Με επενδύσεις στην τεχνολογία, ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, ισχυρά πανεπιστήμια και νέα έργα υποδομών, η Νάπολη καταγράφει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από το Μιλάνο, σηματοδοτώντας μια εντυπωσιακή οικονομική αναγέννηση της Νότιας Ιταλίας

Για δεκαετίες, η Νάπολη αποτελούσε το σύμβολο της οικονομικής υστέρησης της Νότιας Ιταλίας. Σήμερα, όμως, η εικόνα αλλάζει με γρήγορους ρυθμούς. Από τις υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις της ακαδημίας προγραμματιστών της Apple μέχρι τα ιστορικά σοκάκια του κέντρου της πόλης, η Νάπολη βρίσκεται στο επίκεντρο μιας οικονομικής αναγέννησης, που θα μπορούσε να αλλάξει, όχι μόνο την Ιταλία, αλλά και να αποτελέσει πρότυπο για ολόκληρη την Ευρώπη.

Η ανάπτυξη αυτή στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στα κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και στις σημαντικές επενδύσεις που πραγματοποιούνται στους τομείς της τεχνολογίας και των υποδομών. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η περίπτωση της Νάπολης δείχνει πώς τα κοινά ευρωπαϊκά επενδυτικά προγράμματα που χρηματοδοτήθηκαν μέσω του κοινού δανεισμού της περιόδου της πανδημίας μπορούν να ενισχύσουν την οικονομική ανάπτυξη, να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα και να βελτιώσουν το βιοτικό επίπεδο.

Η Νότια Ιταλία αναπτύσσεται ταχύτερα από τον Βορρά

Ως η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, η Ιταλία χρειάζεται υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να συμβεί χωρίς τη συμβολή του παραδοσιακά πιο αδύναμου Νότου. Παρότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφορές σε δείκτες όπως η ανεργία, το κατά κεφαλήν εισόδημα και ο πληθυσμός, τα στοιχεία της Τράπεζας της Ιταλίας δείχνουν ότι η περιφέρεια της Καμπανίας, όπου βρίσκεται η Νάπολη, κατέγραψε ανάπτυξη 0,9% το προηγούμενο έτος.

Το ποσοστό αυτό ξεπέρασε, τόσο την περιφέρεια της Λομβαρδίας, όπου ανήκει το Μιλάνο και η οποία αναπτύχθηκε κατά 0,7%, όσο και τον εθνικό μέσο όρο της Ιταλίας, που διαμορφώθηκε στο 0,5%. Ο δήμαρχος της Νάπολης, Γκαετάνο Μανφρέντι, δηλώνει ότι η πόλη εξελίσσεται σταδιακά σε έναν νέο ευρωπαϊκό κόμβο για επιχειρήσεις, τράπεζες και χρηματοοικονομικούς οργανισμούς.

«Η Νάπολη γίνεται ολοένα και περισσότερο ένα ευρωπαϊκό κέντρο, όπου μεγάλοι όμιλοι στους τομείς των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, των επιχειρήσεων και των τραπεζών προσλαμβάνουν νέους ανθρώπους», ανέφερε σε συνέντευξή του στο ιστορικό καφέ Gambrinus, σημείο συνάντησης διανοουμένων και προσωπικοτήτων όπως ο Όσκαρ Ουάιλντ και ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ.

Όπως εξηγεί, η επιτυχία βασίστηκε στην ενίσχυση της καινοτομίας και κυρίως στη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων. «Η συνταγή της επιτυχίας ήταν να επενδύσουμε στην καινοτομία, στη συνεργασία επιχειρήσεων και πανεπιστημίων, στην έρευνα και στην ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού, ώστε να προσελκύσουμε νέες εταιρείες», σημειώνει.

Η ανάπτυξη αυτή δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο. Σύμφωνα με στοιχεία της εργοδοτικής οργάνωσης της Ιταλίας, ο ρυθμός ανάπτυξης της Νότιας Ιταλίας ξεπερνά εκείνον του υπόλοιπου κράτους εδώ και επτά συνεχόμενα χρόνια. Από το 2019 έως το 2024, η οικονομική παραγωγή στον Νότο αυξήθηκε κατά 7,7%, έναντι 5,8% στην υπόλοιπη χώρα.

