Οι Αμερικανοί ψηφίζουν στις ενδιάμεσες εκλογές που θα καθορίσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου - Στο επίκεντρο η οικονομία, ο πόλεμος στο Ιράν και οι αμφίρροπες αναμετρήσεις - Μάχη μέχρι την τελευταία ψήφο για τη Γερουσία – Οι πολιτείες που κρατούν το κλειδί - Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις

Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα, Τρίτη 3 Νοεμβρίου, εκατομμύρια Αμερικανοί για τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, σε μια αναμέτρηση που θα καθορίσει όχι μόνο τις πολιτικές ισορροπίες σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο, αλλά και ποιο κόμμα θα ελέγχει το Κογκρέσο τα επόμενα δύο χρόνια.

Συνολικά, κρίνονται και οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων και περίπου το ένα τρίτο των εδρών της Γερουσίας, με την πρόωρη ψηφοφορία να έχει ήδη ξεπεράσει την αντίστοιχη συμμετοχή των ενδιάμεσων εκλογών του 2022.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αντιμέτωπος με ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά αποδοχής για τη διαχείριση της οικονομίας και τον πόλεμο στο Ιράν, πέρασε τον τελευταίο μήνα περιοδεύοντας σε ολόκληρη τη χώρα, επιχειρώντας να ενισχύσει τους υποψηφίους των Ρεπουμπλικανών.

Μια ενδεχόμενη απώλεια της πλειοψηφίας σε ένα ή και στα δύο σώματα του Κογκρέσου θα μπορούσε να ενισχύσει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο για την κυβέρνησή του και να ανοίξει τον δρόμο για νέες έρευνες σχετικά με τις αποφάσεις και τις πολιτικές της.

Πρόωρη ψηφοφορία: Σχεδόν 57 εκατομμύρια έχουν ήδη ψηφίσει

Η συμμετοχή στην πρόωρη ψηφοφορία καταγράφεται ιδιαίτερα υψηλή. Σύμφωνα με στοιχεία του Election Lab του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, περίπου 57 εκατομμύρια Αμερικανοί είχαν ψηφίσει έως τη Δευτέρα, πριν από την επίσημη ημέρα των εκλογών.

Στις 27 πολιτείες που καταγράφουν την κομματική εγγραφή των ψηφοφόρων, περίπου το 43% των πρόωρων ψήφων, είτε με φυσική παρουσία είτε επιστολικά, προέρχεται από εγγεγραμμένους Δημοκρατικούς, έναντι 32% από εγγεγραμμένους Ρεπουμπλικανούς.

Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά απαιτούν προσεκτική ερμηνεία. Πολλοί από όσους ψηφίζουν νωρίς είναι σταθεροί υποστηρικτές των κομμάτων τους και θα συμμετείχαν ούτως ή άλλως στις εκλογές.

Παρά τις επιφυλάξεις, η εικόνα της πρόωρης συμμετοχής συμβαδίζει με άλλους δείκτες που καταγράφουν ευνοϊκότερο πολιτικό περιβάλλον για τους Δημοκρατικούς.

Βουλή των Αντιπροσώπων: Οι Δημοκρατικοί διεκδικούν την πλειοψηφία

Οι δημοσκοπήσεις και οι αγορές προβλέψεων καταγράφουν αυξημένες πιθανότητες επιστροφής της Βουλής των Αντιπροσώπων στον έλεγχο των Δημοκρατικών.

Το ανεξάρτητο Cook Political Report εκτιμά ότι οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να κερδίσουν από 12 έως 25 επιπλέον έδρες, με το εύρος της ενδεχόμενης επικράτησής τους να αποτελεί ένα από τα βασικά ερωτήματα της αναμέτρησης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι εκλογικές περιφέρειες στη Νέα Υόρκη, το Μίσιγκαν, τη Φλόριντα και το Τέξας, όπου οι μάχες θεωρούνται αμφίρροπες.

Πάντως, οι δημοσκοπήσεις έχουν διαψευστεί και στο παρελθόν, ενώ το οικονομικό πλεονέκτημα των Ρεπουμπλικανών στην προεκλογική χρηματοδότηση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό σε οριακές αναμετρήσεις.

Γερουσία: Η δύσκολη εξίσωση των τεσσάρων εδρών

Ακόμη πιο αβέβαιη εμφανίζεται η μάχη για τον έλεγχο της Γερουσίας, όπου οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρή αύξηση τεσσάρων εδρών για να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία.

