Offcanvas
Offcanvas
Το συνταξιοδοτικό ταμείο VZB ανακοίνωσε ότι είχε υποστεί ζημίες ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ ως αποτέλεσμα λανθασμένων επιχειρηματικών αποφάσεων
Όταν ο Αλεξάντερ Κλούτκε εντόπισε μια ασυνήθιστη συναλλαγή στους λογαριασμούς του Οδοντιατρικού Συλλόγου του Βερολίνου, δεν έμοιαζε με την αρχή ενός σκανδάλου δισεκατομμυρίων ευρώ.
Το μικρό ποσό της χορηγίας προήλθε από το VZB, το συνταξιοδοτικό ταμείο των οδοντιάτρων της περιοχής του Βερολίνου. Η συναλλαγή, που αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια τακτικού οικονομικού ελέγχου το 2024, ανερχόταν σε λιγότερο από 10.000 ευρώ αλλά φαινόταν να θέτει το VZB σε παραβίαση του ίδιου του καταστατικού του. Ο Κλούτκε, ένας οδοντίατρος που είχε προσφερθεί εθελοντικά να ελέγξει τα οικονομικά του Συλλόγου, θεώρησε ότι το VZB έπρεπε να επιστρέψει τη δωρεά. Μόνο όταν η ηγεσία του ταμείου αντέδρασε, άρχισε να εξετάζει το θέμα πιο προσεκτικά, αποκαλύπτοντας μια σειρά επενδύσεων με κακή απόδοση. Ο Κλούτκε διαπίστωσε ότι το VZB ήταν σε εξαιρετικά ευάλωτη θέση, ενώ η επίσημη θέση ήταν ότι τα χαρτοφυλάκιά του ανέρχονταν σε 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, δυσκολευόταν να σχηματίσει μια συνολική εικόνα. Χρειάστηκε να φτάσουμε στα τέλη του έτους, όταν ένα ανώνυμο σχόλιο εμφανίστηκε στον ιστότοπό του, για να κάνει ο Κλούτκε μια σημαντική ανακάλυψη.
Μέχρι τότε, είχε ήδη εκτιμήσει ότι η VZB ενδέχεται να είχε χάσει περίπου 100 εκατομμύρια ευρώ από κακές επενδύσεις. Όταν συνάντησε τον ανώνυμο σχολιαστή, το πραγματικό όνομα του οποίου ήταν Μαρκ Μούνχ, στο Βερολίνο λίγες ημέρες πριν τα Χριστούγεννα του 2024, έγινε αμέσως σαφές ότι ο Γερμανός οικονομολόγος που ζούσε στην Ελβετία, διέθετε επιπλέον πληροφορίες. Η συνάντηση αυτή μεταμόρφωσε την έρευνα του Κλούτκε.
Πάνω από ένα χρόνο αφότου ο Μούνχ επικοινώνησε για πρώτη φορά με τον Κλούτκε , και αφού οι ερωτήσεις τους συνέβαλαν στην έναρξη μιας σειράς εσωτερικών ερευνών, η VZB ανακοίνωσε ότι είχε υποστεί ζημίες ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ ως αποτέλεσμα λανθασμένων επιχειρηματικών αποφάσεων.
Η VZB υποτίθεται ότι ήταν ασφαλής και καλά ρυθμισμένη, αφού υπόκειτο σε πολλαπλά επίπεδα κανόνων, νόμων, καθώς και εσωτερικής και εξωτερικής εποπτείας. Η κατάρρευσή της έθεσε το γερμανικό σύστημα των επαγγελματικών συνταξιοδοτικών ταμείων υπό έντονη κριτική. Για την VZB, οι επιπτώσεις περιλαμβάνουν ποινικές έρευνες και αγωγές, ενώ οι περίπου 11.000 οδοντίατροι που υποχρεούνται να καταβάλλουν εισφορές στο ταμείο αντιμετωπίζουν πλέον ενδεχόμενες δραστικές περικοπές στις μελλοντικές συντάξεις τους.
