Η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες εξουσίας στις μεγάλες επιχειρήσεις. Οι συγκρούσεις μεταξύ οικονομικών διευθυντών, επικεφαλής τεχνολογίας και ανθρώπινου δυναμικού, το αυξανόμενο κόστος και η απαίτηση για μετρήσιμες αποδόσεις

Ένα νέο ερώτημα προκαλεί αναταράξεις στα ανώτατα διοικητικά κλιμάκια των επιχειρήσεων παγκοσμίως: Ποια στελέχη έχουν την ευθύνη για την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης σε μια εταιρεία;

Η AI αναμένεται να μεταμορφώσει τον επιχειρηματικό κόσμο και τα στελέχη που θα ηγηθούν αυτής της αλλαγής θα βρεθούν στο επίκεντρο της επιτυχίας των εταιρειών τους, δημιουργώντας παράλληλα τις προϋποθέσεις για να αναλάβουν ακόμη σημαντικότερους ρόλους στο μέλλον, σύμφωνα με συμβούλους επιλογής ανώτατων στελεχών.

Αντίθετα, όσοι αποτύχουν να υλοποιήσουν αποτελεσματικά ένα δαπανηρό πρόγραμμα ενσωμάτωσης της τεχνητής νοημοσύνης κινδυνεύουν ακόμη και να χάσουν τη θέση τους.

Τα υψηλά διακυβεύματα, σε συνδυασμό με το ευρύ πεδίο εφαρμογών της AI και τις πρόσφατες εκκλήσεις προς τις μεγάλες εταιρείες ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης να επιβραδύνουν τον ρυθμό τους, έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στα κορυφαία εταιρικά στελέχη.

Morgan Stanley και Pfizer αλλάζουν το μοντέλο διοίκησης της AI

Στη Morgan Stanley, η τράπεζα εγκατέλειψε το μοντέλο σύμφωνα με το οποίο ένα μόνο πρόσωπο είχε τη συνολική ευθύνη για την τεχνητή νοημοσύνη και στράφηκε σε μια πιο αποκεντρωμένη προσέγγιση.

Πλέον, δύο κορυφαία στελέχη, ο συμπρόεδρος Άντι Σάπερσταϊν και ο Μάικλ Πίτσι, παγκόσμιος επικεφαλής τεχνολογίας και λειτουργιών, επιβλέπουν την εφαρμογή της AI σε επίπεδο ανώτατης διοίκησης.

Η τράπεζα ήταν από τις πρώτες που υιοθέτησαν την πλατφόρμα της OpenAI, αλλά σήμερα συνεργάζεται επίσης με τις Anthropic, Google και xAI, καθώς και με νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης που επικεντρώνονται στον χρηματοπιστωτικό κλάδο, όπως οι Hebbia και Samaya.

Στην Pfizer, ο διευθύνων σύμβουλος Άλμπερτ Μπουρλά, δυσαρεστημένος με τον ρυθμό υιοθέτησης της AI, αποφάσισε να μεταφέρει μέρος της εξουσίας λήψης αποφάσεων από μια μικρή ομάδα ανώτατων στελεχών στους επιστήμονες και στους επικεφαλής των επιχειρηματικών μονάδων.

Έτσι, τους παραχώρησε μεγαλύτερη αυτονομία ως προς τον τρόπο αξιοποίησης της τεχνολογίας.

Η αλλαγή συνέπεσε με ανακατατάξεις στην κορυφή της διοίκησης της Pfizer, μεταξύ των οποίων και η αποχώρηση της Λίντια Φονσέκα, επικεφαλής ψηφιακής τεχνολογίας και τεχνολογικών δραστηριοτήτων, η οποία είχε επιβλέψει τις προσπάθειες ενίσχυσης της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης από τη φαρμακοβιομηχανία.

