Ακραία καιρικά φαινόμενα, γεωπολιτικές αναταράξεις και αυξημένο κόστος παραγωγής απειλούν ένα από τα πιο οικονομικά φρούτα παγκοσμίως – Προειδοποιήσεις για μειωμένη προσφορά και υψηλότερες τιμές

Οι μπανάνες κινδυνεύουν να αποτελέσουν το επόμενο προϊόν στα ράφια των σούπερ μάρκετ που θα αντιμετωπίσει σημαντικές ανατιμήσεις, σύμφωνα με έναν από τους μεγαλύτερους προμηθευτές του φρούτου παγκοσμίως.

«Ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με ακραίες καιρικές συνθήκες και γεωπολιτικές αναταράξεις», δήλωσε σε συνέντευξή του ο Κάρλος Λόπες Φλόρες, διευθύνων σύμβουλος της Chiquita Brands International. «Το κόστος παραγωγής τροπικών φρούτων αυξάνεται συνεχώς».

Ο επικεφαλής της εταιρείας εκτιμά ότι το 2027 ο κλάδος θα διαθέσει στην αγορά μικρότερες ποσότητες μπανάνας, πιθανότατα σε υψηλότερες τιμές, με αποτέλεσμα η επόμενη χρονιά να εξελιχθεί ενδεχομένως στην πιο δύσκολη των τελευταίων δεκαετιών.

«Προβλέπουμε ένα ιδιαίτερα δύσκολο τέλος για το 2026 και μια εξίσου δύσκολη αρχή για την επόμενη χρονιά», ανέφερε, εξηγώντας ότι οι καιρικές συνθήκες και οι γεωπολιτικές αναταράξεις δυσχεραίνουν ολοένα περισσότερο την παραγωγή μπανάνας στη Λατινική Αμερική.

Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές, οι οποίοι μέχρι σήμερα είχαν σε μεγάλο βαθμό προστατευθεί από τις ανατιμήσεις στο συγκεκριμένο προϊόν.

Οι τιμές των τροφίμων παγκοσμίως έχουν αυξηθεί σημαντικά, εξαιτίας του υψηλότερου κόστους καλλιέργειας και μεταφοράς αγροτικών προϊόντων, των διαταραχών που συνδέονται με πολεμικές συγκρούσεις, αλλά και των επιπτώσεων των ακραίων καιρικών φαινομένων στις καλλιέργειες.

Ωστόσο, οι μπανάνες είχαν καταφέρει να αποφύγουν σε μεγάλο βαθμό τις έντονες διακυμάνσεις των τιμών, προσφέροντας μια σχετικά σταθερή και οικονομική επιλογή στους καταναλωτές που προσπαθούν να περιορίσουν τις αυξανόμενες δαπάνες για τρόφιμα.

Μια αγορά δισεκατομμυρίων με περιορισμένα περιθώρια κέρδους

Σύμφωνα με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), οι εξαγωγές μπανάνας απέφεραν έσοδα 12,8 δισ. δολαρίων το 2025.

Παρά το σημαντικό μέγεθος της αγοράς, οι επιχειρήσεις του κλάδου λειτουργούν εδώ και χρόνια με περιορισμένα περιθώρια κέρδους. Πρέπει να εξασφαλίζουν επαρκείς ποσότητες προϊόντων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και να μεταφέρουν γρήγορα τις μπανάνες σε ολόκληρο τον κόσμο, προτού ωριμάσουν, προκειμένου να τις διαθέσουν σε τιμές χαμηλότερες του ενός δολαρίου ανά λίβρα.

Η Chiquita συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους εμπόρους μπανάνας παγκοσμίως, με ένα εμβληματικό εμπορικό σήμα που έχει ιστορία άνω των 80 ετών. Για τον λόγο αυτό, οι εκτιμήσεις του διευθύνοντος συμβούλου της έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα για την αγορά.

Η εταιρεία διαθέτει δικές της καλλιέργειες, ενώ παράλληλα προμηθεύεται μπανάνες από ανεξάρτητους παραγωγούς, με το σύνολο της παραγωγής της να προέρχεται από τη Λατινική Αμερική.

Το Ελ Νίνιο απειλεί την παραγωγή

Σύμφωνα με τον Λόπες Φλόρες, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη αυξήσει το κόστος των καυσίμων, των λιπασμάτων και των υλικών συσκευασίας, με τις επιχειρήσεις να δυσκολεύονται να μετακυλίσουν αυτές τις επιβαρύνσεις στους πελάτες τους.