Τα γερμανικά ταμεία Versorgungswerke είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοδιοικούμενα, ενώ συνήθως προσλαμβάνονται εξωτερικοί συνεργάτες για να βοηθήσουν στις επενδυτικές αποφάσεις. Έχουν σημειωθεί περιστασιακές απώλειες από κακές επενδύσεις, αλλά η περίπτωση της VZB αποτελεί μια ακραία εξαίρεση σε ένα σταθερό σύστημα, σύμφωνα με την ABV, μια οργάνωση που ενεργεί για λογαριασμό αυτών των ταμείων.
Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν στο συνταξιοδοτικό ταμείο αφού ο Ίνγκο Ρέλερμαγιερ, ενεργός οδοντίατρος, ανέλαβε την ηγεσία της Διοικητικής Επιτροπής του το 2013, όπως ανέφεραν οι δικηγόροι της VZB στην αγωγή τους. Ο Ρέλερμαγιερ και ο Ραλφ Βόλτμαν, διευθυντής του ταμείου, άρχισαν να αυξάνουν το μερίδιο των άμεσων επενδύσεων σε εταιρείες μέσω συμμετοχών στο μετοχικό κεφάλαιο και δανείων.
Οι ίδιοι οι λογιστές της VZB προειδοποίησαν το 2024 ότι αυτό το επίπεδο πολυπλοκότητας απαιτούσε την προσοχή μιας ολόκληρης ομάδας επαγγελματιών επενδύσεων. Αντ’ αυτού, τη διαχείριση ανέλαβαν τρεις ή τέσσερις υπάλληλοι, εκ των οποίων μόνο ένας είχε υπόβαθρο στον τομέα των χρηματοοικονομικών, σύμφωνα με την αγωγή.
Στην VZB, οι Βόλτμαν και Ρέλερμαγιερ ήταν απασχολημένοι, σύμφωνα με την αγωγή. Σε καθημερινό επίπεδο, ο Βόλτμαν οργάνωνε τις συναλλαγές και στη συνέχεια ζητούσε την έγκριση του Ρέλερμαγιερ και πέντε άλλων μελών της Διοικητικής Επιτροπής της VZB. Όλοι τους ήταν οδοντίατροι πλήρους απασχόλησης που υπηρετούσαν στο διοικητικό συμβούλιο στον ελεύθερο χρόνο τους. Συνήθως απλώς ακολουθούσαν τις οδηγίες των δύο ανδρών.
Η VZB συχνά παρέλειπε να διενεργεί βασικό έλεγχο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις απλώς σπαταλούσε χρήματα σε χαμένες επενδύσεις, σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα. Το 2018, η VZB άρχισε να επενδύει σε μια νεοσύστατη εταιρεία με την επωνυμία Element Insurance AG· δύο χρόνια αργότερα, η συμμετοχή της ανερχόταν σε 51 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα. Στα τέλη του 2024, η γερμανική ρυθμιστική αρχή διέταξε την Element να σταματήσει να δέχεται πελάτες. Στις αρχές του 2025, η εταιρεία εισήλθε σε διαδικασία πτώχευσης και η VZB τελικά απομείωσε το ποσό ως απώλεια.
Το 2017, η VZB άρχισε να επενδύει στην εταιρεία χρηματοδότησης ακινήτων Engels & Völkers Capital AG, παρόλο που η εταιρεία ήταν υπερχρεωμένη και δεν είχε ποτέ ένα λειτουργικό επιχειρηματικό μοντέλο. Το 2018, η EVC κατέγραψε πλεόνασμα 18 εκατομμυρίων ευρώ — το ποσό που έλαβε από την πώληση δύο μονάδων στην VZB. Τα χρήματα μεταφέρθηκαν σχεδόν εξ ολοκλήρου σε δύο επιχειρηματίες που συνδέονταν με την εταιρεία, όπως ισχυρίζονται οι δικηγόροι της VZB στην αγωγή. Η EVC βρέθηκε στο χείλος της χρεοκοπίας αρκετές φορές μετά το 2021, αλλά η VZB την έσωζε πάντα εισφέροντας περισσότερα κεφάλαια, μέρος των οποίων χρησιμοποιήθηκε για την αποπληρωμή παλαιών χρεών της VZB, σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα.