Επενδύσεις 2,7 τρισ. δολαρίων και θέσεις CEO υπό αμφισβήτηση

Η Gartner προβλέπει ότι οι παγκόσμιες δαπάνες για την τεχνητή νοημοσύνη θα αυξηθούν κατά περίπου 50% φέτος, φτάνοντας τα 2,7 τρισ. δολάρια.

Παράλληλα, οι μισοί από τους διευθύνοντες συμβούλους που συμμετείχαν σε έρευνα της Boston Consulting Group (BCG) δήλωσαν ότι η θέση τους διακυβεύεται εάν δεν καταφέρουν να εξασφαλίσουν οικονομική απόδοση από τις επενδύσεις στην AI.

Στις αίθουσες των διοικητικών συμβουλίων, οι CEO και τα υπόλοιπα ανώτατα στελέχη συζητούν πλέον αποφάσεις που αφορούν τους προϋπολογισμούς για τη χρήση tokens τεχνητής νοημοσύνης, την επιλογή μοντέλων και τις αλλαγές στις εργασιακές διαδικασίες.

Οι αποφάσεις αυτές απαιτούν συνεργασία μεταξύ διαφορετικών τμημάτων της διοίκησης, με τη συμμετοχή των επικεφαλής οικονομικών, τεχνολογίας, λειτουργιών, νομικών υπηρεσιών και ανθρώπινου δυναμικού.

Περίπου μία στις πέντε επιχειρήσεις έχει αναθέσει τη στρατηγική τεχνητής νοημοσύνης σε ειδικό επικεφαλής AI, σύμφωνα με τη Forrester Research.

Ωστόσο, οι σύμβουλοι ανώτατων στελεχών επισημαίνουν ότι η δημιουργία μιας τέτοιας θέσης δεν αποτελεί πανάκεια.

«Όταν τοποθετείς κάποιον ανάμεσα σε όλες αυτές τις ομάδες, θολώνεις τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και καθιστάς λιγότερο σαφείς τους ρόλους και τις αρμοδιότητες», ανέφερε η Τζάνετ Σέρλοκ, πρώην επικεφαλής ψηφιακής τεχνολογίας και τεχνολογικών δραστηριοτήτων της Ralph Lauren.

Την ίδια στιγμή, περισσότεροι από τους μισούς εργαζομένους παραδέχονται ότι χρησιμοποιούν στη δουλειά τους εργαλεία AI που δεν έχουν εγκριθεί από την εταιρεία, σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας λογισμικού cloud Okta.

Η πρακτική αυτή δημιουργεί κινδύνους παραβίασης της ασφάλειας των πληροφοριών.

«Η ένταση αυτή την περίοδο είναι πραγματικά μεγάλη», δήλωσε η Σέρλοκ, η οποία σήμερα εργάζεται ως σύμβουλος επιχειρήσεων.

«Δεν μπορώ να θυμηθώ πόσες φορές έχω συμμετάσχει σε συζητήσεις όπου το νομικό τμήμα θεωρείται εμπόδιο ή το τμήμα πληροφορικής αντιμετωπίζεται ως υπερβολικά αργό. Έχουμε κάνει τα πράγματα πολύ πιο περίπλοκα από όσο χρειάζεται».

Συγκρούσεις, διπλές επενδύσεις και εκατομμύρια που χάνονται

Η Σέρλοκ αναφέρθηκε σε μια αμερικανική εταιρεία εισηγμένη στον δείκτη Russell 3000, την οποία εξέτασε στο πλαίσιο της διδακτορικής της έρευνας.

Ο επικεφαλής τεχνητής νοημοσύνης της συγκεκριμένης εταιρείας συγκρούστηκε με το τμήμα πληροφορικής σχετικά με μια πλατφόρμα που είχε αγοραστεί χωρίς την έγκρισή του.

Την ίδια στιγμή, το τμήμα εφοδιαστικής αλυσίδας κινήθηκε αυτόνομα, εγκαθιστώντας κρυφά τη δική του λύση AI.

