Πώς οι Ομάδες Ευρωπαίων Πολιτών φέρνουν τις εμπειρίες και τις προτάσεις των πολιτών στην ευρωπαϊκή συζήτηση και πώς μπορείς να πάρεις μέρος στον διάλογο για την προστασία της δημοκρατίας.

Η ψήφος είναι η πιο γνώριμη μορφή δημοκρατικής συμμετοχής. Με αυτήν επιλέγουμε εκπροσώπους και κρίνουμε τη δουλειά τους. Ανάμεσα στις εκλογές, όμως, οι πολίτες εξακολουθούν να έχουν ανησυχίες, εμπειρίες και προτάσεις για αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή τους. Πώς μπορούν αυτές να φτάσουν στην ευρωπαϊκή συζήτηση;

Οι Ομάδες Ευρωπαίων Πολιτών προσφέρουν έναν οργανωμένο χώρο για αυτήν τη συμμετοχή. Άνθρωποι από διαφορετικές χώρες συναντιούνται, ενημερώνονται, ανταλλάσσουν απόψεις και διαμορφώνουν συστάσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παράλληλα, η Πλατφόρμα Συμμετοχής των Πολιτών ανοίγει τη συζήτηση σε όσους θέλουν να καταθέσουν μια ιδέα ή να σχολιάσουν τις προτάσεις άλλων.

Η δημοκρατία στηρίζεται και στον συνεχή διάλογο. Οι πολίτες μπορούν να συνεισφέρουν στις ευρωπαϊκές πολιτικές με όσα γνωρίζουν από την καθημερινότητά τους, τις ανάγκες που εντοπίζουν και τις λύσεις που προτείνουν.

Ποιοι κάθονται στο τραπέζι

Κάθε ομάδα του πρότζεκτ των Ομάδων Ευρωπαίων Πολιτών συγκεντρώνει περίπου 150 πολίτες από τα 27 κράτη μέλη της Ε.Ε.. Η επιλογή γίνεται τυχαία, με τρόπο που επιδιώκει να αποτυπώνει την κοινωνική και δημογραφική ποικιλομορφία της Ευρώπης.

Λαμβάνονται υπόψη η ηλικία, το φύλο, η εκπαίδευση, το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο, η διαμονή σε πόλη ή στην ύπαιθρο, καθώς και η στάση απέναντι στην Ε.Ε.. Το ένα τρίτο των συμμετεχόντων είναι νέοι ηλικίας 16–29 ετών. Έτσι, στη συζήτηση συναντιούνται διαφορετικές γενιές, συνθήκες ζωής και οπτικές.

Οι συμμετέχοντες φέρνουν τις δικές τους εμπειρίες. Για να μπορούν να συζητήσουν ενημερωμένα, τους παρέχονται πληροφορίες, καθοδήγηση και γλωσσική υποστήριξη. Η διαδικασία τούς δίνει χρόνο να κατανοήσουν το θέμα, να ακούσουν άλλες απόψεις και να δουλέψουν πάνω σε προτάσεις.

Πώς η συζήτηση γίνεται σύσταση

Η δουλειά γίνεται σε μικρές ομάδες, περίπου 12 ατόμων, αλλά και σε συνεδριάσεις ολομέλειας, με την υποστήριξη συντονιστών. Οι συμμετέχοντες μπορούν να εξετάσουν ένα ζήτημα από διαφορετικές πλευρές και να επανέλθουν στις ιδέες που έχουν ήδη καταθέσει.

Η διαδικασία οργανώνεται σε τρία στάδια. Στην πρώτη συνεδρίαση προκύπτουν οι αρχικές ιδέες και εντοπίζονται οι προσεγγίσεις που αξίζει να εξεταστούν περισσότερο. Στη δεύτερη, οι πολίτες της επεξεργάζονται και αρχίζουν να διαμορφώνουν συστάσεις. Στην καταληκτική συνεδρίαση οριστικοποιούν τα συμπεράσματά τους και τα υποβάλλουν στην Επιτροπή.

Οι συστάσεις αυτές αποτελούν υλικό που η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη κατά τη διαμόρφωση πολιτικών και πρωτοβουλιών. Η συμμετοχή προσφέρει στους πολίτες έναν άμεσο τρόπο να συνεισφέρουν στη συζήτηση: να εξηγήσουν τι θεωρούν σημαντικό, να αναδείξουν δυσκολίες και να προτείνουν αλλαγές. Η διαμόρφωση και η λήψη των τελικών αποφάσεων παραμένουν ευθύνη των αρμόδιων ευρωπαϊκών θεσμών.

