Νέες εκθέσεις του Πενταγώνου και του CBO, σε συνδυασμό με πληροφορίες από ανοιχτές πηγές, συνθέτουν την πληρέστερη έως τώρα εικόνα της ζημιάς που έχει προκαλέσει το Ιράν στις ΗΠΑ

Μεταξύ 38 και 42 δισ. δολαρίων, υπολογίζεται ότι έχει κοστίσει μέχρι σήμερα στις ΗΠΑ ο πόλεμος εναντίον του ιράν, χωρίς να υπάρχει ακόμη ολοκληρωμένος δημοσιονομικός και οικονομικός απολογισμός, αλλά εκτιμήσεις του Πενταγώνου και του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO), όπως ανέφερε ο Ουίλιαμ Χάρτουνγκ σε άρθρο του στο Forbes. Το ποσό, ωστόσο, δεν αποτυπώνει κατ’ ανάγκη το σύνολο των οικονομικών επιβαρύνσεων, καθώς σημαντικές απώλειες στρατιωτικού εξοπλισμού, οι επισκευές αεροσκαφών και οι ζημιές στις αμερικανικές βάσεις της Μέσης Ανατολής δεν έχουν αποτιμηθεί πλήρως.

Σύμφωνα με έκθεση της Υπηρεσίας Ερευνών του Κογκρέσου (CRS), οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καταγράψει 81 στρατιωτικά αεροσκάφη που χάθηκαν ή υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Ο αριθμός είναι σχεδόν διπλάσιος από εκείνον που είχε αναφερθεί τον Μάιο. Από αυτά, τα 49 είναι μη επανδρωμένα και τα 32 επανδρωμένα, αν και δεν έχουν καταστραφεί ολοσχερώς όλα τα μέσα που περιλαμβάνονται στην καταγραφή.

Το μεγαλύτερο πλήγμα αφορά τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη MQ-9 Reaper, με 45 καταγεγραμμένες απώλειες. Τα συγκεκριμένα drones χρησιμοποιούνται για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών και επιθέσεις ακριβείας. Με ενδεικτικό κόστος 30 έως 50 εκατ. δολαρίων ανά μονάδα, η ονομαστική αξία τους κυμαίνεται μεταξύ 1,35 και 2,25 δισ. δολαρίων. Το ποσό αυτό αποτελεί εκτίμηση της αξίας των μέσων και όχι επιβεβαιωμένη δαπάνη αντικατάστασης. Σύμφωνα με την Washington Post αυτό είναι περίπου το ένα τέταρτο του στόλου πριν από τον πόλεμο, γεγονόςς που δημιουργεί επιχειρησιακές αδυναμίες για τις ΗΠΑ.

Επανδρωμένα αεροσκάφη

Στις απώλειες περιλαμβάνονται επίσης 12 μαχητικά F-15E Strike Eagle, ένα F-35A Lightning II, δύο επιθετικά αεροσκάφη A-10, επτά ιπτάμενα τάνκερ KC-135, ένα αεροσκάφος έγκαιρης προειδοποίησης E-3 Sentry, δύο αεροσκάφη ειδικών επιχειρήσεων MC-130J, ένα ελικόπτερο διάσωσης HH-60W, ένα μη επανδρωμένο αναγνωριστικό MQ-4C Triton, τρία MQ-1 και διάφορα επιθετικά ή μεταφορικά ελικόπτερα. Οι τιμές αντικατάστασης διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τον τύπο και τη διαθεσιμότητα νέων αεροσκαφών.

Ιδιαίτερα δαπανηρή ήταν η επιχείρηση διάσωσης των δύο μελών πληρώματος ενός F-15E που εκτινάχθηκαν πάνω από το Ιράν στις αρχές Απριλίου. Κατά την επιχείρηση, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 3 έως τις 5 Απριλίου, οι αμερικανικές δυνάμεις κατέστρεψαν σκόπιμα δύο αεροσκάφη MC-130J και τέσσερα ελικόπτερα MH-6, όταν τα μέσα εγκλωβίστηκαν σε πρόχειρο διάδρομο προσγείωσης και υπήρχε κίνδυνος να πέσουν στα χέρια του αντιπάλου. Ένα ελικόπτερο HH-60W υπέστη επίσης πλήγμα, αλλά συνέχισε να πετά. Σύμφωνα με τα στοιχεία του CBO, η αξία των δύο MC-130J ανέρχεται σε περίπου 300 εκατ. δολάρια, ενώ η αποτίμηση των πέντε ελικοπτέρων της επιχείρησης φθάνει τα 122 εκατ. δολάρια. Συνολικά, οι απώλειες αεροσκαφών της επιχείρησης ξεπέρασαν τα 400 εκατ. δολάρια.

Μία από τις ακριβότερες απώλειες είναι το E-3G Sentry, ένα αεροσκάφος έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου που υπέστη καταστροφικές ζημιές στις 27 Μαρτίου, στην αεροπορική βάση Prince Sultan της Σαουδικής Αραβίας. Καθώς ο συγκεκριμένος τύπος δεν παράγεται πλέον, η αντικατάστασή του θα απαιτούσε την προμήθεια νεότερου συστήματος, του E-7A Wedgetail. Το CBO εκτιμά το σχετικό κόστος σε περίπου 500 εκατ. δολάρια. Το ποσό αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο από παλαιότερες αποτιμήσεις που αφορούσαν το κόστος του ίδιου του E-3.