Η επικάλυψη των επενδύσεων οδήγησε σε σπατάλη εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ ο επικεφαλής τεχνητής νοημοσύνης αποχώρησε αργότερα από την εταιρεία.

Η Σέρλοκ δεν μπορούσε να αποκαλύψει το όνομα της επιχείρησης, προκειμένου να προστατεύσει την εμπιστευτικότητα των συμμετεχόντων στην έρευνά της, σημείωσε όμως ότι τέτοιου είδους συγκρούσεις είναι συνηθισμένες.

Ένα χαρακτηριστικό σενάριο που περιγράφουν σύμβουλοι επιχειρήσεων είναι εκείνο στο οποίο ο διευθύνων σύμβουλος πιέζει τον επικεφαλής τεχνολογίας να κινηθεί ταχύτερα, αξιοποιώντας ισχυρότερα εργαλεία AI.

Ο οικονομικός διευθυντής, ωστόσο, ανησυχεί για ενδεχόμενη εκτροπή του προϋπολογισμού που είχε εγκριθεί την προηγούμενη χρονιά, πριν εκτιναχθούν οι δαπάνες για tokens.

Η Ramp, εταιρεία λογισμικού διαχείρισης επιχειρηματικών δαπανών, διαπίστωσε ότι η συνολική κατανάλωση tokens από τους πελάτες της, σε όρους δαπανών, έχει εννεαπλασιαστεί μέσα στον τελευταίο χρόνο.

«Οι επικεφαλής τεχνολογίας βρίσκονται κατά κάποιον τρόπο παγιδευμένοι ανάμεσα στους διευθύνοντες συμβούλους και τους οικονομικούς διευθυντές», δήλωσε ο Τζ. Ρ. Στόρμεντ, εκτελεστικός διευθυντής του Tokenomics Foundation.

Πρόκειται για μια κοινοπραξία επιχειρήσεων, στην οποία συμμετέχουν μεταξύ άλλων οι IBM Corp., JPMorgan Chase & Co. και Accenture Plc, και η οποία δημιουργήθηκε πρόσφατα για να θεσπίσει ανοιχτά βιομηχανικά πρότυπα σχετικά με την οικονομική λειτουργία της AI.

Παράλληλα, οι επενδυτές και τα διοικητικά συμβούλια απαιτούν να βλέπουν απτά αποτελέσματα από τις επενδύσεις των επιχειρήσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.

«Αυτή η πίεση δημιουργεί εντάσεις» ανάμεσα στα διευθυντικά στελέχη και σε όσους τα στηρίζουν, δήλωσε ο Πολ Τσικ, διευθύνων σύμβουλος του AIDE Institute, ενός ανεξάρτητου ερευνητικού οργανισμού που μετρά την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης από μεγάλες επιχειρήσεις.

Οι CEO αρχίζουν ήδη να αισθάνονται αυτές τις πιέσεις.

«Η σκληρή αλήθεια είναι ότι το οριακό κόστος βελτίωσης της παραγωγικότητας πρέπει να αντιστοιχεί στο οριακό κόστος του token», δήλωσε τον Ιούνιο σε podcast ο διευθύνων σύμβουλος της Microsoft Corp., Σάτια Ναντέλα.

Με άλλα λόγια, το όφελος που αποκομίζει η επιχείρηση, είτε μέσω εξοικονόμησης κόστους είτε μέσω βελτίωσης της αποδοτικότητας, πρέπει να είναι ίσο ή μεγαλύτερο από τη σχετική δαπάνη.

Γιατί η AI αλλάζει τους κανόνες της εταιρικής διοίκησης

Η απόσταση ανάμεσα στις υποσχέσεις μιας νέας τεχνολογίας και στα πραγματικά οικονομικά οφέλη της δεν αποτελεί καινούργιο φαινόμενο.

