Η Ουρουγουάη περιορίζει σταδιακά την εξάρτησή της από το δολάριο, καθώς χαμηλός πληθωρισμός, οικονομική σταθερότητα και νέα επενδυτικά προϊόντα αποκαθιστούν την εμπιστοσύνη πολιτών και αγορών στο πέσο

Για δεκαετίες, το δολάριο λειτουργούσε ως το ασφαλέστερο καταφύγιο για τις αποταμιεύσεις των πολιτών της Λατινικής Αμερικής. Η εμπειρία υψηλού πληθωρισμού, αλλεπάλληλων υποτιμήσεων και χρηματοπιστωτικών κρίσεων είχε εμπεδώσει την αντίληψη ότι η διατήρηση χρημάτων στο εθνικό νόμισμα μπορούσε, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, να εξανεμίσει την αξία μιας περιουσίας. Σε ορισμένες χώρες, μάλιστα, η δυσπιστία απέναντι στο εγχώριο νόμισμα έφτασε τόσο μακριά ώστε επιλέχθηκε η πλήρης δολαριοποίηση, με ουσιαστική παραίτηση από ένα σημαντικό μέρος της νομισματικής κυριαρχίας.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ουρουγουάη επιχειρεί να κινηθεί αντίθετα στο ρεύμα. Η πολιτική και οικονομική σταθερότητα, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και η ενίσχυση της αξιοπιστίας της κεντρικής τράπεζας αρχίζουν να αλλάζουν τη στάση των πολιτών απέναντι στο πέσο. Το αμερικανικό νόμισμα εξακολουθεί να κατέχει κυρίαρχη θέση στις τραπεζικές καταθέσεις, όμως έπειτα από πολλά χρόνια η αποταμίευση και η επένδυση στο εθνικό νόμισμα δεν θεωρούνται πλέον παράτολμη επιλογή. Αντίθετα, το πέσο αρχίζει να αντιμετωπίζεται ως μια αξιόπιστη και δυνητικά αποδοτική εναλλακτική.

Γιατί την αποκαλούν «Ελβετία της Λατινικής Αμερικής»

Η συγκεκριμένη μεταστροφή δεν προέκυψε από το πουθενά. Η Ουρουγουάη έχει αποκτήσει τον χαρακτηρισμό «Ελβετία της Λατινικής Αμερικής», χάρη σε έναν συνδυασμό χαρακτηριστικών που παραμένει σχετικά σπάνιος στην περιοχή: σταθεροί δημοκρατικοί θεσμοί, ασφάλεια δικαίου, ισχυρό κοινωνικό κράτος και συγκριτικά υψηλό επίπεδο οικονομικής ευημερίας.

Ο χαρακτηρισμός έχει βαθιές ιστορικές ρίζες και άρχισε να χρησιμοποιείται ήδη από το πρώτο μισό του 20ού αιώνα, όταν η χώρα ξεχώριζε για την ευρεία μεσαία τάξη, το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και ένα από τα πλέον ανεπτυγμένα συστήματα κοινωνικής προστασίας στη Λατινική Αμερική.

Η πορεία της, βεβαίως, δεν υπήρξε γραμμική. Η Ουρουγουάη πέρασε από οικονομικές κρίσεις, περιόδους δικτατορίας και υποτιμήσεις του νομίσματός της. Τις τελευταίες δεκαετίες, όμως, κατάφερε να ανακτήσει σημαντικό μέρος της παλαιότερης φήμης της και να διαφοροποιηθεί αισθητά από αρκετές γειτονικές οικονομίες.

Με κατά κεφαλήν εισόδημα περίπου 27.600 δολαρίων, βρίσκεται σήμερα στην κορυφή της Λατινικής Αμερικής και προσεγγίζει εισοδηματικά ευρωπαϊκές χώρες όπως η Πορτογαλία. Εξίσου ενδεικτική είναι η εικόνα στις αγορές: το ασφάλιστρο κινδύνου της χώρας κινείται γύρω στις 70 μονάδες βάσης, όταν στην Αργεντινή βρίσκεται κοντά στις 500 μονάδες βάσης.

Οι αποταμιευτές επιστρέφουν σταδιακά στο εθνικό νόμισμα

Η αλλαγή της νοοτροπίας γίνεται πλέον ορατή τόσο στις επενδύσεις όσο και στις τραπεζικές καταθέσεις. Οι τοποθετήσεις σε εγχώριους τίτλους εκφρασμένους σε πέσο τριπλασιάστηκαν μέσα σε μόλις δύο χρόνια, ξεπερνώντας στα τέλη Μαΐου τα 14 δισ. πέσο, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 348 εκατ. δολάρια.

Την ίδια στιγμή, περιορίζεται σταδιακά και η εξάρτηση των καταθετών από τα ξένα νομίσματα. Το ποσοστό των ιδιωτικών τραπεζικών καταθέσεων που διατηρούνταν σε ξένο νόμισμα υποχώρησε από περίπου 73% τον Μάρτιο του 2025 σε 69% τον Ιούνιο του 2026.