Το 2014, εκπρόσωποι της 12.18. προσέγγισαν τη VZB σχετικά με τη χρηματοδότηση ενός έργου πολυτελούς θέρετρου στο ισπανικό νησί της Ίμπιζα. Εκείνη την εποχή, η VZB απέρριψε την πρόταση, κυρίως επειδή το αμοιβαίο κεφάλαιο είχε ήδη επενδύσει σε ένα ξεχωριστό έργο της 12.18., σύμφωνα με την αγωγή.
Στη συνέχεια, ο Ρέλερμαγιερ πραγματοποίησε ιδιωτική επίσκεψη στην Ίμπιζα, σύμφωνα με την αγωγή, όπου συναντήθηκε με τους κατασκευαστές και αποφάσισε προσωπικά να αγοράσει δύο μονάδες στο πολυτελές συγκρότημα. Η VZB αποφάσισε στη συνέχεια να επενδύσει στο έργο της 12.18., σε μια περίοδο που η ραγδαία αύξηση του κόστους έκανε άλλα συνταξιοδοτικά ταμεία να διστάζουν να διαθέσουν περισσότερα χρήματα. Ο Ρέλερμαγιερ αντάλλαξε αργότερα τις μονάδες του με δύο αποκλειστικά πολυτελή διαμερίσματα στο συγκρότημα.
Ένας δικηγόρος του Ρέλερμαγιερ δήλωσε ότι ο πελάτης του γνωστοποίησε την ιδιωτική του περιουσία στο ισπανικό νησί και δεν συμμετείχε στην ψηφοφορία για την απόφαση επένδυσης εκεί. Σύμφωνα με την VZB, ωστόσο, ο Ρέλερμαγιερ συμμετείχε σε μεταγενέστερες ψηφοφορίες για πρόσθετη χρηματοδότηση του έργου στην Ίμπιζα.
Τελικά, οι εντάσεις μεταξύ του Βόλτμαν και του Ρέλερμαγιερ οδήγησαν σε σύγκρουση. Το 2024, ο Ρέλερμαγιερ εξέφρασε την οργή του σε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα προς τον Βόλτμαν, το οποίο περιγράφεται λεπτομερώς στην κατάθεση της VZB. Στο μήνυμα, ο Ρέλερμαγιερ χαρακτήρισε μια επένδυση σε μια νεοφυή επιχείρηση ανακύκλωσης πλαστικών στην Καλιφόρνια, την rPlanet Earth, ως «καταστροφή» που «μετατρέπεται σε πηγή απώλειας χρημάτων για τη VZB». Σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα, το αμοιβαίο κεφάλαιο επένδυσε 80,7 εκατομμύρια ευρώ στην εταιρεία μεταξύ 2021 και 2025, ενώ ο Βόλτμαν, ο οποίος κατείχε επίσης θέση στο διοικητικό συμβούλιο της rPlanet Earth, υποσχόταν κάθε φορά στην διοικητική επιτροπή της VZB ότι η επίτευξη του σημείου ισοσκελισμού ήταν προ των πυλών. Τελικά, η εταιρεία ανακύκλωσης χρεοκόπησε.
Η αγωγή της VZB επιβεβαιώνει την περιουσία του Ρέλερμαγιερ, αναφέροντας ότι οδηγούσε Ferrari και ήταν συνιδιοκτήτης ενός πολυτελούς γιοτ, καθώς και μιας εταιρείας χαρτοφυλακίου με χαρτοφυλάκιο αξίας 13 εκατομμυρίων ευρώ.
