Η ιστορική κινητοποίηση των Ούγγρων επέτρεψε στο κόμμα της αντιπολίτευσης να εξασφαλίσει 137 έδρες, αποκτώντας συνταγματική πλειοψηφία - Τόσο το φιορίνι όσο και το ουγγρικό χρηματιστήριο καταγράφουν σημαντικά κέρδη

*Του Michał Jóźwiak, Market Analyst στην εταιρεία διεθνών πληρωμών Ebury

Η νίκη του κόμματος Tisza που σηματοδοτεί το τέλος της 16ετούς διακυβέρνησης του Όρμπαν δεν προκαλεί ιδιαίτερη έκπληξη. Ωστόσο, η έκτασή της έχει προκαλέσει σοκ στις αγορές. Η ιστορική κινητοποίηση των Ούγγρων επέτρεψε στο κόμμα της αντιπολίτευσης να εξασφαλίσει 137 έδρες, αποκτώντας συνταγματική πλειοψηφία. Τόσο το φιορίνι όσο και το ουγγρικό χρηματιστήριο καταγράφουν σημαντικά κέρδη.

Το πιο αισιόδοξο σενάριο από πλευράς αγορών επιβεβαιώθηκε: το Tisza εξασφάλισε πάνω από 132 έδρες, αποκτώντας συνταγματική πλειοψηφία. Αυτό του επιτρέπει να τροποποιήσει το Σύνταγμα χωρίς τη συναίνεση της αντιπολίτευσης ή να θεσπίσει και να τροποποιήσει «θεμελιώδεις νόμους», δηλαδή εκείνους που αφορούν τον εκλογικό νόμο, το καθεστώς των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, τις αρμοδιότητες των δικαστηρίων και ορισμένα φορολογικά και δημοσιονομικά ζητήματα.

Παρότι θεωρούμε ότι η νίκη του Tisza είχε ήδη εν μέρει προεξοφληθεί από τους επενδυτές και το αντιμετωπίζουμε ως έναν από τους παράγοντες πίσω από τη σημαντική ανατίμηση του ουγγρικού νομίσματος το 2025, οι αγορές δεν απέδιδαν υψηλή πιθανότητα σε ένα σενάριο κατά το οποίο το κόμμα θα εξασφάλιζε συνταγματική πλειοψηφία. Αυτό εξηγεί τη σημαντική έκταση της ανατίμησης του ουγγρικού νομίσματος, το οποίο έχει ενισχυθεί κατά περισσότερο από 4% έναντι του ευρώ τις τελευταίες ημέρες.

Η αισιοδοξία είναι επίσης εμφανής στο Χρηματιστήριο της Βουδαπέστης. Ο ουγγρικός δείκτης BUX έχει καταγράψει κέρδη σχεδόν 10% την τελευταία εβδομάδα.

Το βασικό μήνυμα για τους επενδυτές είναι ότι μπορούμε να αναμένουμε σημαντική αποκλιμάκωση στις σχέσεις μεταξύ Βουδαπέστης και Βρυξελλών: τέλος στην πολιτική βέτο, εποικοδομητική συνεργασία με τις Βρυξέλλες και προετοιμασία της χώρας για την πιθανή υιοθέτηση του ευρώ. Αυτό θα πρέπει, μέσα στους επόμενους μήνες, να οδηγήσει στην αποδέσμευση 8,4 δισ. ευρώ από το Ταμείο Συνοχής και 9,5 δισ. ευρώ από το RRF, καθώς και στην έγκριση σχεδίου δανεισμού με χαμηλό επιτόκιο στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE, ύψους 17,4 δισ. ευρώ. Εκτιμούμε ότι αυτό θα δώσει σημαντική ώθηση στην ανάπτυξη της ουγγρικής οικονομίας.

Εφιστούμε επίσης την προσοχή στα εξής:

Κράτος δικαίου και καταπολέμηση της διαφθοράς: Ο Magyar έχει δεσμευθεί να αποδώσει ευθύνες στο Σύστημα Εθνικής Συνεργασίας (NER), να εντάξει τη χώρα στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) και να διασφαλίσει πλήρη διαφάνεια στη διάθεση των δημόσιων πόρων.

