Με τους συνταξιούχους στην Ευρώπη να υπερβαίνουν κατά πολύ τους εργαζόμενους που πληρώνουν το κόστος των συντάξεών τους, το δημογραφικό τρομάζει τη Γηραιά Ήπειρο

Σε αντίθεση με το παρελθόν, η ανισότητα στην Ευρώπη έχει μια κάθετη διάσταση μια διάσταση που κινείται διαγενεακά. Οι νέοι που δεν μπορούν να φύγουν από το σπίτι των γονιών τους λόγω των εξωφρενικά υψηλών τιμών των κατοικιών και αναρωτιούνται αν θα απολαύσουν ποτέ ως ενήλικες τον τρόπο ζωής που γνώριζαν ως παιδιά.

Οι τριαντάρηδες που εργάζονται πληρώνουν βαρείς φόρους για να χρηματοδοτήσουν τις συντάξεις των ηλικιωμένων που συνταξιοδοτήθηκαν στην ακμή τους. Τα έξοδα που σχετίζονται με τη γήρανση καταναλώνουν το ένα τέταρτο του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ένα ποσοστό που είναι απίθανο να μειωθεί καθώς η Γηραιά Ήπειρος γίνεται… γηραιότερη. Το να είσαι νέος Ευρωπαίος σημαίνει να αισθάνεσαι ότι συμμετέχεις άθελά σου σε μια απάτη. Εις βάρος σου.

Αν το ευρωπαϊκό κράτος πρόνοιας μοιάζει με πυραμιδικό σύστημα, στην κορυφή του βρίσκονται οι «boomers». Η γενιά που γεννήθηκε στις δύο δεκαετίες μετά το 1945, ηλικίας περίπου μεταξύ 60 και 80 ετών, μπορεί να υπερηφανεύεται πως έζησε και δημιούργησε μια εποχή ειρήνης, όμως οικονομικά, οι νεότερες γενιές θα τους φθονούν και οι κυβερνήσεις θα τους εχθρεύονται.

Οι σημερινοί παππούδες και γιαγιάδες κληρονόμησαν μια ήπειρο που ανασυγκροτούνταν μετά τον πόλεμο, αλλά θα παραδώσουν μια ήπειρο που χρειάζεται επισκευή μετά τη ζημιά που βοήθησαν να προκαλέσουν, σύμφωνα με τον Economist.

Η προσιτή κατοικία, που πλέον αποτελεί περιουσία
Τα πιο προφανή «λάφυρα» είναι τα σπίτια, τα οποία οι boomers αγόρασαν για ψίχουλα και τα οποία σήμερα αξίζουν εκατομμύρια. Ναι, το έκαναν δανειζόμενοι χρήματα με εξωφρενικά επιτόκια, αλλά στη συνέχεια επωφελήθηκαν όταν οι τιμές των ακινήτων συνέχισαν να ανεβαίνουν, αφού είχαν αποπληρώσει τα στεγαστικά δάνεια.

Ακόμη και αν ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός, η αξία των κατοικιών στην Ευρώπη έχει αυξηθεί κατά ένα τέταρτο σε μόλις μια δεκαετία, ενώ και τα ενοίκια αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα. Το αποτέλεσμα, πέρα από το να κάνει τους baby boomers να αισθάνονται σαν οικονομικοί μάγοι ενώ απλώς ήταν τυχεροί, είναι να αποκλείει τους νέους από την ιδιοκτησία σπιτιού.

Το ποσοστό των Ευρωπαίων που ζουν στο σπίτι των γονιών τους μέχρι τα μέσα της μέσης ηλικίας έχει αυξηθεί σταθερά με την πάροδο του χρόνου. Μεταξύ όσων γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1980, σχεδόν το ένα τέταρτο ζούσε ακόμα στο πατρικό σπίτι στα 30, δηλαδή ο μισός αριθμός από όσους γεννήθηκαν δύο δεκαετίες νωρίτερα.

Η ιδιοκτησία σπιτιού αποτελούσε παλαιότερα το μονοπάτι προς την οικονομική ανεξαρτησία. Τώρα η κληρονομιά φαίνεται πιο ρεαλιστική επιλογή.

Δημογραφικό: Η αύξηση του πληθυσμού είναι μονόδρομος
Η Ευρώπη δεν είναι βεβαίως ο μόνος τόπος όπου οι ηλικιωμένοι διαμένουν σε ακριβά γηροκομεία. Ωστόσο, το κράτος πρόνοιας που τους καλύπτει από τη γέννηση μέχρι τον θάνατο έχει μετακυλήσει μεγαλύτερο μέρος του κόστους της γήρανσης στους νέους.