Πρόκειται ασφαλώς για ένα ποσοστό που εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά υψηλό και αποτυπώνει πόσο βαθιά παραμένει χαραγμένη στη συλλογική μνήμη η εμπειρία των παλαιότερων κρίσεων και υποτιμήσεων. Ωστόσο, η σημασία βρίσκεται περισσότερο στην κατεύθυνση της μεταβολής: η τάση που επί δεκαετίες οδηγούσε τους πολίτες προς το δολάριο δείχνει πλέον τα πρώτα σημάδια αντιστροφής.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μεταστροφή παίζει η σταθερότητα των τιμών. Εδώ και τρία χρόνια, η Ουρουγουάη καταφέρνει να διατηρεί τον πληθωρισμό μέσα στο εύρος-στόχο της κεντρικής της τράπεζας, δηλαδή μεταξύ 3% και 6%. Για το 2026, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει πληθωρισμό κοντά στο 4%, ενισχύοντας την πεποίθηση ότι η σταθεροποίηση δεν αποτελεί ένα πρόσκαιρο φαινόμενο.

Νέα προϊόντα φέρνουν το πέσο στα νοικοκυριά

Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και η μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στο νόμισμα έχουν αρχίσει να δημιουργούν και μια νέα αγορά επενδυτικών προϊόντων. Το 2026 λειτουργούν στην Ουρουγουάη τουλάχιστον επτά αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς σε πέσο, αριθμός σχεδόν διπλάσιος σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Εταιρείες όπως οι Μπαλάνζ και Πουέντε, καθώς και χρηματοοικονομικές πλατφόρμες όπως οι Μερκάδο Λίμπρε και Πρεξ, έχουν αρχίσει να προσφέρουν επιλογές που δεν απευθύνονται μόνο σε μεγάλους ή θεσμικούς επενδυτές, αλλά και σε πολίτες με πολύ μικρότερα ποσά διαθέσιμων αποταμιεύσεων.

Χαρακτηριστικό είναι ότι ορισμένοι ιδιώτες μπορούν πλέον να ξεκινήσουν να επενδύουν με μόλις 1.000 πέσο. Με αυτόν τον τρόπο, η διαδικασία αποδολαριοποίησης αποκτά ευρύτερη κοινωνική διάσταση. Δεν περιορίζεται πλέον στις μεγάλες περιουσίες και στους επαγγελματίες των αγορών, αλλά φτάνει σταδιακά στα νοικοκυριά, τα οποία αποκτούν τη δυνατότητα να αποκομίζουν απόδοση σε εθνικό νόμισμα χωρίς να εκτίθενται στον συναλλαγματικό κίνδυνο που συνεπάγεται η κατοχή δολαρίων.

Το δημόσιο χρέος δείχνει τον δρόμο

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στη διαχείριση του δημόσιου χρέους. Σχεδόν το 57% του χρέους της Ουρουγουάης είναι πλέον εκφρασμένο σε πέσο, στοιχείο που περιορίζει την έκθεση της χώρας στις μεταβολές των διεθνών συναλλαγματικών ισοτιμιών.

Παράλληλα, περισσότερο από το μισό της εγχώριας έκδοσης χρέους, συνολικού ύψους 2,1 δισ. δολαρίων μέχρι τον Ιούλιο, κατευθύνθηκε σε ομόλογα σταθερού επιτοκίου εκφρασμένα στο εθνικό νόμισμα. Η δυνατότητα του κράτους να αντλεί κεφάλαια με αυτούς τους όρους αποτελεί μια ακόμη ισχυρή ένδειξη ότι οι επενδυτές θεωρούν πως η σταθερότητα των τιμών μπορεί να διατηρηθεί και τα επόμενα χρόνια.

Η Ουρουγουάη, βέβαια, βρίσκεται ακόμη πολύ μακριά από το να εγκαταλείψει την παραδοσιακή σχέση της με το αμερικανικό νόμισμα. Το δολάριο εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στοιχείο των αποταμιεύσεων και της οικονομικής ζωής της χώρας.

Αυτό που αλλάζει είναι κάτι βαθύτερο. Η Ουρουγουάη δεν επιχειρεί απλώς να ενισχύσει το πέσο, αλλά να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στο ίδιο τους το νόμισμα. Και σε μια περιοχή όπου η φυγή προς το δολάριο αποτελεί επί δεκαετίες σχεδόν αντανακλαστική αντίδραση απέναντι στην οικονομική αβεβαιότητα, αυτή ίσως είναι η σημαντικότερη αλλαγή από όλες.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Ανοίγει το κεφάλαιο συλλογικών συμβάσεων – Κατρακύλησε στο 40% το ποσοστό κάλυψης των εργαζομένων στην Κύπρο