Μοντέλο δημοκρατίας και προσέγγιση απέναντι στα κρατικά μέσα ενημέρωσης: Η αποκατάσταση του πλουραλισμού, είτε μέσω του περιορισμού της θητείας του πρωθυπουργού στα οκτώ έτη είτε μέσω της άμεσης εκλογής του προέδρου από τους πολίτες, αποτελεί μία από τις προτεραιότητες του Tisza. Μεγάλη έμφαση δίνεται επίσης στην αποπολιτικοποίηση των δημόσιων μέσων ενημέρωσης.

Στάση απέναντι στη Ρωσία και τον πόλεμο στην Ουκρανία: Σε αντίθεση με το Fidesz, το Tisza στηρίζει τη διατήρηση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και την ανθρωπιστική βοήθεια προς την Ουκρανία. Στις ομιλίες του, ο Magyar αναγγέλλει σταδιακή μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία. Δεν αποκλείει την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, όχι όμως μέσω ταχείας διαδικασίας.

Αξίες: Αν και επίσης συντηρητικό, το Tisza θεωρείται κόμμα σαφώς πιο κεντρώο και φιλελεύθερο από το Fidesz. Ο Magyar εμφανίζεται πολύ πιο προσεκτικός στα ζητήματα ΛΟΑΤΚΙ, υιοθετεί μια πιο συμπεριληπτική αντίληψη για τον πατριωτισμό και χρησιμοποιεί τον χριστιανισμό με λιγότερο εργαλειακό τρόπο.

Σε αντίθεση με ό,τι μπορεί να φαίνεται, το TISZA έχει πολλά κοινά στοιχεία με το κόμμα Fidesz. Ο Magyar περιγράφει με συνέπεια τον εαυτό του ως «συντηρητικό φιλελεύθερο». Όπως και ο Viktor Orbán, απευθύνθηκε στο δεξιό εκλογικό σώμα, επικαλούμενος στη ρητορική του τις εθνικές αξίες, τον πατριωτισμό και τις χριστιανικές ρίζες της χώρας.

Στα κοινά χαρακτηριστικά περιλαμβάνονται:

Μεταναστευτική πολιτική: Το Tisza έχει δεσμευθεί να διατηρήσει το τείχος που κατασκεύασε ο Orbán στα σύνορα με τη Σερβία και υποστηρίζει μια σκληρή αντιμεταναστευτική πολιτική. Στο θέμα αυτό, ο Magyar έχει επανειλημμένα ταυτιστεί με το Fidesz σε πολλές ψηφοφορίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Πολιτική υπέρ της οικογένειας: Ο Magyar τονίζει ότι αυτό ήταν ένα από τα «λίγα καλά πράγματα» της διακυβέρνησης του Fidesz και ότι απλώς χρειάζεται βελτίωση. Το εκλογικό πρόγραμμα του Tisza περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:

• Διπλασιασμό του οικογενειακού επιδόματος, το οποίο δεν έχει προσαρμοστεί στον πληθωρισμό εδώ και χρόνια.

• Εισαγωγή εφάπαξ επιδόματος γέννησης.

• Διατήρηση των φορολογικών ελαφρύνσεων για οικογένειες με παιδιά.

• Συνέχιση των ευνοϊκών όρων για στεγαστικά δάνεια.

• Φοροαπαλλαγές για μητέρες πολύτεκνων οικογενειών.

Χριστιανικές αξίες: Ο νέος πρωθυπουργός υπογραμμίζει τη δέσμευσή του στις καθολικές αξίες, ενώ το πρόγραμμα του Tisza αναφέρεται στην προστασία του «χριστιανικού πολιτισμού». Αξίζει να σημειωθεί ότι μία από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις των τελευταίων ετών ξεκίνησε από τη Βασιλική του Αγίου Στεφάνου.

Στοιχεία κρατικού παρεμβατισμού: Παρά την πιο φιλελεύθερη προσέγγιση σε σχέση με το Fidesz, το TISZA δεν είναι ένα κόμμα που πιστεύει σε μια αμιγώς ελεύθερη αγορά. Ξεχωρίζει η πρόθεση να:

• Στηριχθούν κλάδοι και επιχειρήσεις που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας από την πλευρά του κράτους.