Ο Κλούτκε δεν είχε καμία πρόθεση να αφήσει τους δύο άνδρες να γλιτώσουν. Ως μέλος της Συνέλευσης της VZB, δεν μπορούσε απλά να αγνοηθεί. Σε στενή συνεργασία με τον Μούνχ, επινόησε ένα σχέδιο: ο Μούνχ συνέταξε 14 επιστολές στις οποίες παρουσίαζε τα ευρήματα και τους ισχυρισμούς τους με εγκληματολογική λεπτομέρεια. Στη συνέχεια, τις έστειλε στον Κλούτκε για έλεγχο, υπογραφή και αποστολή στη VZB.
Ήταν αρχές του 2025 και ο Κλούτκε βρισκόταν θεωρητικά μακριά με τη σύζυγό του σε ένα ταξίδι τριών μηνών στη Βόρεια Αφρική. Αντί όμως να απολαμβάνει τα αξιοθέατα, ο Κλούτκε ήταν συνεχώς στο τηλέφωνο ή σκυμμένος πάνω από χαρτιά στο τραπέζι του μικροσκοπικού τροχόσπιτού τους.
Στις επιστολές, τις οποίες διάβασε το Bloomberg, βομβάρδιζε τους ηγέτες της VZB με ερωτήσεις. Μία από τις επιστολές του Κλούτκε θέτει επίσης ερωτήματα σχετικά με το πώς ο Ρέλερμαγιερ κατάφερε να χρηματοδοτήσει τον τρόπο ζωής του. Η επιστολή είναι γεμάτη με φωτογραφίες από τα κοινωνικά δίκτυα που δείχνουν τον Ρέλερμαγιερ να οδηγεί την κόκκινη Ferrari του και το γιοτ του.
Όταν έφτασαν οι επιστολές του Κλούτκε, ο Ρέλερμαγιερ προσέλαβε αμέσως δικηγόρους εκ μέρους της VZB για να διερευνήσουν το θέμα. Τα ευρήματά τους δεν έθεσαν τέλος στην υπόθεση και αποτελούν πλέον τη βάση των ποινικών ερευνών, σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα στα οποία είχε πρόσβαση το Bloomberg News.
Η VZB τελικά απομείωσε επενδύσεις ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων σε ιδιωτικά δάνεια και μη εισηγμένες εταιρείες. Ο κατάλογος των μεμονωμένων επενδύσεων σε μετοχές και δάνεια από την VZB καταλαμβάνει 13 σελίδες με μικρά γράμματα στο δικαστικό φάκελο. Αρκετές από αυτές τις επιχειρήσεις και τους οφειλέτες στη συνέχεια χρεοκόπησαν. Η λογιστική της VZB έχει δεχτεί επιθέσεις από πολλές πλευρές, συμπεριλαμβανομένων των δημιουργών του πρότζεκτ της Ίμπιζα, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι το θέρετρο είναι κερδοφόρο και ότι η VZB απομείωσε αδικαιολόγητα την αξία του.
Ο Βόλτμαν απολύθηκε, και τον Απρίλιο του 2025 ο Ρέλερμαγιερ αντικαταστάθηκε από τον Τόμας Σίριτς, έναν γιατρό και οδοντίατρο που ηγείται της VZB από τότε. Ωστόσο, η μετάβαση δεν ήταν εύκολη.
Ο Ρέλερμαγιερ εξακολουθεί να εργάζεται στο ιατρείο του στο Neukölln, στο νοτιοανατολικό Βερολίνο. Εν τω μεταξύ, οι οδοντίατροι που δεν έχουν άλλη επιλογή από το να συνεχίσουν να καταβάλλουν ένα μέρος του εισοδήματός τους στο VZB αντιμετωπίζουν δυσοίωνες προοπτικές για τις μελλοντικές συνταξιοδοτικές πληρωμές τους.
Πηγή: newmoney.gr
Διαβάστε επίσης: Περαιτέρω πτώση στις τιμές καυσίμων βλέπει η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή