Offcanvas
Offcanvas
Ο Shalev Hulio περιγράφει πώς το Υπουργείο Οικονομικών θα μπορούσε να αποκτήσει δικό του μοντέλο, εκπαιδευμένο στα φορολογικά αρχεία της Κύπρου. Προειδοποιεί ότι η Ευρώπη πρέπει να ξυπνήσει, ενώ το Ιράν χρησιμοποιεί πλέον την τεχνητή νοημοσύνη για να βρίσκει ευπάθειες.
Του Ξένιου Μεσαρίτη
Ο συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Dream, Shalev Hulio, περιέγραψε πώς το Υπουργείο Οικονομικών θα μπορούσε να αποκτήσει δικό του γλωσσικό μοντέλο, εκπαιδευμένο στα φορολογικά και δημοσιονομικά στοιχεία της Κύπρου, μιλώντας στο Economy Today και σε άλλους δημοσιογράφους στο Τελ Αβίβ.
Σημειώνεται ότι πρόκειται για υποθετικό σενάριο, καθώς δεν έχει ανακοινωθεί οποιαδήποτε συνεργασία της εταιρείας με την κυπριακή κυβέρνηση.
Ένας γιος γεννημένος στη Λεμεσό
Η Κύπρος μπήκε στη συζήτηση από τα πρώτα λεπτά, όταν το Economy Today συστήθηκε ως κυπριακό μέσο και ο Hulio απάντησε ότι ο γιος του γεννήθηκε στην Κύπρο.
Όπως διηγήθηκε, ο γιος του γεννήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2023, δύο μέρες αφότου ο ίδιος κλήθηκε στην εφεδρεία, στις 7 Οκτωβρίου.
«Η γυναίκα μου ήταν στον όγδοο μήνα της εγκυμοσύνης και φοβόταν να μείνει μόνη στο σπίτι χωρίς εμένα. Έτσι ταξίδεψε στην Κύπρο και, λόγω της πίεσης, γέννησε έναν μήνα νωρίτερα. Ο γιος μου γεννήθηκε σε νοσοκομείο της Λεμεσού», ανέφερε.
Σε μεταγενέστερο σημείο της συζήτησης, ερωτηθείς κατά πόσο οι χώρες πρέπει να αναπτύσσουν δικές τους δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης, επέλεξε το κυπριακό Υπουργείο Οικονομικών για να περιγράψει πώς θα λειτουργούσε ένα τέτοιο μοντέλο.
«Αν είσαι, για παράδειγμα, ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, παίρνεις ένα βασικό γλωσσικό μοντέλο για τα οικονομικά και ανεβάζεις ολόκληρο το ιστορικό των οικονομικών εγγράφων που έχεις στην Κύπρο, δηλαδή τις πληρωμές φόρων, όλους τους κανόνες και όλες τις δαπάνες της κυβέρνησης για πάρα πολλά χρόνια, και εκπαιδεύεις αυτό το μοντέλο», είπε.
«Και τότε το Υπουργείο Οικονομικών της Κύπρου έχει το δικό του μοντέλο τύπου ChatGPT, το οποίο όμως βρίσκεται στις δικές του εγκαταστάσεις, βασίζεται στις δικές του πληροφορίες, κατανοεί όλο το πλαίσιο και μπορείς να το ρωτήσεις ό,τι θέλεις», πρόσθεσε.
Κατά τον ίδιο, το όφελος θα αφορούσε και το κοινό, «Θα είναι καλό και για τον κόσμο, γιατί όσοι έρχονται να εξυπηρετηθούν από την κυπριακή κυβέρνηση θα δουν την άλλη πλευρά».
Τα δεδομένα ως περιουσία του κράτους
Το κυπριακό παράδειγμα αποτυπώνει την ιδέα πάνω στην οποία, όπως είπε, ίδρυσε τη Dream τον Ιανουάριο του 2023, μαζί με τον πρώην καγκελάριο της Αυστρίας Sebastian Kurz και τον Gil Dolev.
«Οι κυβερνήσεις έχουν πολλά περιουσιακά στοιχεία, ανθρώπους και γη. Και ένα από τα μεγαλύτερα περιουσιακά στοιχεία που έχουν είναι τα δεδομένα. Μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες των κυβερνήσεων είναι επίσης τα δεδομένα τους. Πρέπει από τη μία να τα προστατεύουν και από την άλλη να τα αξιοποιούν», ανέφερε.
Εκείνη την περίοδο, όπως σημείωσε, η ιδέα ήταν ακόμα θολή για πολλούς, οι οποίοι δεν καταλάβαιναν τι προσπαθούσε να κάνει η εταιρεία.
«Ήταν σχεδόν αδύνατο πριν από την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης φέρνει από τη μία πολλές απειλές, φέρνει όμως και πολλές ευκαιρίες», είπε.
Οι κυβερνήσεις, κατά τον Hulio, θέλουν να αξιοποιήσουν εργαλεία όπως το ChatGPT με τις πληροφορίες τους, βρίσκονται όμως σε αδιέξοδο. «Από την άλλη, δεν μπορούν να βάλουν κινεζικό μοντέλο μέσα στα δεδομένα τους. Έτσι έχουν κολλήσει στη μέση. Εδώ ακριβώς μπαίνουμε εμείς».
Η Dream πουλά σε κυβερνήσεις και φορείς κρίσιμων υποδομών συστήματα κυβερνοάμυνας και πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης.
Συγκεκριμένα, η εταιρεία διαθέτει το Sphere για την εθνική κυβερνοάμυνα και το Hero, το οποίο αναζητά αυτόνομα ευπάθειες σε ψηφιακά συστήματα.
Το τρίτο της προϊόν, το Atlas, επιτρέπει στις κυβερνήσεις να συγκεντρώνουν τα διάσπαρτα δεδομένα τους και να λειτουργούν δικά τους μοντέλα σε περιβάλλον που ελέγχουν οι ίδιες.
Τον Ιούνιο η Dream άντλησε 260 εκατομμύρια δολάρια με αποτίμηση 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ απασχολεί περίπου 350 άτομα σε Τελ Αβίβ, Άμπου Ντάμπι και Βιέννη.
«Από την αρχή είπαμε ότι θέλουμε να αντιμετωπίζουμε την κυβερνοασφάλεια ως πρόβλημα δεδομένων», σημείωσε ο Hulio.

Βιβλία που δεν έχει κανένας άλλος
Ο Hulio υποστήριξε ότι κάθε κράτος χρειάζεται δικά του μοντέλα για τις ευαίσθητες πληροφορίες του, αναγνωρίζοντας ότι η εκτίμησή του συνδέεται με την εταιρεία του, «Ελπίζω να έχω δίκιο, γιατί πάνω σε αυτό χτίζω ολόκληρη τη Dream».
«Αν είσαι κράτος, δεν μπορείς να εξαρτάσαι από κανέναν. Πρέπει να έχεις δικά σου μοντέλα. Μπορείς να χρησιμοποιείς άλλα μοντέλα, μπορείς να χρησιμοποιείς την Anthropic, όμως για τα ευαίσθητα θέματα που έχεις θα πρέπει να φτιάξεις δικά σου μοντέλα», ανέφερε.
Διευκρίνισε ότι δεν εννοεί πως κάθε χώρα πρέπει να φτιάξει τη δική της εκδοχή του Claude ή του ChatGPT, αφού οι κυβερνήσεις έχουν δεδομένα που δεν θα μπορέσουν ποτέ να μοιραστούν με τον υπόλοιπο κόσμο.
«Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα είναι σαν μεγάλες βιβλιοθήκες. Αν θέλεις να κάνεις μια εργασία, παίρνεις τα βιβλία που χρειάζεσαι από μια τεράστια βιβλιοθήκη. Οι κυβερνήσεις όμως έχουν βιβλία που δεν έχει κανένας άλλος. Μόνο που σήμερα δεν έχουν στην ουσία βιβλιοθήκη, απλώς κουβαλούν τα βιβλία σε πολλά διαφορετικά σημεία», είπε.
