Πρόκειται για τις λεγόμενες bottleneck firms – επιχειρήσεις που ελέγχουν κρίσιμους κρίκους στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας

Όταν γίνεται λόγος για τις ισχυρότερες εταιρείες του κόσμου, οι περισσότεροι σκέφτονται την Apple, την Amazon ή τη Microsoft. Ωστόσο, η πραγματική οικονομική ισχύς συχνά βρίσκεται αλλού. Βρίσκεται σε εταιρείες που οι περισσότεροι καταναλωτές δεν γνωρίζουν καν, αλλά χωρίς τις οποίες δεν θα μπορούσαν να κατασκευαστούν μικροτσίπ, να κινηθούν τα εμπορικά πλοία, να παραχθούν μπαταρίες ηλεκτρικών αυτοκινήτων ή να διακινηθούν τρόφιμα.

Πρόκειται για τις λεγόμενες bottleneck firms – εταιρείες που ελέγχουν κρίσιμους κρίκους στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας. Η δύναμή τους δεν προέρχεται από τα γνωστά εμπορικά σήματα αλλά από το γεγονός ότι, σε πολλούς τομείς, δεν υπάρχει ουσιαστική εναλλακτική.

1. ASML – Ο μοναδικός κατασκευαστής μηχανών που παράγουν προηγμένα τσιπ
 

Εκτιμώμενη αξία ≈ 650 δισ. δολάρια

Η ολλανδική ASML θεωρείται ίσως η σημαντικότερη βιομηχανική εταιρεία στον κόσμο. Κατασκευάζει τις μηχανές ακραίας υπεριώδους λιθογραφίας (EUV), χωρίς τις οποίες δεν μπορούν να παραχθούν οι πιο εξελιγμένοι ημιαγωγοί.

Κάθε μηχάνημα κοστίζει πάνω από 350 εκατ. δολάρια και αποτελείται από περισσότερα από 100.000 εξαρτήματα. Ουσιαστικά, δεν υπάρχει ανταγωνιστής.

2. TSMC – Το εργοστάσιο του ψηφιακού κόσμου

Εκτιμώμενη αξία ≈ 1,7 τρισ. δολάρια

Η ταϊβανέζικη TSMC δεν σχεδιάζει τσιπ· τα κατασκευάζει για λογαριασμό όλων σχεδόν των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας.

Apple, Nvidia, AMD, Qualcomm και δεκάδες ακόμη εταιρείες βασίζονται στις εγκαταστάσεις της. Περισσότερο από το 90% των πλέον προηγμένων επεξεργαστών κατασκευάζεται σήμερα από την TSMC.

3. Synopsys

Εκτιμώμενη αξία ≈ 170 δισ. δολάρια

Πριν ακόμη παραχθεί ένα μικροτσίπ, πρέπει να σχεδιαστεί. Η Synopsys αναπτύσσει το λογισμικό ηλεκτρονικού σχεδιασμού (EDA) που χρησιμοποιούν σχεδόν όλοι οι μεγάλοι κατασκευαστές.

Μαζί με μία ακόμη εταιρεία, ελέγχει σχεδόν ολόκληρη την παγκόσμια αγορά.

4. Cadence Design Systems

Εκτιμώμενη αξία ≈ 135 δισ. δολάρια

Η Cadence αποτελεί τον δεύτερο πυλώνα του λογισμικού σχεδιασμού ημιαγωγών. Χωρίς τις πλατφόρμες της, η ανάπτυξη σύγχρονων επεξεργαστών θα ήταν σχεδόν αδύνατη.

Γι’ αυτό και οι αμερικανικοί περιορισμοί στις εξαγωγές τέτοιου λογισμικού προς την Κίνα θεωρούνται ιδιαίτερα αποτελεσματικοί.

5. KLA Corporation

Εκτιμώμενη αξία ≈ 125 δισ. δολάρια

Η KLA δεν κατασκευάζει ούτε τσιπ ούτε μηχανές παραγωγής. Κατασκευάζει τα συστήματα που ελέγχουν αν τα τσιπ έχουν κατασκευαστεί σωστά.

Χωρίς τους εξαιρετικά ακριβείς αισθητήρες και τα συστήματα επιθεώρησής της, η παραγωγή προηγμένων ημιαγωγών θα είχε τεράστια ποσοστά αποτυχίας.

