Του Θεόδωρου Καυκαρίδη
Στην προηγούμενη έκδοση κάναμε αφιέρωμα στη βραζιλιάνικη Μαρισόλ. Ομάδα από μία πολύ μικρή πόλη που κάνει φοβερά πράγματα στο πρωτάθλημα. Υπάρχουν και άλλα πολλά παραδείγματα. Όπως η Χόφενχαϊμ, πολύ περισσότερο η Μπόντο Γκλιμτ. Υπάρχουν όμως και οι ακριβώς αντίθετες περιπτώσεις. Μεγαλουπόλεις που δεν κατάφεραν ποτέ να δημιουργήσουν ομάδες αντίστοιχες του μεγέθους τους. Σε κάθε χώρα βέβαια τα κριτήρια είναι διαφορετικά. Η φύση του πρωταθλήματος, ο ανταγωνσμός, ο πληθυσμός της χώρας, που είναι και το πιο βασικό κριτήριο.
Το πλέον τρανό παράδειγμα είναι φυσικά το Βερολίνο. Η πρωτεύουσα της Γερμανίας ακουγόταν κάθε χρόνο ποδοσφαιρικά στην Ευρώπη όσο υπήρχε η Ανατολική Γερμανία και η αγαπημένη του Κράτους Ντιναμό Βερολίνου. Μετά την επανένωση, η Ντιναμό βρέθηκε στα αζήτητα. Οπότε Βερολίνο ίσον Χέρτα και Ουνιόν. Η 2η , η οποία επίσης αγωνιζόταν στην Ανατολική Γερμανία, είναι στην Μπουντεσλίγκα. Έκανε και την υπέρβαση παίζοντας διαδοχικά στο Γιουρόπα και στο Τσάμπιονς Λιγκ, αλλά το μέγεθός της είναι μικρό για τη μεγαλούπολη. Η Χέρτα, η κλασική βερολινέζικη ομάδα, ήταν απλά καλή επί εποχής Δυτικής Γερμανίας, με σημεία αναφοράς το 2ο μισό των 70’ς, όταν έπαιξε και στα ημιτελικά του κυπέλλου ΟΥΕΦΑ . Είχε τη μεγάλη αναλαμπή στα τέλη της δεκαετίας του ’90 και αρχές του 21ου αιώνα, με συμμετοχές στο Τσάμπιονς Λιγκ και δύο τρόπαια κυπέλλου. Έπαιξε Ομίλους του Γιουρόπα Λιγκ, τέλος πάντων ήταν 5η-6η ομάδα, αλλά ποτέ μεγάλη. Είχε βέβαια και τους υποβιβασμούς της, εξ ου και σήμερα είναι στην 2η Κατηγορία. Υπάρχει και η μεγάλη σε πληθυσμό (600 συν χιλιάδες) Δρέσδη. Εδώ πάλι, όσο υπήρχε Ανατολική Γερμανία υπήρχε και ήταν ισχυρή η τοπική Ντιναμό. Μετά το 1991, πήγε και αυτή στις μικρές κατηγορίες. Ίσως εδώ θα πρέπει να κάνουμε μία ειδική ανσφορά σε δύο σπουδαίες ομάδες από μεγάλες πόλεις που όμως μίκρυναν (οι ομάδες εννοείται). Αμβούργο και Κολωνία, που όχι απλά ξέχασαν τι εστί τρόπαιο, αλλά έζησαν και τι εστί υποβιβασμός.
Σέφιλντ... down
Το Σέφιλντ είναι η 6η μεγαλύτερη πόλη της Αγγλίας. Οι δύο ομάδες μετράνε 5 πρωταθλήματα. Ουάο θα πει κάποιος. Αλλά πότε. Η Σέφιλντ Ουένστεϊ πήρε το τελευταίο από τα τέσσερά της το 2930, η δε Σέφιλντ Γιουνάιτεντ το μοναδικό της το 1898!! Ας δούμε το σήμερα. Η Ουένστεϊ είναι ουραγός στην Τσάμπιονσιπ και θα πέσει σίγουρα κατηγορία. Ξεκίνησε τη χρονιά με τιμωρία αφαίρεσης 18 βαθμών λόγω οικονομικών ατασθαλιών. Η Γιουνάιτεντ του Σέφιλντ έκανε δύο περάσματα από την Πρέμιερ Λιγκ την τελευταία πενταετία. Μάλιστα στο πρώτο (19-20) τερμάτισε ένατη. Αλλά έπεσε την επόμενη χρονιά, όπως και στην 2η της άνοδο. Τώρα κάνει... παρέα στην Τσάμπιονσιπ στην Ουένστεϊ. Ακόμη χειρότερη η κατάσταση στην 8η πόλη σε πληθυσμό. Σχεδόν μισό εκατομμύριο στο Μπρίστολ και μία ομάδα της προκοπής δεν έκαναν σε 130 τόσα χρόνια. Μην ψάχνετε κυπελλάκια και τέτοια, δεν υπάρχουν. Κεσάτια!!! Άντε κάποτε η Ρόβερς έπαιξε στην 1η κατηγορία (πριν την Πρέμιερ Λιγκ), αλλά έχει και ένα αρνητικό ρεκόρ. Η μόνη ομάδα που γνώρισε τρεις συνεχόμενους υποβιβασμούς. Η Ρόβερς; Ακόμη χειρότερα, η ιστορία της καταγράφεται από την 2η κατηγορία μέχρι την Κόνφερενς.
Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία
Πάμε Νότια και πρώτα Ισπανία. Η 6η μεγαλύτερη πόλη είναι η Σαραγόσα, έχει 600 τόσες χιλιάδες πλυθησμό. Και που είναι η πάλαι πότε ισχυρή ομάδα της πόλης, το καμάρι της Αραγωνίας; Η κάτοχος πριν από 30 χρόνια του κυπέλλου Κυπελλούχων, του κυπέλλου Εκθέσεων το 1864 και η έξι φορές Κυπελλούχος Ισπανίας. Σήκωσε το τελευταίο τρόπαιο το 2004 και ετοιμάζεται να πέσει στην 2η κατηγορία. Εκεί όπου βρίσκεται την τελευταία δεκαετία. Η Σαραγόσα ήταν κάποτε μεγάλη ομάδα, αλλά με μαθηματική ακρίβεια σμικρύνθηκε Ποια είναι η 4η σε μέγεθος πόλη της Γαλλίας; Η Τουλούζ. Μισό εκατομμμύριο κάτοικοι. Ποδοσφαιρικά. Πήρε κύπελλο το 2023, έκανε τρεις εμφανίσεις σε Ομίλους Γιουρόπα Λιγκ τα τελευταία 15 χρόνια. Πολύ λίγα σε σχέση με τις υπόλοιπες ομάδες. Αν κάνουμε σύγκριση με τις υπόλοιπες πόλεις της χώρας, που κυμαίνονται σε ίδια πληθυσμιακά επίπεδα. Η Λιόν είχε εποχή κυριαρχίας, η Λιλ και η Νις, πήραν πρωταθλήματα. Η Τουλούζ δεν ξέρει τι είναι κορυφή, δεν είναι καν νο1 στην πόλη. Τα σκήπτρα έχει εκεί η ομάδα Ράγκμπι Σταντ Τουλουζιάν. Στην Ιταλία, το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Παλέρμο. Στις 650 χιλιάδες κατοίκους η πόλη της Σικελίας, αλλά ούτε ένα τρόπαιο, ούτε μία μεγάλη επιτυχία. Άστε που είναι συνήθως στις μικρότερες κατηγορίες. Όπως και στη Γαλλία, τουλάχιστον ομάδες από άλλες μεγάλες πόλεις όπως η Μπολόνια και η Γένουα έχουν μία ιστορία (και τρόπαια).Για την Παλέρμο τζίφος, ειδικά αν καταγράψουμε πως δίπλα στη Σαρδηνία η Κάλιαρι και πρωτάθλημα έχει και στην 1η κατηγορία συνήθως παίζει.
Άγκυρα... μηδέν
Εντάξει, ποδόσφαιρο στην Τουρκία ίσον Κωνσταντινούπολη, αλλά και πάλι η ανυπαρξία της πρωτεύουσας στον χώρο είναι αδικαιολόγητη. Κοτζάμ Άγκυρα με 5,5 εκατομμύρια πληθυσμό να έχει ως... καμάρι της την Tζεγκλεμπίρλιτζι!!! Ναι έχει δύο πρωταθλήματα, αλλά κλείνουν 80 χρόνια από την πρωτιά του 1946. ... Υπάρχει και άλλο ένα πρωτάθλημα στην πόλη, αυτό του 1949, που κατέκτησε η Ανκαραγκιουτζού, που είναι στην 2η κατηγορία. Για μισό λεπτό, δεν είναι επίσημα πρωταθλήματα, ήταν επί εποχής του τουρκικού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου, τα οποία δεν αναγνωρίζονται σήμερα ως επίσημα. Υπάρχει και η Ανκαρασπόρ, μέχρι πρόσφατα Οσμανλίσπορ, έχει κάνει παρουσίες στην 1η κατηγορία, αλλά ως εκεί. Δεν είναι καλύτερη η κατάσταση στη Σμύρνη, αλλά εκεί υπάρχουν τέσσερα τρόπαια κυπέλλου. Προ δεκαετιών, αλλά κύπελλα. Δύο από την Αλτάι και δύο Γκαζάντιεπ.