Αυτό επισημαίνει ο Βιτζάι Γκουρμπαξάνι, διευθυντής του Center for Digital Transformation στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ιρβάιν, ο οποίος έχει βοηθήσει ανώτατα εταιρικά στελέχη να διαχειριστούν μεγάλους τεχνολογικούς μετασχηματισμούς επί σχεδόν τέσσερις δεκαετίες.

Στο παρελθόν, όταν μια επιχείρηση υιοθετούσε μια νέα τεχνολογία, όπως το ηλεκτρονικό εμπόριο ή το λογισμικό ως υπηρεσία (SaaS), τα υπόλοιπα στελέχη συνήθως άφηναν τις σχετικές αποφάσεις στον επικεφαλής τεχνολογίας.

Η τεχνητή νοημοσύνη, όμως, είναι διαφορετική, καθώς καμία προηγούμενη τεχνολογία δεν είχε τόσο ευρύ πεδίο εφαρμογών.

Σύμφωνα με τον Έρικ Κάτσερ, πρόεδρο των δραστηριοτήτων της McKinsey & Co. στη Βόρεια Αμερική, ο διευθύνων σύμβουλος είναι το μοναδικό πρόσωπο που μπορεί να θέσει σαφείς προσδοκίες σχετικά με τις δυνατότητες της AI σε ολόκληρη την επιχείρηση.

Εάν το όραμα αυτό προέρχεται από τον επικεφαλής τεχνολογίας ή οποιοδήποτε άλλο στέλεχος, «το εγχείρημα δεν πρόκειται να προχωρήσει», δήλωσε σε συνέντευξή του.

Δεν θα λάβουν, ωστόσο, όλα τα τμήματα της εταιρείας την ίδια χρηματοδότηση. Αυτό συνεπάγεται δύσκολες συζητήσεις με τους επικεφαλής επιχειρηματικών μονάδων που θα βρεθούν χαμηλότερα στην κλίμακα προτεραιοτήτων.

Η εξάπλωση των AI agents, των αυτόνομων πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης, σε διαφορετικά εταιρικά τμήματα προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο πολυπλοκότητας.

«Η AI δεν είναι απλώς μια εφαρμογή στην οποία συνδέεσαι για να κάνεις τη δουλειά σου. Πρόκειται για συνεργάτες», δήλωσε ο Τζόναθαν Κίρσνερ, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της AIIR Consulting, εταιρείας συμβουλευτικών υπηρεσιών ηγεσίας.

Αυτός ήταν και ένας από τους λόγους για τους οποίους η εταιρεία βιοτεχνολογίας Moderna Inc. αποφάσισε πέρυσι να συγχωνεύσει τα τμήματα πληροφορικής και ανθρώπινου δυναμικού της.

Ο νέος ρόλος των διευθυντών ανθρώπινου δυναμικού

Οι αποφάσεις για την τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται τόσο οι θέσεις εργασίας όσο και ολόκληροι οργανισμοί.

Γι’ αυτό, οι επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού αποκτούν επίσης καθοριστικό ρόλο, σύμφωνα με τον Μπραντ Μπελ, διευθυντή του Center for Advanced HR Studies του Πανεπιστημίου Cornell.

Οι υπεύθυνοι ανθρώπινου δυναμικού έχουν «την ευκαιρία να δείξουν γιατί πρέπει να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της στρατηγικής», δήλωσε η Τζέσικα Νιλ, πρώην επικεφαλής διαχείρισης ταλέντου της Netflix, η οποία σήμερα συμβουλεύει νεοφυείς επιχειρήσεις.

«Βλέπω πολλούς επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, αλλά και άλλους που δεν είναι έτοιμοι», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με το Institute for Business Value της IBM, σχεδόν οι μισοί οργανισμοί δεν συμπεριλαμβάνουν τον επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού στη διαμόρφωση της στρατηγικής τους για την AI.

Η εξοικείωση με την τεχνολογία αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα.