Η Apple έκανε την αρχή

Η τεχνολογική αναγέννηση της Νάπολης ξεκίνησε πριν από αρκετά χρόνια και η Apple υπήρξε από τους πρώτους μεγάλους διεθνείς ομίλους που επένδυσαν στην πόλη. Το 2016 δημιούργησε την Developer Academy, μια ακαδημία εκπαίδευσης προγραμματιστών που θεωρείται η βασική αφετηρία του νέου οικοσυστήματος καινοτομίας.

Το πρόγραμμα, διάρκειας εννέα μηνών και στην αγγλική γλώσσα, εκπαιδεύει νέους σε αντικείμενα όπως ο προγραμματισμός, ο σχεδιασμός εφαρμογών και το μάρκετινγκ. Παράλληλα, λειτουργούν κοινά εκπαιδευτικά προγράμματα με τη Nestlé στον τομέα τροφίμων και ποτών, καθώς και με την Enel για νέες ενεργειακές λύσεις.

Η ανάπτυξη συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια με νέες μεγάλες επενδύσεις. Η Cisco Systems δημιούργησε το Digital Transformation Lab, το οποίο λειτουργεί από το 2018 και επικεντρώνεται στην καινοτομία, την κυβερνοασφάλεια και το διαδίκτυο των πραγμάτων. Το 2020 η Accenture εγκαινίασε το Cyber Fusion Center, όπου πραγματοποιείται έρευνα στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και της μηχανικής μάθησης.

Ακολούθησε το 2022 η Deloitte Consulting, η οποία δημιούργησε κέντρο ανάπτυξης λογισμικού και απασχολεί σήμερα περίπου 700 εργαζομένους, ενώ συμμετέχει και σε εκπαιδευτικά προγράμματα για φοιτητές.

Το μεγάλο πλεονέκτημα της Νότιας Ιταλίας

Κλάδοι όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κυβερνοασφάλεια και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προσφέρουν ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα στη Νότια Ιταλία. Σε αντίθεση με τη βαριά βιομηχανία, οι τομείς αυτοί βασίζονται περισσότερο στο ανθρώπινο δυναμικό, στην πανεπιστημιακή έρευνα και στα δίκτυα καινοτομίας παρά στις μεγάλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις που παραδοσιακά ευνοούσαν τον ευρωπαϊκό Βορρά.

Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει το πανεπιστήμιο Federico II της Νάπολης, το οποίο αριθμεί περίπου 80.000 φοιτητές σε δεκάδες επιστημονικά αντικείμενα. Ιδρυμένο τον 13ο αιώνα, αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα πανεπιστήμια του κόσμου. Ο πρύτανης Ματέο Λορίτο θεωρεί ότι η συνεργασία με διεθνείς επιχειρήσεις για την εκπαίδευση νέων επιστημόνων και την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών έχει αλλάξει ριζικά την πορεία της πόλης.

«Οι ακαδημίες και οι συνεργασίες είναι μόνο ένα μέρος όσων κάνουμε, όμως συνέβαλαν στη δημιουργία ενός ενάρετου κύκλου όχι μόνο για τους φοιτητές μας αλλά και για ολόκληρη τη Νάπολη», αναφέρει. Παράλληλα, το πανεπιστήμιο συμμετείχε και στην αναβάθμιση περιοχών όπως η Σκαμπία, η άλλοτε διαβόητη συνοικία που έγινε γνωστή διεθνώς μέσα από την ταινία και τη σειρά Gomorrah. Σήμερα, η περιοχή φιλοξενεί τη νέα Ιατρική Σχολή του πανεπιστημίου και αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σύμβολα της αναγέννησης της Νάπολης.

Δεύτερη πόλη της Ιταλίας στις νεοφυείς επιχειρήσεις

Η Νάπολη κατατάσσεται πλέον δεύτερη στην Ιταλία, πίσω μόνο από το Μιλάνο, στον αριθμό των νεοφυών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με έκθεση του 2025, στην πόλη δραστηριοποιούνται 1.515 startups, που αντιστοιχούν στο 12,5% του συνόλου της χώρας. Από αυτές, περίπου το 21% δραστηριοποιείται σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η τεχνολογία blockchain και η επιστήμη δεδομένων, ενώ το 65% επενδύει στην έρευνα και ανάπτυξη. Επιπλέον, σχεδόν μία στις τέσσερις επιχειρήσεις διαθέτει κατοχυρωμένες πατέντες ή καταχωρημένο λογισμικό.

Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας που ενισχύει την ανάπτυξη της Νάπολης είναι οι επενδύσεις στις υποδομές. Περίπου 25 δισ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους έχουν διατεθεί για μεγάλα έργα, με σημαντικότερο τη νέα σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας που διασχίζει τα Απέννινα και θα συνδέει τη Νάπολη με το Μπάρι. Η νέα γραμμή ήδη μειώνει σημαντικά τους χρόνους μετακίνησης και, όταν ολοκληρωθεί το 2028, η διαδρομή μεταξύ των δύο πόλεων θα διαρκεί μόλις δύο ώρες.

Παράλληλα, η ήδη υπάρχουσα γραμμή υψηλής ταχύτητας μεταξύ Νάπολης και Ρώμης επιτρέπει τη μετακίνηση σε μόλις μία ώρα, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τη διασύνδεση της περιοχής με τα μεγαλύτερα οικονομικά κέντρα της χώρας. Οι βελτιωμένες φυσικές και ψηφιακές υποδομές δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Λετίτσια Μαγκάλντι, της οποίας η οικογένεια διατηρεί μηχανολογική εταιρεία στο Σαλέρνο, κοντά στη Νάπολη, με εξειδίκευση στα βιομηχανικά υλικά υψηλών θερμοκρασιών και στις τεχνολογίες πράσινης ενέργειας. Περίπου οι μισοί από τους 230 εργαζομένους της εταιρείας είναι μηχανικοί.

Όπως εξηγεί, η επιχείρηση μπορεί πλέον να προσελκύει επιστήμονες από ολόκληρη την Ιταλία αλλά και να πείθει Νεαπολίτες μηχανικούς που είχαν φύγει στο εξωτερικό ή στον ιταλικό Βορρά να επιστρέψουν. Πρόκειται για μια εξέλιξη ιδιαίτερα σημαντική για τη Νότια Ιταλία, η οποία για δεκαετίες αντιμετώπιζε έντονο φαινόμενο διαρροής επιστημονικού δυναμικού.

«Η Ρώμη, η Νάπολη και το Σαλέρνο έχουν πλέον εξελιχθεί σε μία ενιαία μητροπολιτική περιοχή», σημειώνει η Μαγκάλντι. Η ίδια ζει στη Ρώμη με την οικογένειά της, αλλά μετακινείται αρκετές φορές την εβδομάδα στο Σαλέρνο. «Μπορώ να φύγω από το σπίτι στις 8:30 το πρωί και να βρίσκομαι στο γραφείο μου στις 10:15», αναφέρει. Όπως υπογραμμίζει, η περιοχή διαθέτει εξαιρετικό επιστημονικό δυναμικό. «Έχουμε εξαιρετικά μυαλά δίπλα μας. Στόχος μας είναι να τα κρατήσουμε εδώ και να φέρουμε πίσω όσα έφυγαν».

Η αγορά ακινήτων παραμένει ανταγωνιστική

Η οικονομική ανάπτυξη έχει αρχίσει να επηρεάζει και την αγορά κατοικίας. Οι τιμές των ακινήτων αυξάνονται, όμως εξακολουθούν να είναι αρκετά χαμηλότερες σε σχέση με τη Ρώμη και το Μιλάνο, γεγονός που προσελκύει νέους επαγγελματίες. Ένα διαμέρισμα 180 τετραγωνικών μέτρων στην αριστοκρατική συνοικία Ποζίλιπο, με θέα στη θάλασσα και στον Βεζούβιο, πωλείται περίπου έναντι 900.000 ευρώ, σύμφωνα με την ιστοσελίδα immobiliare.it.

Ένα αντίστοιχο ακίνητο στη Ρώμη ή στο Μιλάνο μπορεί να ξεπερνά εύκολα το 1,5 εκατ. ευρώ. Η οικονομική ανάκαμψη δεν περιορίζεται στη Νάπολη. Το Μπάρι επωφελείται από την ανάπτυξη στους τομείς των ακινήτων, της ενέργειας και του τουρισμού, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ιταλίας. Η περιφέρεια της Απουλίας γνώρισε σημαντική αύξηση στον αριθμό των ταξιδιωτών υψηλού εισοδήματος, ιδιαίτερα μετά τη φιλοξενία της Συνόδου Κορυφής της G7 από την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι το 2024.