Ανατολική Ευρώπη
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατάσταση στην Ανατολική Ευρώπη και πρώτα από όλα στη Ρωσία. Όπου πόλεις εκατομμυρίων δεν έχουν ομάδες να φτουράνε στο ποδόσφαιρο. Υπάρχει το Νοβοσίμπιργκ και το Εκατερίνεμπουργκ. Αλλά τουλάχιστον είναι πόλεις με αθλητική παράδοση. Σε αντίθεση με την Τσελιαμπίνσκ η οποία έχει ένα αρνητικό ρεκόρ. Επανερχόμαστε μ’ αυτήν λίγο πιο κάτω. Δίπλα στην Ουκρανία, ούτε η Τσερνομόρετς στην Οδησσό, ούτε η Μέταλιστ στο Χάρκοβο έκαναν κάτι σπουδαίο στο ποδόσφαιρο. Η Μέταλιστ είχε μία εποχή λάμψης πριν 15 χρόνια, αλλά σύντομη και με άσχημη εξέλιξη (άδειασαν τα ταμεία). Ουσιαστικά διαλύθηκε και στα 2016 ιδρύθηκε ένας νέος σύλλογος, ως ... απόγονος. Δύο πρωταθλήματα όλα και όλα έχει η Σλασκ Βρότσλαβ Πολωνίας, η ομάδα της 3ης μεγαλύτερης πόλης της χώρας με 700 χιλιάδες πληθυσμό. Το μέγεθος της ομάδας δεν συνάδει με αυτό της πόλης, απλά πράγματα. Σήμερα είναι στην 2η κατηγορία. Να βάλουμε και το Μπρνο. Είναι η 2η μεγαλύτερη πόλη της Τσεχίας, αλλά η ομώνυμη ομάδα έχει ένα πρωτάθλημα και αυτό επί Τσεχοσλοβακίας.
Ειδική κατηγορία
Υπάρχει και το απόλυτο όριο της αποτυχίας. Που αρχίζει από το Τσελιαμπίνσκ. Είναι η μεγαλύτερη πόλη σε πληθυσμό, είναι στα 1,2 εκατομμύρια, που δεν είδε ποτέ ομάδα της να παίζει στην 1η κατηγορία της χώρας (επί εποχής Σοβιετικής Ένωσης και μετά στη Ρωσία). Στην Τουρκία η Ούρφα (η Σανλίουρφα)έχει 606 χιλιάδες κατοίκους, είναι στη δεκάδα πλέον της χώρας, αλλά ούτε και αυτή αξιώθηκε να στείλει ομάδα στην 1η κατηγορία. Άλλα χαρακτηριστικά παραδείγματα η ουκρανική Mακιίβκα με 400 χιλιάδες και η πάλαι πότε πρωτεύουσα της Δυτικής Γερμανίας, η Βόννη. Με 300 και βάλε χιλιάδες κόσμου, αλλά από μπάλα γιοκ. Σε ό,τι αφορά τις πιο μεγάλες πόλεις χωρίς ομάδα 1ης κατηγορίας στα άλλα τέσσερα μεγάλα πρωταθλήματα είναι Πλίμουθ (260 χιλιάδες) στην Αγγλία, Πράτο (201 χιλιάδες) στην Ιταλία, Καρθαγένη (215 χιλιάδες )στην Ισπανία και Περπινιάν (120 χιλιάδες) στη Γαλλία.
Εν Ελλάδι
Λογικά η Πάτρα, 3η μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας θα έπρεπε να έχει μία ομάδα επιπέδου. Δυστυχώς η Παναχαϊκή δεν κατάφερε να ορθοποδήσει εδώ και πολλά χρόνια. Όχι απλά δεν παίζει στην πρώτη κατηγορία, είναι συνήθης επισκέπτης της 3ης. Aιτία, τα άπειρα διοικητικά και οικονομικά προβλήματα. Οπότε μένει η ανάμνηση μίας σπουδαίας εποχής, τότε που στα μέσα της δεκαετίας του 70, οι «ροσονέρι» της Ελλάδας έκαναν φοβερές εμφανίσεις με ηγέτη τον Δαβουρλή.
Διαβάστε επίσης: Νικοτίνη χωρίς καπνό: Το νέο σκηνικό με τα «σακουλάκια» και η ευκαιρία για ρύθμιση