Offcanvas
Offcanvas
Συνεντεύξεις
Φ. Ρουσουνίδης: Δεν μπορεί η εύκολη λύση σε κάθε μεταρρύθμιση να είναι η επιβολή πρόσθετου κόστους στις επιχειρήσεις
11-11-2026
Ο Γενικός Γραμματέας του ΚΕΒΕ, Φιλόκυπρος Ρουσουνίδης, αναλύει τις θέσεις του Επιμελητηρίου για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ένα βιώσιμο σύστημα, στο οποίο οι διαφορετικοί Πυλώνες θα λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά - «Στηρίζουμε τη μεταρρύθμιση, αλλά δεν μπορούμε να αποδεχθούμε ρυθμίσεις που θα δημιουργήσουν νέες, δυσανάλογες επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις και την πραγματική οικονομία»
Συνέντευξη στη Μαρία Καραΐσκου
Την ανάγκη για εκσυγχρονισμό του συνταξιοδοτικού συστήματος που θα διασφαλίζει αξιοπρεπείς συντάξεις και ταυτόχρονα δεν θα μετατρέπει τις επιχειρήσεις σε εύκολη λύση για την επιβολή πρόσθετου κόστους, υπογραμμίζει σε συνέντευξή του στο Economy Today ο Γενικός Γραμματέας του ΚΕΒΕ, Φιλόκυπρος Ρουσουνίδης.
Σκιαγραφώντας τις θέσεις και τις «κόκκινες γραμμές» του Επιμελητηρίου, τονίζει ότι, το ΚΕΒΕ στηρίζει τη μεταρρύθμιση αλλά δεν αποδέχεται ρυθμίσεις που θα δημιουργήσουν νέες και δυσανάλογες επιβαρύνσεις στην πραγματική οικονομία.
Σε ό,τι αφορά τα Ταμεία Προνοίας, διευκρινίζει ότι το ΚΕΒΕ δεν είναι αντίθετο σε αυτό το εργαλείο, ωστόσο διαφωνεί με την καθολική υποχρεωτική συμμετοχή, επισημαίνοντας ότι η κυπριακή οικονομία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν διαθέτουν όλες τις ίδιες οικονομικές δυνατότητες.
Παράλληλα στέλνει το μήνυμα ότι, εργοδότες και εργαζόμενοι έχουν ένα κοινό συμφέρον, καθώς χωρίς υγιείς επιχειρήσεις δεν μπορούμε να έχουμε ποιοτικές θέσεις εργασίας και κατ’ επέκταση, ένα ισχυρό συνταξιοδοτικό σύστημα.
Ποια πρέπει να είναι τα βασικά χαρακτηριστικά και οι στόχοι ενός σύγχρονου συνταξιοδοτικού συστήματος; Σε ποιο βαθμό θεωρείτε ότι η προτεινόμενη μεταρρύθμιση ανταποκρίνεται σε αυτούς;
Καταρχάς, θα ήθελα να ξεκαθαρίσω ότι ως ΚΕΒΕ αναγνωρίζουμε πλήρως την ανάγκη εκσυγχρονισμού του συνταξιοδοτικού μας συστήματος. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που έπρεπε να είχε προχωρήσει εδώ και χρόνια και η οποία είναι πλέον απαραίτητη, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις δημογραφικές εξελίξεις όσο και τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.
Ένα σύγχρονο συνταξιοδοτικό σύστημα πρέπει να διασφαλίζει αξιοπρεπείς συντάξεις, κοινωνική δικαιοσύνη και πάνω απ' όλα, μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
Δεν μπορούμε να συζητούμε για αυξήσεις συντάξεων χωρίς να εξετάζουμε παράλληλα ποιος θα τις χρηματοδοτεί και κατά πόσο το σύστημα θα μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του σε βάθος χρόνου.