Στη συμβουλευτική εταιρεία West Monroe, η επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού Τάνια Μουρ, με προηγούμενη εμπειρία στην IBM, συμμετέχει σε επιτροπή καθοδήγησης της στρατηγικής AI μαζί με τον επικεφαλής πληροφορικής και τον επικεφαλής τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας.

Καθένας αναλαμβάνει διαφορετική πτυχή της εφαρμογής της τεχνολογίας: ανθρώπινο δυναμικό, τεχνολογία και στρατηγική.

Η ομάδα ενημερώνει τον οικονομικό διευθυντή κάθε εβδομάδα και τον διευθύνοντα σύμβουλο κάθε μήνα, ενώ πραγματοποιεί συνεχώς και ανεπίσημες συζητήσεις σχετικά με την υλοποίηση των σχεδίων της.

«Ο επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού και ο επικεφαλής πληροφορικής αποτελούν το νέο ισχυρό δίδυμο όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη», δήλωσε ο Τεντ Μουρ, επικεφαλής της παγκόσμιας πρακτικής ανθρώπινου δυναμικού στη Russell Reynolds Associates, εταιρεία επιλογής ανώτατων στελεχών και συμβουλευτικών υπηρεσιών.

«Ο καθένας έχει την ευθύνη για διαφορετικά κομμάτια της διαδικασίας», πρόσθεσε.

Ποιος έχει τελικά τον έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης;

Ο διαχωρισμός των αρμοδιοτήτων δεν είναι πάντοτε σαφής, σύμφωνα με τον Τζεφ ΜακΜίλαν, πρώην επικεφαλής AI της Morgan Stanley, ο οποίος σήμερα συμβουλεύει εταιρικούς πελάτες για την εφαρμογή της τεχνολογίας.

Ωστόσο, όλοι επιθυμούν τα πιθανά επαγγελματικά οφέλη που συνεπάγεται η ανάδειξή τους σε πρωταγωνιστές της τεχνητής νοημοσύνης.

«Είναι το εισιτήριο για το επόμενο επίπεδο», ανέφερε.

Μια συμβιβαστική προσέγγιση είναι το λεγόμενο μοντέλο hub-and-spoke, στο οποίο ορισμένες αποφάσεις λαμβάνονται κεντρικά, ενώ άλλες αποκεντρώνονται.

Για παράδειγμα, ζητήματα όπως η ασφάλεια και η εταιρική διακυβέρνηση μπορεί να παραμένουν στην ευθύνη μιας κεντρικής ομάδας.

Αντίθετα, οι επιμέρους επιχειρηματικές μονάδες και οι επικεφαλής λειτουργιών μπορούν να αποφασίζουν ποιες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης ανταποκρίνονται καλύτερα στις δικές τους ανάγκες, συνεργαζόμενοι με ειδικούς AI που είναι ενσωματωμένοι σε κάθε τμήμα.

Σε ένα τέτοιο μοντέλο, ο ρόλος του συνολικού επικεφαλής της στρατηγικής τεχνητής νοημοσύνης θα πρέπει να ανήκει στον διευθύνοντα σύμβουλο.

Άλλωστε, περίπου τρεις στους τέσσερις CEO που συμμετείχαν σε έρευνα της Boston Consulting Group δηλώνουν ότι αποτελούν οι ίδιοι τους βασικούς υπεύθυνους λήψης αποφάσεων για την AI.

«Χρειάζεται ένας ενορχηστρωτής, κάποιος που να μπορεί όχι μόνο να καθορίσει το όραμα, αλλά και να εξασφαλίσει την απαραίτητη εστίαση», δήλωσε ο Κίρσνερ.

«Αυτό είναι το πραγματικά σημαντικό στοιχείο».

Πηγή: newmoney.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Boeing: Περιορίζει τις ζημίες στο γ΄ τρίμηνο, άλμα πωλήσεων στον τομέα άμυνας