Πλέον, μια ακόμη απειλή προστίθεται στις δυσκολίες της αγοράς: η ενίσχυση του κλιματικού φαινομένου Ελ Νίνιο, το οποίο ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στη Λατινική Αμερική, τη σημαντικότερη εξαγωγική περιοχή μπανάνας στον κόσμο.

Το φαινόμενο προκαλεί έντονες βροχοπτώσεις στον Ισημερινό και το Περού, ενώ ταυτόχρονα συνδέεται με σοβαρές ξηρασίες στη λεκάνη του Αμαζονίου και στη βορειοανατολική Βραζιλία.

Στον Ισημερινό, που αποτελεί τον μεγαλύτερο προμηθευτή μπανάνας παγκοσμίως, οι καταρρακτώδεις βροχές και οι πλημμύρες μπορούν να ευνοήσουν την εξάπλωση ασθενειών στις καλλιέργειες, να καταστρέψουν τη σοδειά και να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές στο οδικό δίκτυο, δυσχεραίνοντας τη μεταφορά των προϊόντων.

Παράλληλα, οι ξηρασίες που συνδέονται με το Ελ Νίνιο μπορούν να μειώσουν τη στάθμη των υδάτων στη Διώρυγα του Παναμά, επηρεάζοντας μια κρίσιμη θαλάσσια εμπορική διαδρομή για τις χώρες παραγωγής της ευρύτερης περιοχής.

Η Chiquita έχει την έδρα της στην Ελβετία και ανήκει στις βραζιλιάνικες Sucocitrico Cutrale Ltda και J. Safra Group, οι οποίες την εξαγόρασαν το 2015. Η εταιρεία αποτελεί διάδοχο της United Fruit Company, η οποία μετονομάστηκε σε Chiquita Brands International το 1990, έχοντας προηγουμένως διαθέσει επί δεκαετίες μπανάνες με το συγκεκριμένο εμπορικό σήμα.

Οι διαπραγματεύσεις με τα σούπερ μάρκετ για το 2027

Η Chiquita έχει ήδη ξεκινήσει τις πρώτες διαπραγματεύσεις με τις αλυσίδες λιανικής για τις συμφωνίες προμήθειας και τις τιμές της επόμενης χρονιάς, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλό της.

Μέχρι στιγμής, οι συζητήσεις επικεντρώνονται περισσότερο στη διασφάλιση της επάρκειας των προμηθειών παρά στις αυξήσεις των τιμών. Ωστόσο, η εταιρεία έχει ήδη ενημερώσει τους αγοραστές για τις πρόσθετες επιβαρύνσεις που επηρεάζουν ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα της μπανάνας.

Ο κλάδος διαθέτει παραδοσιακά το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής μέσω μακροχρόνιων συμφωνιών, οι οποίες καθορίζουν εκ των προτέρων τις ποσότητες και τις τιμές. Αυτό αφήνει περιορισμένα περιθώρια στους προμηθευτές να μετακυλίσουν απρόβλεπτες αυξήσεις του κόστους παραγωγής.

Παραμένει αβέβαιο κατά πόσον οι αλυσίδες λιανικής θα αποδεχθούν υψηλότερες τιμές, αλλά και πώς θα αντιδράσουν οι καταναλωτές, οι οποίοι έχουν συνηθίσει να θεωρούν τις μπανάνες ένα από τα πιο οικονομικά προϊόντα στα καταστήματα τροφίμων.

Σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία των ΗΠΑ, η μέση τιμή της μπανάνας στις αμερικανικές πόλεις διαμορφώθηκε τον περασμένο μήνα περίπου στα 66 σεντς ανά λίβρα, δηλαδή σε λιγότερο από το μισό της τιμής των πορτοκαλιών και των γκρέιπφρουτ.

Σε αντίθεση με άλλα βασικά είδη διατροφής, οι τιμές της μπανάνας έχουν παραμείνει σχεδόν αμετάβλητες επί σειρά ετών, καταγράφοντας συνολική αύξηση μόλις 14% μέσα σε μία δεκαετία.

Παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί της Λατινικής Αμερικής, ο Λόπες Φλόρες υπογράμμισε ότι η Chiquita παραμένει προσηλωμένη στη διασφάλιση αξιόπιστης τροφοδοσίας της αγοράς.

«Οποιοσδήποτε καλλιεργεί μπανάνες σε αυτή την περιοχή θα σας πει σήμερα ότι η παραγωγή είναι πιο δύσκολη, πιο ακριβή και λιγότερο προβλέψιμη σε σχέση με έναν χρόνο πριν», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Και οι προκλήσεις θα γίνουν ακόμη μεγαλύτερες».

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Δεν είναι «φούσκα» – Η εξωτερική ζήτηση ανεβάζει τις τιμές