Θεωρούμε θετική την πρωτοβουλία της Κυβέρνησης να προχωρήσει με τη συγκεκριμένη μεταρρύθμιση. Ωστόσο, η επιτυχία της θα κριθεί από το κατά πόσο θα επιτευχθεί η σωστή ισορροπία μεταξύ κοινωνικής προστασίας και οικονομικής βιωσιμότητας.
Για εμάς, εξίσου σημαντικό είναι να διασφαλιστεί ότι οι όποιες αλλαγές δεν θα λειτουργήσουν εις βάρος της ανταγωνιστικότητας της κυπριακής οικονομίας, της απασχόλησης και της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Άλλωστε, δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι μια ισχυρή οικονομία, με υγιείς επιχειρήσεις, περισσότερες θέσεις εργασίας και καλύτερες απολαβές, αποτελεί τη βασικότερη προϋπόθεση για ένα ισχυρό και βιώσιμο συνταξιοδοτικό σύστημα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία πάνω στην κυβερνητική πρόταση που θεωρείτε ότι πρέπει να τροποποιηθούν πριν από την ψήφιση; Ποιες είναι οι «κόκκινες γραμμές» του ΚΕΒΕ;
Η θέση μας είναι ξεκάθαρη. Στηρίζουμε τη μεταρρύθμιση, αλλά δεν μπορούμε να αποδεχθούμε ρυθμίσεις που θα δημιουργήσουν νέες, δυσανάλογες επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις και την πραγματική οικονομία.
Οι κυπριακές επιχειρήσεις και ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες, βρίσκονται ήδη αντιμέτωπες με σημαντικές προκλήσεις. Το υψηλό ενεργειακό κόστος, η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού, το αυξημένο λειτουργικό κόστος και οι συνεχείς πιέσεις στην ανταγωνιστικότητα δημιουργούν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον.
Συνεπώς, οποιαδήποτε πρόταση που συνεπάγεται αύξηση του μισθολογικού κόστους εργασίας πρέπει να αξιολογείται με ιδιαίτερη προσοχή.
Για το ΚΕΒΕ, βασικές προϋποθέσεις είναι η διασφάλιση της βιωσιμότητας του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, η αποφυγή πρόσθετων υποχρεωτικών εργοδοτικών επιβαρύνσεων και η πλήρης τεκμηρίωση των οικονομικών επιπτώσεων κάθε προτεινόμενης αλλαγής.
Θέλουμε επίσης να δούμε μεγαλύτερη έμφαση στη διαφάνεια, στην αποτελεσματική διαχείριση των πόρων και στη διασφάλιση ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα δεν θα μεταφέρουν δυσανάλογα βάρη στις επόμενες γενιές.
Δεν μπορεί η εύκολη λύση σε κάθε μεταρρύθμιση να είναι η επιβολή πρόσθετου κόστους στις επιχειρήσεις.
Χρειάζονται ολοκληρωμένες πολιτικές που θα ενισχύουν την παραγωγικότητα, θα διευρύνουν τη βάση των εισφορέων και θα δημιουργούν πραγματικές προοπτικές ανάπτυξης.
Είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε εποικοδομητικά στον διάλογο, αλλά θεωρούμε απαραίτητο οι προβληματισμοί της επιχειρηματικής κοινότητας να ληφθούν σοβαρά υπόψη.
Το νομοσχέδιο επικεντρώνεται στον Πυλώνα 1, με τις υπόλοιπες παρεμβάσεις να μετατίθενται για επόμενο στάδιο. Ποιες είναι οι θέσεις του ΚΕΒΕ για τον κάθε Πυλώνα;
Η δική μας προσέγγιση είναι ότι η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση πρέπει να αντιμετωπιστεί συνολικά και όχι αποσπασματικά.
Σε ό,τι αφορά τον Πυλώνα 0, θεωρούμε αυτονόητο ότι το κράτος οφείλει να διασφαλίζει ένα βασικό επίπεδο κοινωνικής προστασίας, ιδιαίτερα για τους χαμηλοσυνταξιούχους και τις ευάλωτες ομάδες. Κανένας συμπολίτης μας δεν πρέπει να οδηγείται στη φτώχεια μετά την ολοκλήρωση του εργασιακού του βίου.
