαρίων, έκοψε τους δεσμούς του με τουρκική εταιρεία διαχείρισης κεφαλαίων, μετά την επιβολή προστίμου από τις ρυθμιστικές αρχές σε κορυφαίο στέλεχός της για αθέμιτες συναλλαγές.
Το Norges Bank Investment Management διέκοψε τη συνεργασία του με την Istanbul Portfoy Yonetimi, η οποία διαχειριζόταν περίπου 600 εκατ. δολάρια εκ μέρους του, τον Νοέμβριο, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν την υπόθεση. Η απόφαση ελήφθη λίγο μετά την επιβολή προστίμου από τις τουρκικές αρχές σε έναν από τους εταίρους της εταιρείας για χειραγώγηση της αγοράς σε μετοχές δύο εγχώριων εταιρειών.
Σύμφωνα με μία από τις πηγές, η στάση του νορβηγικού ταμείου αντανακλά τη σοβαρότητα των ρυθμιστικών ευρημάτων, καθώς και την αποτυχία της επενδυτικής εταιρείας να τα γνωστοποιήσει προληπτικά.
Εκπρόσωπος του NBIM αρνήθηκε να σχολιάσει, ενώ και η Istanbul Portfoy δεν προέβη σε δηλώσεις.
Το πρόστιμο και οι εμπλεκόμενες εταιρείες
Η Istanbul Portfoy διαχειριζόταν μέρος των 17,4 δισ. κορωνών (1,8 δισ. δολαρίων) που έχει επενδύσει το NBIM στην Τουρκία. Η εταιρεία, με έδρα την Κωνσταντινούπολη, αυτοχαρακτηρίζεται ως «η μεγαλύτερη εγχώρια και ανεξάρτητη εταιρεία διαχείρισης χαρτοφυλακίου στην Τουρκία».
Περισσότεροι από 100 εξωτερικοί διαχειριστές εποπτεύουν συνολικά περίπου 102 δισ. δολάρια για λογαριασμό του NBIM διεθνώς. Το μεγαλύτερο κρατικό επενδυτικό ταμείο στον κόσμο αξιοποιεί τέτοιες συνεργασίες σε αγορές όπου «η τοπική γνώση είναι ζωτικής σημασίας» και όπου οι διαχειριστές «γνωρίζουν τι συμβαίνει επί τόπου», όπως είχε αναφέρει ο διευθύνων σύμβουλος Νικολάι Τάνγκεν σε ανάρτησή του στο LinkedIn το 2024.
Η τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς επέβαλε πρόστιμο 18,5 εκατ. λιρών (423.000 δολάρια) στον εταίρο της Istanbul Portfoy, Τουφάν Ντερινέρ, για «δημιουργία παραπλανητικής εικόνας σχετικά με την προσφορά, τη ζήτηση και την τιμή» μετοχών των τσιμεντοβιομηχανιών Baticim Bati Anadolu Cimento Sanayii AS και Batisoke Soke Cimento Sanayii TAS, σύμφωνα με δελτίο της 23ης Οκτωβρίου.
Πηγές αναφέρουν ότι οι συναλλαγές για τις οποίες επιβλήθηκε το πρόστιμο δεν σχετίζονταν με τα κεφάλαια του NBIM στην Τουρκία, τα οποία διαχειριζόταν άλλος εταίρος εντός της Istanbul Portfoy. Ο Ντερινέρ αρνήθηκε να σχολιάσει, ενώ η εταιρεία δεν κατονομάστηκε ρητά στη ρυθμιστική απόφαση.
Αναζήτηση νέου διαχειριστή και εκροές-ρεκόρ
Το νορβηγικό ταμείο έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασία αναζήτησης νέου επενδυτικού διαχειριστή στην Τουρκία.
Τον Δεκέμβριο, άλλες τουρκικές εταιρείες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων έλαβαν αιφνιδιαστικές προσκλήσεις για συναντήσεις με στελέχη του NBIM, σύμφωνα με πηγές. Τουλάχιστον τρεις εταιρείες παρουσίασαν προτάσεις για τη διαχείριση των τουρκικών επενδύσεων του ταμείου, με απόφαση να αναμένεται εντός των πρώτων μηνών του έτους.
Η Νορβηγία άρχισε να διοχετεύει τα έσοδα από τους πετρελαϊκούς της πόρους στο ταμείο το 1996. Σήμερα, το NBIM αποτελεί τον μεγαλύτερο μεμονωμένο μέτοχο εισηγμένων εταιρειών παγκοσμίως και στο τέλος του 2025 διατηρούσε συμμετοχές σε 79 τουρκικές εταιρείες.
Τον μήνα που το NBIM διέκοψε τη συνεργασία, η Istanbul Portfoy κατέγραψε τη μεγαλύτερη μηνιαία καθαρή εκροή στην ιστορία της: περίπου 27 δισ. λίρες (617 εκατ. δολάρια), ποσό που αντιστοιχούσε σε πάνω από 15% των υπό διαχείριση κεφαλαίων της εκείνη την περίοδο, σύμφωνα με στοιχεία της Τουρκικής Ένωσης Κεφαλαιαγοράς. Σήμερα, η εταιρεία διαχειρίζεται περίπου 3 δισ. δολάρια σε συνολικά περιουσιακά στοιχεία.
Πηγή: newmoney.gr