Παράλληλα, ένας ακόμη αναπτυξιακός πόλος διαμορφώνεται στην Κατάνια της Σικελίας. Η τοπική οικονομία ενισχύεται χάρη στο ισχυρό πανεπιστήμιο της πόλης αλλά και στις πολυετείς επενδύσεις της STMicroelectronics στον τομέα της τεχνολογίας. Παρ’ όλα αυτά, η Νάπολη εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό μοχλό ανάπτυξης της Νότιας Ιταλίας.

Ο καθηγητής της Σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου της Μπολόνια και συγγραφέας του βιβλίου The Italian Dream, Άλεκ Ρος, εκτιμά ότι η αλλαγή είναι πλέον πραγματική. «Κάτι ουσιαστικό συμβαίνει στη Νότια Ιταλία», σημειώνει. «Όταν το ανθρώπινο ταλέντο, οι ψηφιακές δεξιότητες, οι μεταφορές, οι επενδύσεις και η αναβάθμιση των πόλεων αρχίζουν να ενισχύουν το ένα το άλλο, τότε αλλάζει ολόκληρη η ιστορία».

Η άλλη όψη της ανάπτυξης

Οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν αυτή τη νέα πραγματικότητα με ανάμεικτα συναισθήματα. Η Ισπανική συνοικία, μια άλλοτε εργατική και ιδιαίτερα επικίνδυνη περιοχή, έχει αλλάξει θεαματικά. Σήμερα οι δρόμοι της είναι γεμάτοι τουριστικά καταστήματα, εστιατόρια και καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, πολλά από τα οποία στεγάζονται στα λεγόμενα bassi, τους υπόγειους χώρους που άλλοτε νοικιάζονταν στους φτωχότερους κατοίκους της πόλης.

Η καθηγήτρια Νεότερης Ιστορίας στο πανεπιστήμιο Suor Orsola Benincasa, Βιτόρια Φιορέλι, σχολιάζει με χιούμορ αλλά και προβληματισμό τη νέα κατάσταση. «Βάζουν πλέον ανθρώπους να μένουν στα παλιά υπόγεια και εκείνοι το βρίσκουν ελκυστικό», αναφέρει, ενώ γευματίζει στο ιστορικό εστιατόριο L’Europeo, λίγα μόλις τετράγωνα μακριά από τα πολυσύχναστα τουριστικά σημεία.

Από την πλευρά της, η Λουίτζια Ματότσι, της οικογένειας που διατηρεί το εστιατόριο, εξηγεί ότι η σημαντική μείωση της βίαιης εγκληματικότητας επέτρεψε στις επιχειρήσεις να αναπτυχθούν. Όπως αναφέρει, μεγάλο μέρος της εγκληματικότητας μετακινήθηκε πλέον στις παρυφές της πόλης ή σε άλλες περιοχές. «Παλιά, όταν έβγαινες τη νύχτα, σίγουρα δεν αισθανόσουν ασφαλής. Έπρεπε να είσαι διαρκώς σε επιφυλακή», θυμάται.

Ωστόσο, η Φιορέλι επισημαίνει ότι η οικονομική αναγέννηση συνοδεύεται και από νέες προκλήσεις. Δηλώνει χαρούμενη που η εγκληματικότητα έχει υποχωρήσει, όμως εκφράζει ανησυχία για τις επιπτώσεις του εξευγενισμού των γειτονιών. «Όπου κι αν κοιτάξεις βλέπεις τουριστικά καταλύματα και εστιατόρια που απευθύνονται αποκλειστικά στους επισκέπτες. Ίσως αυτό να αποτελεί μια μορφή οικονομικής ανάπτυξης, όμως χρειαζόμαστε κάτι περισσότερο από αυτό», καταλήγει.

Πηγή: newmoney.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Κυβερνοεπίθεση στην κενυατική προεδρία – Οι χάκερ ζητούσαν «λύτρα» ύψους 5 bitcoin