Για τον Πυλώνα 1, δηλαδή το δημόσιο σύστημα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, η προτεραιότητα πρέπει να είναι η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και η διατήρηση μιας δίκαιης σχέσης μεταξύ εισφορών και παροχών. Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς οι δημογραφικές εξελίξεις θα ασκούν ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις στο σύστημα.
Όσον αφορά τον Πυλώνα 2, αναγνωρίζουμε ότι τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχέδια και τα Ταμεία Προνοίας μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση του εισοδήματος των μελλοντικών συνταξιούχων.
Εκείνο με το οποίο διαφωνούμε είναι η καθολική υποχρεωτική συμμετοχή, ιδιαίτερα όταν αυτή συνεπάγεται πρόσθετες εργοδοτικές επιβαρύνσεις. Θεωρούμε ότι υπάρχουν πιο ευέλικτοι και αποτελεσματικοί τρόποι ενίσχυσης του δεύτερου Πυλώνα.
Τέλος, για τον Πυλώνα 3, πιστεύουμε ότι πρέπει να δοθούν περισσότερα κίνητρα για ιδιωτική συνταξιοδοτική αποταμίευση, μέσα από φορολογικές ελαφρύνσεις, κατάλληλα αποταμιευτικά προϊόντα και καλύτερη ενημέρωση των πολιτών.
Το ζητούμενο είναι να δημιουργήσουμε ένα σύστημα στο οποίο οι διαφορετικοί Πυλώνες θα λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά.
Ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας μεταξύ Εργοδοτικών Οργανώσεων και Συντεχνιών αφορά στα Ταμεία Προνοίας, με τις Συντεχνίες να επιδιώκουν επέκταση. Την ίδια ώρα, τεχνοκράτες επισημαίνουν ότι η ενίσχυση του Πυλώνα 2 είναι καθοριστική για την επάρκεια των συντάξεων. Δεδομένης της διαφωνίας σας με την υποχρεωτική συμμετοχή, με ποιον τρόπο θεωρείτε ότι μπορεί να διευρυνθεί ουσιαστικά η κάλυψη των εργαζομένων και να ενισχυθεί το συνταξιοδοτικό εισόδημα; Προτείνετε κάτι εναλλακτικό;
Θέλω να είμαι ιδιαίτερα σαφής σε αυτό το σημείο. Το ΚΕΒΕ δεν είναι εναντίον των Ταμείων Προνοίας. Αντιθέτως, πιστεύουμε ότι αποτελούν ένα πολύ σημαντικό εργαλείο για τη βελτίωση των συντάξεων.
Η διαφωνία μας αφορά την επιβολή της υποχρεωτικότητας ως μοναδικής λύσης.
Δεν μπορούμε να αγνοούμε ότι η κυπριακή οικονομία στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν έχουν όλες τις ίδιες οικονομικές δυνατότητες.
Μια οριζόντια υποχρέωση για πρόσθετες εισφορές μπορεί να δημιουργήσει σοβαρές πιέσεις, ιδιαίτερα σε επιχειρήσεις με περιορισμένα περιθώρια κέρδους και υψηλό εργατικό κόστος.
Αντί να επιβάλλουμε πρόσθετες υποχρεώσεις, θεωρούμε ότι πρέπει να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε περισσότεροι εργοδότες και εργαζόμενοι να επιλέγουν τη συμμετοχή σε τέτοια σχέδια.
Προς αυτή την κατεύθυνση, θα μπορούσαν να εξεταστούν ουσιαστικά φορολογικά κίνητρα, τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους εργαζόμενους, η ανάπτυξη συλλογικών ή κλαδικών επαγγελματικών σχεδίων με χαμηλότερο διαχειριστικό κόστος, καθώς και ευέλικτα μοντέλα συμμετοχής.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Θα μπορούσε επίσης να εξεταστεί, στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου, η δυνατότητα αυτόματης εγγραφής με δικαίωμα εξαίρεσης, χωρίς όμως να δημιουργούνται νέες ανελαστικές υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις.