6. Cargill – Η δύναμη πίσω από την παγκόσμια διατροφή

Εκτιμώμενη αξία≈ 70–80 δισ. δολάρια

Η αμερικανική Cargill είναι από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές εταιρείες του κόσμου και ένας από τους σημαντικότερους διακινητές σιτηρών, ζωοτροφών, κακάο και φυτικών ελαίων.

Η επιρροή της στις παγκόσμιες αγορές τροφίμων είναι τόσο μεγάλη ώστε συχνά γνωρίζει τις εξελίξεις στις σοδειές πριν ακόμη αυτές αποτυπωθούν στις διεθνείς τιμές.

7. MSC – Η βασίλισσα των εμπορευματοκιβωτίων

Εκτιμώμενη αξία ≈ 110–130 δισ. δολάρια

Η Mediterranean Shipping Company έχει εξελιχθεί στη μεγαλύτερη εταιρεία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο.

Ελέγχει τεράστιο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου, μεταφέροντας από ηλεκτρονικά μέχρι φάρμακα και βιομηχανικά εξαρτήματα.

8. CATL – Η μπαταρία της ηλεκτροκίνησης

Εκτιμώμενη αξία ≈ 320 δισ. δολάρια

Η κινεζική CATL είναι ο μεγαλύτερος κατασκευαστής μπαταριών ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Προμηθεύει σχεδόν όλες τις μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μετάβαση προς την ηλεκτροκίνηση.

9. Saudi Aramco – Ο ενεργειακός γίγαντας

Εκτιμώμενη αξία ≈ 1,8 τρισ. δολάρια

Παρά τη στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η Saudi Aramco εξακολουθεί να αποτελεί τον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον κόσμο.

Οι αποφάσεις της επηρεάζουν όχι μόνο τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου αλλά και τον παγκόσμιο πληθωρισμό.

10. Nvidia – Ο κινητήρας της τεχνητής νοημοσύνης

Εκτιμώμενη αξία: ≈ 6,1 τρισ. δολάρια

Η Nvidia είναι σήμερα η κυρίαρχη δύναμη στους επεξεργαστές τεχνητής νοημοσύνης.

Οι GPU της χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση σχεδόν όλων των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, από το ChatGPT μέχρι τα συστήματα της Google και της Meta.

Οι μοναδικές εταιρείες και η νέα μορφή οικονομικής ισχύος

Οι δέκα αυτές εταιρείες αντιπροσωπεύουν συνολική αξία που υπερβαίνει τα 11 τρισ. δολάρια, ποσό μεγαλύτερο από το ΑΕΠ σχεδόν κάθε χώρας του κόσμου, με εξαίρεση τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Αυτό που τις κάνει ιδιαίτερα ισχυρές δεν είναι μόνο η χρηματιστηριακή τους αξία, αλλά και η δεσπόζουσα θέση που κατέχουν σε κρίσιμους κρίκους της παγκόσμιας οικονομίας:

Η κοινή συνισταμένη όλων αυτών των εταιρειών είναι ότι ελέγχουν σημεία συμφόρησης της παγκόσμιας οικονομίας. Αν κάποια από αυτές σταματούσε να λειτουργεί, οι επιπτώσεις θα ήταν δυσανάλογα μεγάλες: θα επιβραδυνόταν η παραγωγή αυτοκινήτων, θα αυξάνονταν οι τιμές των τροφίμων, θα καθυστερούσαν οι παραδόσεις ηλεκτρονικών ή θα περιοριζόταν η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Γι’ αυτό και οι κυβερνήσεις πλέον δεν ενδιαφέρονται μόνο για το μέγεθος μιας επιχείρησης, αλλά για το αν κατέχει έναν κρίσιμο κρίκο της αλυσίδας αξίας. Στον νέο γεωοικονομικό ανταγωνισμό, η ισχύς δεν μετριέται μόνο σε έσοδα ή χρηματιστηριακή αξία. Μετριέται στο πόσο δύσκολο είναι να αντικατασταθεί μια εταιρεία όταν ολόκληρος ο κόσμος εξαρτάται από αυτήν.

Πηγή: ot.gr

Διαβάστε επίσης: Θετικό, αλλά και αρνητικό πρόσημο για «νέο» Συνεργατισμό, βλέπει ο Μ. Κληρίδης