Η δυσκολία είναι ότι, με εξαίρεση το Μέιν, οι πολιτείες στις οποίες πρέπει να πετύχουν σημαντικά εκλογικά κέρδη είχαν ψηφίσει τον Τραμπ στις προεδρικές εκλογές του 2024.

Ωστόσο, η δυσαρέσκεια για την οικονομική κατάσταση έχει ενισχύσει τη θέση των Δημοκρατικών ακόμη και σε πολιτείες όπου προηγουμένως θεωρούνταν αουτσάιντερ, όπως η Αλάσκα, η Αϊόβα, το Κάνσας, το Οχάιο και το Τέξας.

Όλες οι συγκεκριμένες έδρες κατέχονται σήμερα από Ρεπουμπλικανούς.

Ακρίβεια, δασμοί και Ιράν καθορίζουν την ψήφο

Η οικονομία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα των εκλογών, με την ακρίβεια και την αγοραστική δύναμη να βρίσκονται στην κορυφή των ανησυχιών των ψηφοφόρων.

Οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν χαμηλή αποδοχή της οικονομικής πολιτικής του Τραμπ, ενώ οι εμπορικοί δασμοί και η άνοδος των τιμών ενέργειας και βενζίνης εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν έχουν ενισχύσει τη δυσαρέσκεια, ιδιαίτερα σε πολιτείες όπου η μάχη για τη Γερουσία είναι αμφίρροπη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αρχικά χαρακτηρίσει υπερβολικές ή παραπλανητικές τις ανησυχίες για το κόστος ζωής, αλλά στη συνέχεια επιχείρησε να καθησυχάσει τους ψηφοφόρους, προβάλλοντας μεγάλα επενδυτικά έργα σε κρίσιμες πολιτείες.

Υποστήριξε επίσης ότι οι τιμές της ενέργειας θα υποχωρήσουν μετά τις εκλογές, ενώ υποσχέθηκε επιταγές 5.000 δολαρίων εφόσον οι Ρεπουμπλικανοί διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Παρά τα θετικά στοιχεία για τη συνολική οικονομική δραστηριότητα, οι πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν την καθημερινότητα των πολιτών.

Το αμερικανικό ΑΕΠ αυξήθηκε το τρίτο τρίμηνο με τον ταχύτερο ρυθμό του τελευταίου έτους, ωστόσο βασικός δείκτης πληθωρισμού σημείωσε τον Σεπτέμβριο τη μεγαλύτερη αύξηση εξαμήνου.

Σύμφωνα με πολιτικούς στρατηγικούς αναλυτές που μίλησαν στο Bloomberg, η τελευταία εξέλιξη είναι πιθανό να βαρύνει περισσότερο στην τελική εκλογική συμπεριφορά.

Μίσιγκαν: Η κρίσιμη αναμέτρηση και η εσωκομματική σύγκρουση

Το Μίσιγκαν αποτελεί ιδιαίτερα σημαντική πολιτεία, καθώς είναι η μοναδική αμφίρροπη έδρα της Γερουσίας που σήμερα βρίσκεται στα χέρια των Δημοκρατικών.

Για τους Ρεπουμπλικανούς, μια νίκη στην πολιτεία, την οποία είχε κερδίσει ο Τραμπ το 2024, θα μπορούσε να αντισταθμίσει πιθανές απώλειες σε άλλες περιοχές.

Ο υποψήφιος των Δημοκρατικών, Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ, επικράτησε στις προκριματικές εκλογές της Χέιλι Στίβενς, η οποία είχε τη στήριξη του κομματικού κατεστημένου.

Ωστόσο, η Στίβενς προχώρησε την Κυριακή σε μια απροσδόκητη κίνηση, ανακοινώνοντας ότι στηρίζει τον Ρεπουμπλικανό Μάικ Ρότζερς, αναδεικνύοντας τις έντονες διαφωνίες μεταξύ της προοδευτικής και της μετριοπαθούς πτέρυγας των Δημοκρατικών.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει τον Ελ-Σαγέντ, ο οποίος θα μπορούσε να γίνει ο πρώτος μουσουλμάνος γερουσιαστής στην ιστορία των ΗΠΑ, «τζιχαντιστή», εξαπολύοντας παράλληλα επιθέσεις εναντίον της θρησκευτικής του πίστης.

Από την πλευρά του, ο Ρότζερς επιχειρεί να προσελκύσει Εβραίους ψηφοφόρους που διαφωνούν με τις θέσεις του Δημοκρατικού υποψηφίου για το Ισραήλ.