• Υπάρξει παρέμβαση στην αγορά κατοικίας.

• Συνεχιστεί ο έλεγχος των τιμών της ενέργειας για τα νοικοκυριά.

• Υλοποιηθούν σημαντικές δημόσιες επενδύσεις, με χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Ποιος είναι ο νέος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας;

Αυτό που καθιστά την πορεία του 45χρονου ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι ότι συνδέεται με το κόμμα Fidesz για τη μισή του ζωή, έχοντας εμπλακεί στις τοπικές του δομές ήδη από τα φοιτητικά του χρόνια, όταν το κόμμα βρισκόταν στην αντιπολίτευση απέναντι στην κυβέρνηση του MSZP, του Ουγγρικού Σοσιαλιστικού Κόμματος. Το 2010, όταν το Fidesz επανήλθε στην εξουσία, έγινε αξιωματούχος στο Υπουργείο Εξωτερικών. Αργότερα υπηρέτησε στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ουγγαρίας στην ΕΕ, στο Γραφείο του Πρωθυπουργού και στις νομικές υπηρεσίες μεγάλων κρατικών επιχειρήσεων.

Ωστόσο, δεν προχώρησε ποτέ τόσο ψηλά στην κομματική ιεραρχία όσο η πρώην σύζυγός του, Judit Varga, η οποία έγινε Υπουργός Δικαιοσύνης το 2019. Ο Peter δεν θεωρούνταν «ομαδικός παίκτης» από τους υψηλόβαθμους πολιτικούς. Επανειλημμένα ασκούσε κριτική στις κυβερνητικές επιλογές στο πλαίσιο εσωτερικών διαφωνιών και η διάλυση της σχέσης του με τη Judit τον απομάκρυνε ακόμη περισσότερο από τον στενό πυρήνα του Fidesz.

Το σημείο καμπής ήταν το σκάνδαλο γύρω από την προεδρική χάρη προς τον Endre Konyi, ο οποίος είχε καταδικαστεί για συγκάλυψη υποθέσεων παιδικής κακοποίησης. Η αποκάλυψη των λεπτομερειών της υπόθεσης από τα μέσα ενημέρωσης τον Φεβρουάριο του 2024 παραμένει μέχρι σήμερα μία από τις μεγαλύτερες στιγμές κρίσης για το Fidesz, οδηγώντας στην απομάκρυνση της Προέδρου Kaitlin Novak και της Υπουργού Δικαιοσύνης, της τότε πρώην συζύγου του Magyar, Judit Varga.

Ο Magyar είδε την κρίση ως ευκαιρία ζωής και λίγο αργότερα δημοσιοποίησε ένα αρχείο με ηχογράφηση της φωνής της Judit, η οποία αφορούσε το πιο υψηλού προφίλ σκάνδαλο διαφθοράς των τελευταίων ετών, την υπόθεση Schadl-Völner. Έδωσε επίσης τότε συνέντευξη στο Partizan, η οποία ξεπέρασε το ένα εκατομμύριο προβολές μέσα σε λίγες ημέρες και σήμερα βρίσκεται στα 2,5 εκατομμύρια.

Η δυναμική γύρω από τον Magyar ενισχύθηκε με πρωτοφανή ταχύτητα, επιτρέποντας στο Tisza, στο οποίο είχε ενταχθεί μόλις λίγο πριν, να εξασφαλίσει σχεδόν το 30% των ψήφων στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Έκτοτε, η δημοτικότητα του κόμματος αυξάνεται σχεδόν αδιάλειπτα, καθιστώντας το αναπάντεχο φαβορί στις βουλευτικές εκλογές, τις οποίες τελικά κέρδισε. Ο Magyar θα αναλάβει το αξίωμα του πρωθυπουργού το αργότερο έως τις 12 Μαΐου, καθώς η εναρκτήρια συνεδρίαση πρέπει να συγκληθεί από τον Πρόεδρο Tamás Sulyok εντός ενός μήνα από τις εκλογές.

*Ο Michał Jóźwiak είναι Market Analyst στην εταιρεία διεθνών πληρωμών Ebury

Πηγή: newmoney.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

FAO: Μια παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ θέτει σε κίνδυνο τα αγροδιατροφικά συστήματα