Η απώλεια Βουλής και Γερουσίας θα περιόριζε τον πρόεδρο στο εσωτερικό, αφήνοντάς του όμως σημαντικά περιθώρια δράσης στο εξωτερικό

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η απώλεια και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου δεν θα ήταν μία απλή ήττα. Θα ήταν ένας παράγοντας που θα άλλαζε άρδην το περιεχόμενο της τελευταίας διετίας του στον Λευκό Οίκο.

Ο πρόεδρος που επέστρεψε στην εξουσία υποσχόμενος να μεταμορφώσει την Αμερική θα έπρεπε να αφιερώνει σημαντικό μέρος του χρόνου του στην υπεράσπιση των αποφάσεων, των συνεργατών και ενδεχομένως των επιχειρηματικών συμφερόντων της οικογένειάς του.

Μια διπλή ήττα θα αφαιρούσε από τους Ρεπουμπλικανούς τον έλεγχο της νομοθετικής διαδικασίας και θα παρέδιδε στους Δημοκρατικούς ισχυρά εργαλεία ελέγχου της προεδρίας. Θα έθετε, παράλληλα, ένα ερώτημα που μέχρι πρόσφατα ελάχιστοι στο κόμμα του τολμούσαν να διατυπώσουν δημοσίως: ο Τραμπ εξακολουθεί να φέρνει εκλογικές νίκες ή έχει αρχίσει να κοστίζει περισσότερα από όσα προσφέρει;

Ωστόσο, μια τέτοια ανατροπή δεν θα σήμαινε ούτε αυτόματη αναίρεση των πολιτικών του ούτε αδρανοποίηση της προεδρίας. Όπως προειδοποιεί το Politico, ένας Τραμπ περιορισμένος στο εσωτερικό θα μπορούσε να αναζητήσει μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων στην εξωτερική πολιτική — με συνέπειες που θα έφθαναν πολύ πέρα από τις ΗΠΑ.

Από τη νομοθέτηση στη διαρκή διαπραγμάτευση

Η πρώτη αλλαγή θα ήταν άμεση για τη νομοθετική ατζέντα του, από την ανάληψη καθηκόντων του νέου Κογκρέσου τον Ιανουάριο.

Φορολογικές παρεμβάσεις, νέες δαπάνες και αλλαγές που απαιτούν νόμο θα έπρεπε να περάσουν από δύο σώματα ελεγχόμενα από την αντιπολίτευση. Οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να απορρίπτουν προεδρικές προτεραιότητες, να τις τροποποιούν ή να ζητούν ανταλλάγματα για να συναινέσουν.

Οι ήδη ψηφισμένοι νόμοι, βεβαίως, θα παρέμεναν σε ισχύ. Και ο Τραμπ θα διατηρούσε το βέτο, εμποδίζοντας τους αντιπάλους του να εφαρμόσουν ανεμπόδιστα το δικό τους πρόγραμμα. Η ανατροπή ενός προεδρικού βέτο απαιτεί πλειοψηφία δύο τρίτων σε κάθε σώμα, πολύ πέρα από μια οριακή εκλογική επικράτηση.

Θα προέκυπτε, επομένως, μια ισορροπία αμοιβαίας παρεμπόδισης: οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να σταματούν τον Τραμπ, χωρίς να μπορούν απαραίτητα να τον υποχρεώσουν να ακολουθήσει τη δική τους πολιτική.

Το ισχυρότερο όπλο: οι έρευνες

Όπως επισημαίνει το BBC, μεγαλύτερη ανησυχία για τον πρόεδρο ενδέχεται να προκαλεί η προοπτική ερευνών παρά η απώλεια της δυνατότητας ψήφισης νομοσχεδίων.

Ο έλεγχος των επιτροπών επιτρέπει στην πλειοψηφία να οργανώνει ακροάσεις, να ζητεί έγγραφα και να εκδίδει κλητεύσεις στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της. Αποφάσεις που σήμερα εξετάζονται από πολιτικούς συμμάχους θα μπορούσαν να βρεθούν υπό την επίμονη διερεύνηση αντιπάλων.

Ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Κερτ Βόλκερ προβλέπει στο Politico ευρύ κύκλο ερευνών: για τον Τραμπ και τις οικογενειακές επιχειρήσεις του, αλλά και για πρόσωπα όπως οι Στιβ Γουίτκοφ, Τζάρεντ Κούσνερ, Έλον Μασκ, Πιτ Χέγκσεθ και Κας Πατέλ.

Πρόκειται για εκτίμηση ως προς τις πιθανές προτεραιότητες μιας δημοκρατικής πλειοψηφίας, όχι για προαναγγελθείσες διαδικασίες ή τεκμήριο παρανομίας.

Ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να αντισταθεί, επικαλούμενος μεταξύ άλλων την εμπιστευτικότητα προεδρικών επικοινωνιών και προσφεύγοντας στα δικαστήρια. Αλλά ακόμη και παρατεταμένες διαμάχες για την παράδοση εγγράφων θα απορροφούσαν χρόνο και πολιτικό κεφάλαιο, κρατώντας την κυβέρνηση σε αμυντική θέση.

Η Γερουσία και η μάχη για την κληρονομιά του

Η πρόσθετη απώλεια της Γερουσίας θα είχε ιδιαίτερη βαρύτητα για τους διορισμούς.

Μια δημοκρατική πλειοψηφία θα μπορούσε να καθυστερεί ή να απορρίπτει υποψηφίους για υπουργεία, πρεσβείες και ομοσπονδιακά δικαστήρια. Αν προέκυπτε κενή θέση στο Ανώτατο Δικαστήριο, ο Τραμπ θα χρειαζόταν τη συναίνεση μιας εχθρικής Γερουσίας για να την καλύψει.

Για έναν πρόεδρο που επενδύει στη μακροχρόνια επιρροή των δικαστικών διορισμών, αυτό θα αποτελούσε ουσιαστικό περιορισμό. Οι επιλογές αυτές διαμορφώνουν την αμερικανική πολιτική και κοινωνία για δεκαετίες μετά την αποχώρηση εκείνου που τις έκανε.

Το χρήμα ως πεδίο σύγκρουσης

Η χρηματοδότηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης θα γινόταν επίσης πεδίο σκληρής διαπραγμάτευσης.

Οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να διεκδικούν όρους στις πιστώσεις και να αντιστέκονται σε δαπάνες ή περικοπές που προωθεί ο Λευκός Οίκος. Ο πρόεδρος, από την πλευρά του, θα μπορούσε να απορρίπτει συμφωνίες, αυξάνοντας τον κίνδυνο χρηματοδοτικών αδιεξόδων και αναστολής λειτουργίας ομοσπονδιακών υπηρεσιών.

Ο Τραμπ θα επιχειρούσε να καθυστερεί ή να ματαιώνει την εκταμίευση εγκεκριμένων κονδυλίων.

Αυτό, όμως, δεν αποτελεί απεριόριστο προεδρικό δικαίωμα. Η εκτέλεση των δαπανών διέπεται από τη νομοθεσία και τυχόν παρακράτηση χρηματοδότησης μπορεί να προκαλέσει νέες θεσμικές και δικαστικές συγκρούσεις.

Η παραπομπή δεν ισοδυναμεί με απομάκρυνση

Μια δημοκρατική Βουλή θα μπορούσε να κινήσει διαδικασία παραπομπής κατά του προέδρου ή άλλων αξιωματούχων. Το BBC αναφέρει τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ως πιθανό στόχο, λόγω του πολέμου στο Ιράν.

Χρειάζεται, ωστόσο, σαφής διάκριση ανάμεσα στην παραπομπή και την καθαίρεση. Η Βουλή εγκρίνει τις κατηγορίες με απλή πλειοψηφία. Για καταδίκη και απομάκρυνση απαιτούνται τα δύο τρίτα των παρόντων γερουσιαστών.

Μια μικρή δημοκρατική πλειοψηφία δεν αρκεί. Χωρίς σημαντική υποστήριξη Ρεπουμπλικανών, η διαδικασία θα μπορούσε να έχει μεγάλο πολιτικό βάρος, χωρίς να οδηγήσει σε απομάκρυνση από το αξίωμα.