Όπως ανέφερε, τα κράτη θα παίρνουν μικρότερα μοντέλα, από 30 έως 70 δισεκατομμύρια παραμέτρους, εξειδικευμένα σε τομείς όπως η άμυνα ή τα οικονομικά, και θα τα εκπαιδεύουν στις δικές τους εγκαταστάσεις, χωρίς τα δεδομένα να μεταφέρονται στο cloud.
«Δεν θα μπορούν οι κυβερνήσεις και οι υπηρεσίες ανά τον κόσμο να βασίζονται σε τεράστια γλωσσικά μοντέλα συνδεδεμένα με το cloud, απλώς επειδή δεν θα μπορούν να μοιραστούν τις πληροφορίες», σημείωσε.
Η κατασκευή ενός μεγάλου μοντέλου από το μηδέν κοστίζει, κατά τον ίδιο, δύο με τρία δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που ένα κράτος δεν χρειάζεται να δαπανήσει: «Πρέπει να καταλάβεις πώς να εκπαιδεύσεις περαιτέρω ένα μοντέλο, πρέπει να φτιάξεις τους δικούς σου πράκτορες. Είναι εύκολο».
Αναφέρθηκε επίσης σε χώρες με ελάχιστα χρήματα και πόρους, οι οποίες γίνονται όλο και πιο δραστήριες στην τεχνητή νοημοσύνη ακριβώς με αυτό τον τρόπο.
Μεγάλο ρίσκο παίρνουν, σύμφωνα με τον Hulio, οι δυτικές κυβερνήσεις που χρησιμοποιούν κινεζικά μοντέλα χωρίς να τα ελέγξουν σε βάθος, τη στιγμή που υπάρχουν εναλλακτικές, όπως μοντέλα της NVIDIA και της Google που λειτουργούν τοπικά.
Ο ίδιος δήλωσε πάντως γενικά αντίθετος με τη ρύθμιση της τεχνολογίας, καθώς, όπως είπε, κάθε φορά που οι κυβερνήσεις επιχειρούν να τη ρυθμίσουν το αποτέλεσμα είναι αντιπαραγωγικό.
Η Ευρώπη πρέπει να ξυπνήσει
Η ανάγκη για εναλλακτικές λύσεις ήταν και η αφετηρία της κριτικής του προς την Ευρώπη, την οποία, όπως ανέφερε, έχει μεταφέρει και στον Sebastian Kurz.
Ως παράδειγμα έφερε τη Γερμανία, «Από τη μία έλεγαν ότι δεν θέλουν να αγοράζουν αμερικανικά αυτοκίνητα επειδή δεν είναι αρκετά καλά. Τώρα λένε ότι δεν θέλουν να αγοράζουν αμερικανική τεχνητή νοημοσύνη επειδή είναι υπερβολικά καλή».
«Ας υποθέσουμε ότι δεν αγοράζετε από την Αμερική ή δεν θέλετε να μοιράζεστε τα δεδομένα σας με την Αμερική. Το καταλαβαίνω. Πρέπει όμως να δημιουργήσετε μια εναλλακτική», σημείωσε.
«Ξεκινήσαμε στην Αυστρία με τη Dream για να βρούμε μια εναλλακτική», είπε, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες εταιρείες και περισσότερους επιχειρηματίες.
Αναφερόμενος στη γαλλική Mistral, είπε ότι είναι καλή εταιρεία που δεν κρατά ακόμα τον ρυθμό, εκτιμώντας ωστόσο ότι θα τα καταφέρει.
«Αν θέλετε να φτιάξετε σήμερα ένα κέντρο δεδομένων στην Ευρώπη, θα διαπιστώσετε ότι θα σας πάρει πέντε χρόνια και μετά δεν θα έχετε ηλεκτρικό ρεύμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Όλοι στην Ευρώπη μιλούν για επανάσταση στην τεχνητή νοημοσύνη. Όλοι λένε ότι πρέπει να έχουν κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη. Δεν κάνουν όμως τίποτα για να αλλάξουν τους κανόνες, τις ρυθμίσεις, τις δημόσιες προμήθειες ή κάτι στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουν την κατάσταση», είπε.
«Πιστεύω ότι η Ευρώπη πρέπει να ξυπνήσει. Η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει πολύ», τόνισε.
Από πέντε χώρες σε πενήντα
Την άλλη όψη της τεχνητής νοημοσύνης, τις απειλές, ο Hulio την περιέγραψε ξεκινώντας από τους κύριους κρατικούς επιτιθέμενους.
Κατά τον ίδιο, οι Κινέζοι επιδιώκουν κυρίως να κλέψουν πληροφορίες και πνευματική ιδιοκτησία χωρίς να γίνουν αντιληπτοί, η Βόρεια Κορέα στοχεύει στα χρήματα, ενώ οι Ρώσοι βλέπουν τον κυβερνοχώρο ως κλάδο του στρατού και επιδιώκουν να προκαλέσουν χάος και φυσικές ζημιές σε κρίσιμες υποδομές.
«Το Ιράν είναι πολύ παράξενο ζώο από αυτή την άποψη, γιατί κάνει ό,τι μπορεί», ανέφερε, εξηγώντας ότι η χώρα επιχειρεί να προκαλέσει φυσικές ζημιές, να εκθέσει πολιτικούς υποκλέπτοντας τα κινητά τους, αλλά και να κερδίσει χρήματα.
Παλαιότερα, όπως είπε, οι Ιρανοί στηρίζονταν σε εκπαίδευση και συνεργασία με Ρώσους και Κινέζους, ενώ σήμερα η πρόσβαση στην τεχνητή νοημοσύνη τους έχει κάνει πολύ πιο εξελιγμένους.
Ερωτηθείς πότε έγινε αυτή η αλλαγή, απάντησε: «Όταν τα κινεζικά μοντέλα έγιναν διαθέσιμα, φθηνά και σχεδόν τόσο καλά όσο τα αμερικανικά. Δηλαδή πριν από έναν χρόνο».
Ως παράδειγμα ανέφερε επίθεση που, όπως είπε, έγινε κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για ειρήνη μεταξύ Χαμάς, Ισραήλ, Κατάρ και ΗΠΑ, με στόχο τον πρέσβη του Ομάν στη Γαλλία.
Σύμφωνα με τον Hulio, οι επιτιθέμενοι χρησιμοποίησαν κοινωνική μηχανική και πλαστά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου φτιαγμένα με τεχνητή νοημοσύνη, απέκτησαν πρόσβαση στο email του πρέσβη και από εκεί έστειλαν μηνύματα σε άλλους, τα οποία έμοιαζαν γνήσια.
«Στην αρχή χρησιμοποιούσαν την τεχνητή νοημοσύνη μόνο για κοινωνική μηχανική. Σήμερα βλέπουμε να τη χρησιμοποιούν για να βρίσκουν ευπάθειες zero-day. Βλέπουμε να χρησιμοποιούν αυτόνομη τεχνητή νοημοσύνη για να κινούνται πλευρικά μέσα σε δίκτυα και να σαρώνουν πολλά πράγματα», ανέφερε.
Περιέγραψε επίσης προσπάθειες ανάλυσης των ενημερώσεων ασφαλείας με τεχνητή νοημοσύνη, ώστε οι επιτιθέμενοι να καταλαβαίνουν τι διορθώθηκε και να εντοπίζουν συστήματα όπου η ενημέρωση δεν έχει ακόμα εγκατασταθεί.
Το ίδιο φαινόμενο, κατά τον Hulio, αλλάζει τον χάρτη των χωρών με ισχυρές κυβερνοδυνατότητες, που πριν από πέντε χρόνια ήταν λίγες, όπως η Κίνα, η Ρωσία, το Ισραήλ, οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.
«Λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, δεν έχεις πέντε, έχεις πενήντα», είπε.
«Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι κακή. Κακοί είναι οι άνθρωποι που τη χρησιμοποιούν», σημείωσε, προσθέτοντας ότι τα αμερικανικά μοντέλα έχουν πολλές δικλίδες ασφαλείας, ενώ τα κινεζικά λιγότερες.