Ο Ελ-Σαγέντ επικεντρώνει την εκστρατεία του στην άνοδο των τιμών καυσίμων και στους δασμούς του Τραμπ, συνδέοντας τις συγκεκριμένες πολιτικές με τον Ρότζερς, προκειμένου να προσελκύσει λευκούς ψηφοφόρους της εργατικής τάξης και κατοίκους αγροτικών περιοχών.

Η αναμέτρηση συγκαταλέγεται στις ακριβότερες στην ιστορία του Μίσιγκαν, σύμφωνα με την AdImpact. Στο πλευρό του Ελ-Σαγέντ έχουν εμφανιστεί ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς και η βουλευτής Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτές.

Ο μέσος όρος των δημοσκοπήσεων του RealClearPolitics δίνει στον Δημοκρατικό υποψήφιο προβάδισμα περίπου τεσσάρων ποσοστιαίων μονάδων.

Μέιν: Η Σούζαν Κόλινς απέναντι στην απειλή της ήττας

Το Μέιν αποτελεί τη μοναδική πολιτεία που δεν ψήφισε τον Τραμπ το 2024 αλλά εξακολουθεί να εκπροσωπείται στη Γερουσία από Ρεπουμπλικανό, τη Σούζαν Κόλινς, η οποία διεκδικεί νέα θητεία έπειτα από πέντε συνεχόμενες εκλογικές νίκες.

Στην πλευρά των Δημοκρατικών προηγήθηκαν σημαντικές αναταράξεις, καθώς ο αρχικός υποψήφιος, Γκράχαμ Πλάτνερ, αποσύρθηκε τον Ιούλιο έπειτα από καταγγελίες για σεξουαλική επίθεση.

Τη θέση του πήρε ο πρώην πρόεδρος της Γερουσίας του Μέιν, Τρόι Τζάκσον, ο οποίος επιχειρεί να μετατρέψει την εκλογική αναμέτρηση σε δημοψήφισμα για τις σχέσεις της Κόλινς με τον Τραμπ.

Η Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής, από την πλευρά της, προβάλλει τις περιπτώσεις στις οποίες διαφοροποιήθηκε από τον πρόεδρο, καθώς και την ικανότητά της να εξασφαλίζει ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για την πολιτεία.

Παράλληλα, τονίζει τη συμβολή της στον περιορισμό των εμπορικών δασμών. Λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές, η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την επέκταση των εξαιρέσεων από τους δασμούς σε περισσότερα καναδικά προϊόντα, εξέλιξη που θα μπορούσε να ωφελήσει την αγροτική και παράκτια οικονομία του Μέιν.

Οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν σταθερά αμφίρροπη αναμέτρηση. Ωστόσο, η Κόλινς έχει ανατρέψει ανάλογες προβλέψεις στο παρελθόν: το 2020, παρότι οι δημοσκοπήσεις την εμφάνιζαν να χάνει, επανεξελέγη με διαφορά εννέα μονάδων.

Τέξας: Μπορούν οι Δημοκρατικοί να σπάσουν μια παράδοση 38 ετών;

Στο Τέξας, οι Δημοκρατικοί επιχειρούν να πετύχουν κάτι που δεν έχουν καταφέρει από το 1988: να εκλέξουν γερουσιαστή.

Η δυσκολία είναι μεγάλη, καθώς ο Τραμπ είχε επικρατήσει στην πολιτεία το 2024 με διαφορά σχεδόν 14 ποσοστιαίων μονάδων.

Ωστόσο, ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών, Κεν Πάξτον, θεωρείται ευάλωτος λόγω των δικαστικών και πολιτικών υποθέσεων που έχουν απασχολήσει το παρελθόν του.

Ο Πάξτον είχε αντιμετωπίσει κατηγορίες κακουργηματικού χαρακτήρα για απάτη σχετική με κινητές αξίες, ενώ είχε παραπεμφθεί σε διαδικασία καθαίρεσης από τη Βουλή του Τέξας, όπου κυριαρχούν οι Ρεπουμπλικανοί, με κατηγορίες για δωροδοκία και κατάχρηση εξουσίας.

Οι κατηγορίες για απάτη τελικά αποσύρθηκαν, ενώ ο Πάξτον απαλλάχθηκε από τη Γερουσία της πολιτείας.