Γιατί η Ευρώπη δεν θα ήταν ασφαλής από νέες πιέσεις

Το πιο ανησυχητικό παράδοξο αφορά την εξωτερική πολιτική. Ένας πρόεδρος με λιγότερες δυνατότητες στο εσωτερικό μπορεί να στραφεί εκεί όπου διαθέτει μεγαλύτερη αυτονομία.

Αυτό είναι το βασικό επιχείρημα της ανάλυσης του Politico. Ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ προειδοποιεί ότι η Ευρώπη θα έκανε λάθος αν θεωρούσε μια δημοκρατική νίκη προάγγελο θερμότερων διατλαντικών σχέσεων. Αναμένει, αντιθέτως, περισσότερες τριβές και απαιτήσεις.

Το Κογκρέσο διαθέτει σημαντικές αρμοδιότητες στη χρηματοδότηση, στις κυρώσεις, στο εμπόριο και στις πολεμικές εξουσίες. Η άσκησή τους, όμως, απαιτεί συχνά νομοθεσία που μπορεί να συναντήσει προεδρικό βέτο, ενώ η κυβέρνηση διατηρεί ευρεία περιθώρια βάσει υφιστάμενων εξουσιοδοτήσεων.

Οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να ενισχύσουν την πολιτική στήριξη προς την Ουκρανία και το ΝΑΤΟ. Δεν θα μπορούσαν να υπαγορεύουν κάθε προεδρική διαπραγμάτευση, στρατιωτική απόφαση ή εμπορική κίνηση. Το ίδιο ισχύει για τα εκτελεστικά διατάγματα: ο Τραμπ θα συνέχιζε να τα χρησιμοποιεί, μέσα στα συνταγματικά και νομοθετικά όρια και υπό δικαστικό έλεγχο.

Το πραγματικό ρήγμα θα άνοιγε μέσα στους Ρεπουμπλικανούς

Πέρα από τις θεσμικές συνέπειες, μια διπλή ήττα θα έπληττε την πολιτική υπόσχεση πάνω στην οποία στηρίζεται η κυριαρχία του Τραμπ στο κόμμα: ότι η προσήλωση στον ίδιο ανταμείβεται εκλογικά.

Η ανάγκη υπεράσπισης παραδοσιακών προπυργίων δείχνει πόσο αμυντική έχει γίνει η θέση των Ρεπουμπλικανών. Αν χαθούν έδρες σε πολιτείες όπου ο Τραμπ επικράτησε άνετα το 2024, θα ενισχυθούν τα ερωτήματα για τον πόλεμο, τους δασμούς και τις επιλογές υποψηφίων του.

Η Wall Street Journal εντοπίζει ήδη σημάδια χαλάρωσης των κομματικών δεσμών. Στις δημοσκοπήσεις της, το ποσοστό των Ρεπουμπλικανών που αυτοπροσδιορίζονται ως MAGA υποχωρεί από 68% το 2025 σε 57% το 2026.

Αυτό δεν προδικάζει κατάρρευση της επιρροής του. Θα μπορούσε όμως να δώσει κίνητρο σε στελέχη που κοιτούν το 2028 να αρχίσουν να διαχωρίζουν τη θέση τους.

Ούτε οι Δημοκρατικοί θα αποκτούσαν αυτόματα μια διαρκή λαϊκή εντολή. Όπως υπογραμμίζει το BBC, η δυσαρέσκεια απέναντι στον Τραμπ δεν συνεπάγεται εμπιστοσύνη στην αντιπολίτευση.

Το βαθύτερο πλήγμα για τον πρόεδρο θα ήταν ότι οι πάντες —σύμμαχοι, αντίπαλοι και επίδοξοι διάδοχοι— θα άρχιζαν να υπολογίζουν πιο έντονα την επόμενη ημέρα. Θα διατηρούσε ισχυρές εξουσίες. Θα δυσκολευόταν, όμως, περισσότερο να επιβάλλει την πεποίθηση ότι το πολιτικό μέλλον εξακολουθεί να του ανήκει.

Πηγή: naftemporiki.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Πιερρακάκης ανοίγει την κούρσα διαδοχής της Λαγκάρντ – Οι υποψήφιοι και οι κρίσιμες ημερομηνίες