Παράλληλα, πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στη Χρηματοοικονομική Παιδεία και στην καλλιέργεια συνταξιοδοτικής συνείδησης, ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων εργαζομένων.
Δεν πρέπει επίσης να παραγνωρίζουμε τη σημασία της αύξησης της παραγωγικότητας και των πραγματικών εισοδημάτων. Όσο ισχυρότερη είναι η οικονομία και όσο καλύτερα αμείβονται οι εργαζόμενοι, τόσο μεγαλύτερες είναι και οι δυνατότητες συνταξιοδοτικής αποταμίευσης.
Ο στόχος μας πρέπει να είναι κοινός: καλύτερες συντάξεις για τους εργαζόμενους, χωρίς να υπονομεύουμε τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων που δημιουργούν αυτές τις θέσεις εργασίας.
Αυτό απαιτεί ισορροπία, συνεργασία και πρακτικές λύσεις, όχι οριζόντιες προσεγγίσεις.
Η Kυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο την ψήφιση της μεταρρύθμισης μέχρι το τέλος του 2026 και την εφαρμογή της από την 1η Ιανουαρίου 2027. Θεωρείτε εφικτό αυτό το χρονοδιάγραμμα;
Καταρχάς, θεωρούμε θετικό το γεγονός ότι η Κυβέρνηση έχει θέσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και επιδιώκει να προχωρήσει με μια μεταρρύθμιση που η χώρα μας έχει ανάγκη.
Ωστόσο, εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία δεν είναι απλώς να ψηφίσουμε μια μεταρρύθμιση μέχρι μια συγκεκριμένη ημερομηνία, αλλά να διασφαλίσουμε ότι αυτή θα είναι σωστά σχεδιασμένη, λειτουργική και βιώσιμη.
Μιλάμε για ένα ζήτημα που αφορά το σύνολο της κοινωνίας και θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον των σημερινών και των επόμενων γενιών.
Συνεπώς, δεν θεωρούμε ότι πρέπει να υπάρξουν βεβιασμένες αποφάσεις μόνο και μόνο για να τηρηθεί ένα χρονοδιάγραμμα.
Από την άλλη, δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται οι διαφωνίες ως δικαιολογία για νέες καθυστερήσεις. Η μεταρρύθμιση πρέπει να προχωρήσει.
Εκείνο που χρειάζεται είναι ουσιαστικός και ειλικρινής κοινωνικός διάλογος, με συγκεκριμένες προτάσεις, τεκμηριωμένες μελέτες και πραγματική διάθεση εξεύρεσης συγκλίσεων.
Το ΚΕΒΕ θα συνεχίσει να συμμετέχει ενεργά και εποικοδομητικά σε αυτή την προσπάθεια, με στόχο ένα συνταξιοδοτικό σύστημα που θα προσφέρει αξιοπρεπείς συντάξεις, θα διασφαλίζει τη βιωσιμότητά του και θα στηρίζει την αναπτυξιακή προοπτική της οικονομίας.
Θεωρώ ότι δεν πρέπει να βλέπουμε τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση ως μια αντιπαράθεση μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων. Τα συμφέροντά μας είναι σε μεγάλο βαθμό κοινά. Χωρίς υγιείς επιχειρήσεις δεν μπορούμε να έχουμε ποιοτικές θέσεις εργασίας και χωρίς ποιοτικές θέσεις εργασίας δεν μπορούμε να έχουμε ένα ισχυρό συνταξιοδοτικό σύστημα.
Αυτή είναι η φιλοσοφία με την οποία προσεγγίζουμε το ζήτημα και πάνω σε αυτή τη βάση θεωρούμε ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε μια ουσιαστική και ισορροπημένη μεταρρύθμιση.
*Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε στο τεύχος Νοεμβρίου του περιοδικού Economy Today που κυκλοφόρησε 1/11
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