Από τον Αύγουστο, ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος δεν έχει προηγηθεί στον μέσο όρο των δημοσκοπήσεων του RealClearPolitics απέναντι στον Δημοκρατικό πολιτειακό βουλευτή Τζέιμς Ταλαρίκο, ο οποίος προσπαθεί να διευρύνει την εκλογική του απήχηση πέρα από την παραδοσιακή βάση του κόμματός του.

Παρά ταύτα, το Τέξας παραμένει ισχυρό προπύργιο των Ρεπουμπλικανών, ενώ οργανώσεις πολιτικής χρηματοδότησης που στηρίζουν το κόμμα έχουν διαθέσει μεγάλα ποσά για την ενίσχυση του Πάξτον.

Αλάσκα: Η υπόθεση με τον συνονόματο υποψήφιο και οι δικαστικές διαμάχες

Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στην Αλάσκα δημοσίευμα των New York Times σχετικά με μια μυστική προσπάθεια στρατολόγησης υποψηφίου που έχει το ίδιο όνομα με τον Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή Νταν Σάλιβαν.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η προσπάθεια ολοκληρώθηκε με επιτυχία και ενδέχεται να οδηγήσει σε διάσπαση της ψήφου που διαφορετικά θα κατευθυνόταν στον εν ενεργεία γερουσιαστή.

Η υποψήφια των Δημοκρατικών, Μέρι Πελτόλα, και το επιτελείο της αρνούνται οποιαδήποτε εμπλοκή.

Η υπόθεση έχει προκαλέσει έρευνες τόσο σε πολιτειακό όσο και σε ομοσπονδιακό επίπεδο, ενώ ο Τραμπ έχει ζητήσει την αποχώρηση της Πελτόλα από την εκλογική αναμέτρηση και την ποινική της δίωξη.

Ακόμη και πριν από τη δημοσίευση των New York Times, η κυβέρνηση Τραμπ είχε προσφύγει στη Δικαιοσύνη, επιδιώκοντας να εμποδίσει εκ των προτέρων την επικύρωση του εκλογικού αποτελέσματος στην περίπτωση που ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής ηττηθεί με μικρή διαφορά.

Ομοσπονδιακός δικαστής απέρριψε την προσφυγή την Κυριακή, ωστόσο ο Τραμπ συνέχισε να διατυπώνει ενστάσεις μέσω των κοινωνικών δικτύων.

Η αναμέτρηση στην Αλάσκα ενδέχεται να χρειαστεί εβδομάδες για να ολοκληρωθεί, εξαιτίας του συστήματος ψηφοφορίας με κατάταξη προτιμήσεων, ενώ από το αποτέλεσμά της θα μπορούσε να εξαρτηθεί ακόμη και ο συνολικός έλεγχος της Γερουσίας.

Πότε κλείνουν οι κάλπες και πότε θα γνωρίζουμε τα αποτελέσματα

Η καταμέτρηση θα ξεκινήσει σταδιακά από το βράδυ της Τρίτης στις ΗΠΑ, καθώς τα εκλογικά τμήματα κλείνουν σε διαφορετικές ώρες ανάλογα με την πολιτεία.

Οι πρώτες κάλπες κλείνουν στις 18:00 ώρα Νέας Υόρκης σε περιοχές της Ιντιάνα και του Κεντάκι. Ακολουθούν στις 19:00 πολιτείες όπως η Τζόρτζια, η Βιρτζίνια και η Νότια Καρολίνα.

Στις 19:30 ολοκληρώνεται η ψηφοφορία στη Βόρεια Καρολίνα και το Οχάιο, ενώ στις 20:00 κλείνουν οι κάλπες σε πολλές ακόμη πολιτείες, μεταξύ των οποίων η Πενσιλβάνια, το Μέιν και το μεγαλύτερο μέρος του Τέξας και του Μίσιγκαν.

Στις 21:00 ολοκληρώνεται η ψηφοφορία σε κρίσιμες πολιτείες, όπως η Αριζόνα και το Ουισκόνσιν, καθώς και στις υπόλοιπες περιοχές του Τέξας και του Μίσιγκαν.

Στη Νεβάδα οι κάλπες κλείνουν στις 22:00, ενώ στην Καλιφόρνια και σε άλλες δυτικές πολιτείες στις 23:00.

Τελευταίες θα κλείσουν οι κάλπες στα νησιά Αλεούτιες της Αλάσκας, στη 01:00 τα ξημερώματα της Τετάρτης, ώρα Νέας Υόρκης.