Υποστήριξε επίσης ότι η Dream ήταν η πρώτη που εντόπισε, πριν από ενάμιση χρόνο, την Κίνα να παρακάμπτει τις δικλίδες αμερικανικών μοντέλων για να επιτεθεί σε αμερικανικές υποδομές, ενημερώνοντας σχετικά άλλα κράτη, μεταξύ των οποίων και τις ΗΠΑ.
Για να περιγράψει τι διακυβεύεται, έφερε ένα υποθετικό σενάριο: «Φανταστείτε ότι το Ιράν επιτίθεται σε 1.000 εγκαταστάσεις νερού στις ΗΠΑ και αλλάζει την αναλογία του χλωρίου στο νερό. Αυτό θα προκαλούσε τεράστια ζημιά, χωρίς να κινήσουν ούτε έναν στρατιώτη».
«Δεν μπορούν να στείλουν πυραύλους στις ΗΠΑ, οπότε ο μόνος τρόπος για να βλάψουν τις ΗΠΑ, αν θέλουν να αντεπιτεθούν, θα είναι μέσω κυβερνοεπίθεσης. Και αυτή είναι η δυνατότητα που προσπαθούν να χτίσουν», είπε.
Το Ισραήλ μπήκε αργά στην κούρσα
Παρά τη θέση που αποδίδει στο Ισραήλ στην κυβερνοασφάλεια, ο Hulio εκτίμησε ότι η χώρα μένει πίσω στους μηχανικούς τεχνητής νοημοσύνης.
«Το Ισραήλ ήταν το νούμερο ένα στον κόσμο στην κυβερνοασφάλεια, γιατί είχαμε πολύ κυβερνοασφάλεια στον στρατό και στην κυβέρνηση. Στην τεχνητή νοημοσύνη μπήκαμε αργά στην κούρσα. Δεν είμαστε παίκτης στα μεγάλα μοντέλα και πιθανότατα δεν πρόκειται να γίνουμε», ανέφερε.
Ερωτηθείς ποιοι είναι οι μεγάλοι παίκτες, απάντησε: «Η Αμερική και η Κίνα. Αυτό είναι όλο».
Όπως σημείωσε, οι ισραηλινές νεοφυείς εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης αναπτύσσουν κυρίως το τελευταίο επίπεδο εφαρμογών πάνω σε υπάρχοντα μοντέλα, ενώ οι μηχανικοί με βαθιά εξειδίκευση παραμένουν λίγοι.
Εκτίμησε ότι η αυξανόμενη ενασχόληση του ισραηλινού στρατού με την τεχνητή νοημοσύνη θα φέρει περισσότερους μηχανικούς, προσθέτοντας: «Πιστεύω όμως ότι θα χρειαστούν μερικά χρόνια».
Το επόμενο βήμα στην κβαντική υπολογιστική
Ο Hulio εκτίμησε ότι η κβαντική υπολογιστική θα προχωρήσει πιο γρήγορα από ό,τι πιστεύεται, με μεγάλη βελτίωση μέχρι τα μέσα του 2028.
Τον κίνδυνο για την κρυπτογράφηση τον θεωρεί περιορισμένο, καθώς, όπως είπε, όλοι μεταβαίνουν ήδη σε κρυπτογράφηση ανθεκτική στους κβαντικούς υπολογιστές.
Μεγαλύτερη αξία βλέπει στον συνδυασμό τεχνητής νοημοσύνης και κβαντικής υπολογιστικής στην έρευνα για φάρμακα, όπου, όπως ανέφερε, οι δοκιμές μορίων θα γίνονται πολύ πιο γρήγορα.
Για τη Dream, η κβαντική υπολογιστική θα μπορούσε να επιτρέψει την παρακολούθηση ολόκληρης της κίνησης δεδομένων μιας χώρας και τον εντοπισμό επιθέσεων τη στιγμή που γίνονται.
«Το εξετάζουμε ήδη. Το πρόβλημα είναι ότι η υπολογιστική ισχύς δεν είναι ακόμα αρκετή. Είναι ακόμα πρόωρο να κάνουμε κάτι πραγματικά επιχειρησιακό στην κυβερνοασφάλεια με κβαντική υπολογιστική», είπε.