Προηγούμενες ομάδες έχουν ασχοληθεί με θέματα όπως ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός, η ενεργειακή απόδοση και η προετοιμασία για κρίσεις. Ζητήματα με πρακτική σημασία για τα νοικοκυριά, τις δημόσιες Αρχές και τις επιχειρήσεις.

Η δημοκρατία υπό πίεση

Στο επίκεντρο της τρέχουσας ομάδας βρίσκεται η δημοκρατική ανθεκτικότητα. Ο όρος περιγράφει την ικανότητα της δημοκρατίας να αντέχει απειλές και κρίσεις, διατηρώντας τις ελεύθερες εκλογές, το κράτος δικαίου, τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δυνατότητα των πολιτών να συμμετέχουν στον δημόσιο βίο.

Η συζήτηση συνδέεται με καθημερινά ερωτήματα: Πώς βρίσκουμε αξιόπιστες πληροφορίες; Πώς αξιολογούμε όσα διαβάζουμε στο διαδίκτυο; Αισθανόμαστε ότι οι θεσμοί μάς ακούν; Έχουμε ευκαιρίες να συμμετέχουμε στις συζητήσεις που μας αφορούν;

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ασπίδας Δημοκρατίας, η οποία περιλαμβάνει την προστασία του χώρου της ενημέρωσης, την ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών και των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και τη συμμετοχή των πολιτών. Η ομάδα θα διατυπώσει συστάσεις που θα τροφοδοτήσουν το έργο της Επιτροπής για την ενίσχυση της δημοκρατίας στην Ευρώπη.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τρεις συνεδριάσεις: στις Βρυξέλλες στις 18–20 Σεπτεμβρίου 2026, διαδικτυακά στις 16–18 Οκτωβρίου και ξανά στις Βρυξέλλες στις 20–22 Νοεμβρίου. Στην καταληκτική συνεδρίαση προβλέπεται η οριστικοποίηση των συστάσεων και η παρουσίαση των επόμενων βημάτων για την αξιοποίησή τους.

Η συζήτηση είναι ανοικτή

Η Πλατφόρμα Συμμετοχής των Πολιτών δίνει τη δυνατότητα συμμετοχής και πέρα από τις επιλεγμένες ομάδες. Όποιος βρίσκεται στην Ε.Ε. μπορεί να καταθέσει ιδέες, να διαβάσει προτάσεις άλλων, να τις σχολιάσει και να υποστηρίξει εκείνες με τις οποίες συμφωνεί.

Η συμμετοχή είναι δυνατή και στις 24 επίσημες γλώσσες της Ε.Ε., επομένως και στα ελληνικά. Ένας πολίτης στην Κύπρο μπορεί να μοιραστεί μια εμπειρία ή μια πρόταση και να τη συζητήσει με ανθρώπους που ζουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Η ανοικτή συζήτηση για τη δημοκρατική ανθεκτικότητα καλύπτει την πρόσβαση σε αξιόπιστη ενημέρωση, την αναγνώριση της παραπληροφόρησης, τη γνώση των δικαιωμάτων των πολιτών και τη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων. Οι συνεισφορές τροφοδοτούν το έργο των ομάδων και ευρύτερες συζητήσεις για τη διαμόρφωση ευρωπαϊκών πολιτικών.

Σύμφωνα με το δημοσιευμένο χρονοδιάγραμμα, η διαδικτυακή συζήτηση διαρκεί από τον Μάιο έως τον Δεκέμβριο του 2026. Για το 2027 προβλέπεται ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τις δράσεις πολιτικής που επηρεάστηκαν από τις συνεισφορές και τις συστάσεις τους.

Συμμετοχή και στην Κύπρο

Στην Κύπρο, η πλατφόρμα περιλάμβανε την εκδήλωση «Young Voices on Europe’s Future Matters», του Europe Direct Λεμεσού–Πάφου, που έλαβε χώρα στις 16 Σεπτεμβρίου 2026 στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Η δράση συνδύαζε την παρακολούθηση της ομιλίας για την Κατάσταση της Ένωσης με συζήτηση νέων για το μέλλον της Ευρώπης, δίνοντας ένα τοπικό παράδειγμα συμμετοχής στον ευρωπαϊκό διάλογο.

Πάρε μέρος στη συζήτηση

Θέλεις να έχεις λόγο στο μέλλον της δημοκρατίας στην Ευρώπη; Μπες στην Πλατφόρμα Συμμετοχής των Πολιτών, μοιράσου τις ιδέες σου, σχολίασε προτάσεις άλλων και συνέβαλε στη συζήτηση που θα τροφοδοτήσει τις επόμενες Ομάδες Ευρωπαίων Πολιτών.

Πλατφόρμα Συμμετοχής των Πολιτών