Ορισμένες αναμετρήσεις μπορεί να κριθούν μέσα σε λίγες ώρες, ωστόσο άλλες ενδέχεται να χρειαστούν αρκετές ημέρες.

Η επεξεργασία των επιστολικών ψήφων, των προσωρινών ψηφοδελτίων και άλλων κατηγοριών ψήφων μπορεί να καθυστερήσει την ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων. Σε ορισμένες πολιτείες επιτρέπεται η καταμέτρηση επιστολικών ψήφων που παραλαμβάνονται αργότερα, εφόσον έχουν ταχυδρομηθεί εμπρόθεσμα.

Επιπλέον, ενδεχόμενες επαναληπτικές εκλογές ή επανακαταμετρήσεις θα μπορούσαν να παρατείνουν ακόμη περισσότερο τη διαδικασία.

Κατά συνέπεια, μπορεί να χρειαστούν αρκετές ημέρες μέχρι να γίνει σαφές ποιο κόμμα θα ελέγχει το Κογκρέσο.

Θα αποδεχθεί ο Τραμπ το εκλογικό αποτέλεσμα;

Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα αφορά τη στάση του Αμερικανού προέδρου απέναντι στο αποτέλεσμα.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αποφύγει να δεσμευτεί ανεπιφύλακτα ότι θα αποδεχθεί την έκβαση των ενδιάμεσων εκλογών.

Όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους στις 27 Οκτωβρίου εάν θα αναγνωρίσει το αποτέλεσμα σε περίπτωση απώλειας του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Ρεπουμπλικανούς, απάντησε:

«Θα το αποδεχθώ, εφόσον οι εκλογές είναι έντιμες».

Παράλληλα, έχει ήδη αμφισβητήσει εκ των προτέρων στοιχεία της εκλογικής διαδικασίας στην Αλάσκα και έχει εκφράσει επιφυλάξεις για τον χρόνο που απαιτείται για την καταμέτρηση των ψήφων.

Οι δηλώσεις αυτές έχουν προκαλέσει ανησυχίες για το ενδεχόμενο αμφισβήτησης αποτελεσμάτων σε περιφέρειες όπου οι Ρεπουμπλικανοί ενδέχεται να ηττηθούν.

Από την πλευρά τους, οι Δημοκρατικοί έχουν ήδη κινητοποιήσει νομικές ομάδες, προετοιμαζόμενοι για πιθανές δικαστικές αντιπαραθέσεις.

Ο ρόλος του υπουργείου Δικαιοσύνης και οι προσφυγές για τους εκλογικούς καταλόγους

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται και το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, το οποίο έχει ξεκινήσει ευρεία προσπάθεια πρόσβασης στους εκλογικούς καταλόγους των πολιτειών και διερεύνησης καταγγελιών για παράνομη συμμετοχή στην ψηφοφορία.

Το υπουργείο έχει προσφύγει δικαστικά εναντίον περίπου 30 πολιτειών και της Περιφέρειας της Κολούμπια, ζητώντας πλήρη, μη επεξεργασμένα μητρώα ψηφοφόρων, που περιλαμβάνουν και ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα.

Στελέχη της κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι οι πληροφορίες είναι αναγκαίες για να διασφαλιστεί η ακρίβεια των εκλογικών καταλόγων και η συμμόρφωση των πολιτειών με τη νομοθεσία.

Αντίθετα, αξιωματούχοι των Δημοκρατικών και οργανώσεις υπεράσπισης των εκλογικών δικαιωμάτων κατηγορούν την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να παρέμβει σε διαδικασίες που βρίσκονται στην αρμοδιότητα των πολιτειών.

Οι ομοσπονδιακοί δικαστές έχουν απορρίψει τη μεγάλη πλειονότητα των σχετικών προσφυγών, ενώ το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει ασκήσει εφέσεις σε ορισμένες από τις αποφάσεις.

Τη Δευτέρα, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ απέρριψε αίτημα της κυβέρνησης Τραμπ να υποχρεωθεί η Καλιφόρνια να θέσει προσωρινά εκτός καταμέτρησης χιλιάδες ψηφοδέλτια πολιτών των οποίων αμφισβητεί την αμερικανική υπηκοότητα.

Η εξέλιξη προστίθεται στις δικαστικές αντιπαραθέσεις που συνοδεύουν τις ενδιάμεσες εκλογές, σε μια αναμέτρηση με ιδιαίτερη πολιτική σημασία για το υπόλοιπο της προεδρικής θητείας Τραμπ.

Πηγή: newmoney.gr