Καταστροφές σε βάσεις των ΗΠΑ

Οι απώλειες δεν περιορίζονται στα αεροσκάφη. Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), εκατοντάδες κτίρια και άλλες εγκαταστάσεις σε στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή υπέστησαν ζημιές ή καταστράφηκαν, ενώ επλήγησαν επίσης εξοπλισμός, αισθητήρες και συστήματα υποστήριξης. Δημοσιεύματα των New York Times αναφέρουν ότι ορισμένες βάσεις έχουν υποστεί τόσο σοβαρές ζημιές, ώστε ενδέχεται να μην αποκατασταθούν. Αντί της ανοικοδόμησής τους, εξετάζεται η δημιουργία νέων εγκαταστάσεων σε μεγαλύτερη απόσταση από τις περιοχές που δέχθηκαν επιθέσεις. Το κόστος αυτών των παρεμβάσεων δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί.

Η οικονομική επιβάρυνση ενδέχεται, επομένως, να είναι σημαντικά υψηλότερη από τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις. Έως την 1η Αυγούστου, το CBO υπολόγισε τις απώλειες εξοπλισμού σε περίπου 1,9 δισ. δολάρια, με βάση όσα μέσα θα απαιτούσαν αλλαγή στον προγραμματισμό αντικατάστασης. Αν οι ΗΠΑ αποφάσιζαν να αντικαταστήσουν το σύνολο των χαμένων μέσων με διαθέσιμα σήμερα συστήματα, το κόστος θα έφθανε τα 3,3 δισ. δολάρια. Συνυπολογίζοντας τις μεταγενέστερες απώλειες και τις επισκευές, το κόστος του εξοπλισμού θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 4 δισ. δολάρια, σύμφωνα με εκτίμηση του The War Zone. Πρόκειται, πάντως, για υπολογισμό και όχι για οριστικό απολογισμό.

Πέρα από τις οικονομικές απώλειες, ο πόλεμος έχει επιβαρύνει σημαντικά και τα αμερικανικά αποθέματα πυρομαχικών. Σύμφωνα με το CBO, οι ΗΠΑ ενδέχεται να έχουν χρησιμοποιήσει από το μισό έως τα δύο τρίτα των αποθεμάτων τους σε πυραύλους Patriot, THAAD, SM-3 και SM-6 από τον Ιούνιο του 2025. Η αναπλήρωση των αποθεμάτων θα μπορούσε να απαιτήσει τουλάχιστον πέντε χρόνια, ακόμη και αν αυξηθεί η παραγωγή. Η ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητα ς από εταιρείες όπως η Lockheed Martin και η Northrop Grumman δεν μπορεί να αποδώσει άμεσα, καθώς η κατασκευή σύνθετων οπλικών συστημάτων απαιτεί χρόνο και πρόσθετες επενδύσεις.

Περιορισμός δυνατοτήτων

Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για την αμερικανική στρατηγική στον Ινδο-Ειρηνικό. Αμερικανοί στρατιωτικοί διοικητές έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι η παρατεταμένη δέσμευση δυνάμεων και πυρομαχικών στη Μέση Ανατολή μπορεί να περιορίσει την ετοιμότητα των ΗΠΑ απέναντι σε μια ενδεχόμενη σύγκρουση με την Κίνα. Το CBO επισημαίνει ότι το Πεκίνο διαθέτει πολύ μεγαλύτερο απόθεμα βαλλιστικών και πυραύλων cruise από εκείνο που είχε το Ιράν πριν από την έναρξη των επιχειρήσεων, καθώς και σημαντικά μεγαλύτερη βιομηχανική βάση για την παραγωγή τους.

Τέλος, ο οικονομικός απολογισμός δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το ανθρώπινο κόστος. Οι συγκρούσεις στο Ιράν και στον Λίβανο έχουν προκαλέσει θανάτους αμάχων και μαζικό εκτοπισμό πληθυσμών. Παράλληλα, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με τους στόχους και την αναγκαιότητα του πολέμου, ιδίως μετά τις αμερικανικές επιδρομές του 2025 στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, τις οποίες ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε χαρακτηρίσει ολοκληρωτική καταστροφή των στόχων.

Με το άμεσο κόστος των επιχειρήσεων να εκτιμάται ήδη σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, τις απώλειες εξοπλισμού να ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 4 δισ. και τις ζημιές στις βάσεις να παραμένουν εν μέρει ανεξακρίβωτες, η τελική οικονομική επιβάρυνση παραμένει ανοιχτή. Στο μεταξύ, η κατανάλωση κρίσιμων πυρομαχικών και οι καθυστερήσεις στην αναπλήρωσή τους δημιουργούν πρόσθετο στρατηγικό κόστος, το οποίο δεν αποτυπώνεται εύκολα σε έναν απλό δημοσιονομικό λογαριασμό.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Στενά του Ορμούζ: Οι τρεις παράγοντες που συγκράτησαν το πετρέλαιο – Γιατί η αντλία παραμένει ακριβή