Οι Ευρωπαίοι αποχωρούν νωρίς από την εργασία τους, ζουν πολλά χρόνια και αναμένουν από το κράτος να αναλάβει το κόστος των συνταξιοδοτικών τους προγραμμάτων.

Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, οι σημερινές συντάξεις πληρώνονται από τους σημερινούς εργαζόμενους, με την προσδοκία ότι οι αυριανοί, ακόμη αγέννητοι εργαζόμενοι θα πάρουν τη σκυτάλη και θα χρηματοδοτήσουν τους δικούς τους γονείς καθώς γερνούν.

Αυτό σημαίνει λιγότερο κεφάλαιο για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ένας από τους λόγους για τους οποίους υπάρχουν τόσο λίγες μεγάλες εταιρείες σε τομείς όπως η τεχνολογία. Αντίθετα, υπάρχει ένα τεράστιο ανεκπλήρωτο κόστος που επιβαρύνει τα δημόσια ταμεία.

Τίποτα από αυτά δεν είχε σημασία όταν τόσο η οικονομία όσο και ο πληθυσμός αυξάνονταν, όπως θυμούνται οι μεταπολεμικοί από τη νεολαία τους. Όμως, ο πληθυσμός της Ευρώπης έχει πλέον φτάσει στο αποκορύφωμά του. Το 1960, περισσότεροι από πέντε εργαζόμενοι στήριζαν κάθε συνταξιούχο στη Δυτική Ευρώπη. Τώρα, μόλις 2,5 εργαζόμενοι στήριζαν κάθε συνταξιούχο.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι σημερινοί νέοι γνωρίζουν ότι πρέπει, τουλάχιστον εν μέρει, να φροντίσουν οι ίδιοι για τη σύνταξή τους, όπως κάνουν οι Αμερικανοί, πέραν του να πληρώνουν για τις συντάξεις των γονιών τους.

Η μόνη άλλη άμεσα διαθέσιμη επιλογή για τη βελτίωση της αναλογίας εργαζομένων προς συνταξιούχους είναι η εισαγωγή μεγάλου αριθμού μεταναστών. Ωστόσο, οι προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση έχουν συμβάλει στη δηλητηρίαση της ευρωπαϊκής πολιτικής, ενισχύοντας τα κόμματα της λαϊκιστικής δεξιάς και της άκρας δεξιάς.

Η Γηραιά Ήπειρος των γηραιών ψηφοφόρων
Μια γηράσκουσα κοινωνία είναι μια κοινωνία που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του άμεσου παρόντος, όχι του μέλλοντος. Η μέση ηλικία των ψηφοφόρων στις πιο πρόσφατες προεδρικές εκλογές στη Γαλλία ήταν 52 ετών, κυρίως επειδή οι ηλικιωμένοι είναι πιο πιθανό να πάνε στις κάλπες από τους νέους.

Αυτό είναι μέσα σε μια δεκαετία από την πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι πολιτικοί έχουν υιοθετήσει τις προτεραιότητες των ηλικιωμένων ως δικές τους.

«Το μέλλον της δημοκρατίας αποφασίζεται όλο και περισσότερο από ψηφοφόρους που δεν έχουν μέλλον», παραπονιέται ο Μαξίμ Σμπαΐχι, οικονομολόγος στο Club Landoy, ένα γαλλικό think tank για τη δημογραφία.

Τα πράγματα ίσως να είχαν αλλάξει μετά την πανδημία του κορονοϊού, όταν οι νέοι υπέμειναν χρόνια κοινωνικών περιορισμών κυρίως για να προστατεύσουν τους ηλικιωμένους. Δυστυχώς, η χάρη δεν έχει ακόμη ανταποδοθεί.

Ο Ρεϊμόν Αρόν, ένας Γάλλος στοχαστής, προειδοποίησε κάποτε ότι μια γηράσκουσα κοινωνία είναι μια κοινωνία που «θα την καταδιώκει το πνεύμα της παραίτησης». Αυτή η κουρασμένη διάθεση φαίνεται πολύ πραγματική για τους σημερινούς Ευρωπαίους, καθώς περνούν με βαριά βήματα μπροστά από ένα ακόμη νηπιαγωγείο που μετατρέπεται σε οίκο ευγηρίας.

Πηγή: ot.gr

Διαβάστε επίσης: Ακριβά ενοίκια: «Η Κύπρος θύμα της επιτυχίας της»