Offcanvas
Offcanvas
Το Ιράν είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο σε κελυφωτά φιστίκια
Σε υψηλό οκταετίας έχει εκτοξεύσει ο πόλεμος στο Ιράν τις τιμές των κελυφωτών φιστικιών, διαταράσσοντας τον εφοδιασμό σε μια περίοδο που ανεβαίνει κατακόρυφα η ζήτηση των καταναλωτών για τρόφιμα με βάση τα αυτά.
«Είναι σαν τζόγος — δεν ξέρουμε σε ποια τιμή να πουλήσουμε», δήλωσε στους FT ο Behnam Heydaripour, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας χονδρικής Borna Foods με έδρα το Λονδίνο.
Το Ιράν αποτελεί περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής φιστικιών και έχει φτάσει κάποιες χρονιές να πραγματοποιεί έως και 25% – 30% των παγκόσμιων εξαγωγών, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ.
Ωστόσο, οι έμποροι αναφέρουν ότι η διακίνηση της παραγωγής της χώρας έχει γίνει όλο και πιο δύσκολη, καθώς ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν διαταράσσει την εφοδιαστική αλυσίδα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
«Ο πόλεμος έχει εντείνει τους υπάρχοντες περιορισμούς, αντί να δημιουργήσει νέους από το μηδέν», δήλωσε ο Nick Moss, αναλυτής της Expana, προσθέτοντας ότι τα προβλήματα «συσσωρεύονται το ένα πάνω στο άλλο».
Σύμφωνα με την Expana, οι τιμές του φιστικιού ανέβηκαν στα 4,57 δολάρια περίπου ανά λίβρα τον Μάρτιο, το υψηλότερο επίπεδο από το 2018. Η ζήτηση τροφοδοτήθηκε εν μέρει από την παγκόσμια μόδα της «σοκολάτας Ντουμπάι», που συνέβαλε στην ευρύτερη άνθηση της ζήτησης προϊόντων με γεύση φιστικιού.
Πίεση… πάνω στην πίεση
Ωστόσο, η προσφορά βρισκόταν ήδη υπό πίεση πριν από τον πόλεμο. Οι συγκομιδές το 2025 στους κύριους παραγωγούς, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, της Τουρκίας και του Ιράν, ήταν χαμηλότερες από τις προσδοκίες, με τη σοδειά του Ιράν να πλήττεται από την ξηρασία.
Οι εξαγωγές του Ιράν περιορίστηκαν επίσης από τις κυρώσεις και τις εσωτερικές αναταραχές. Οι περιοδικές διακοπές των επικοινωνιών φέτος δυσχέραναν τον συντονισμό των πωλήσεων των εξαγωγέων με τους διεθνείς αγοραστές, επιβραδύνοντας τη ροή των εμπορευμάτων ακόμη και πριν από την έναρξη των συγκρούσεων.
Ο πόλεμος έχει επιδεινώσει αυτά τα προβλήματα. Οι ναυτιλιακές εταιρείες έχουν ακυρώσει ή αναδρομολογήσει πλοία, με αποτέλεσμα την καθυστέρηση των φορτίων και την αύξηση του κόστους. Οι μεταφορές φιστικιών προς βασικές αγορές, όπως η Μέση Ανατολή και η Ινδία, έχουν αντιμετωπίσει σοβαρές διαταραχές.

«Τα προβλήματα είναι διαχειρίσιμα προς το παρόν», δήλωσε ο Moss, αλλά έχουν «ουσιαστικές επιπτώσεις στον χρονικό προγραμματισμό και στο κόστος».
Η εκεχειρία έχει σταματήσει τις μάχες προς το παρόν, αλλά τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν εξακολουθούν να επιβάλλουν αποκλεισμούς στα ζωτικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.
Η Μέση Ανατολή διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στο εμπόριο φιστικιών, λειτουργώντας όχι μόνο ως σημαντικός καταναλωτής αλλά και ως κόμβος διαμετακόμισης. Μεγάλες ποσότητες ιρανικών φιστικιών μεταφέρονται συνήθως μέσω χωρών όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Τουρκία πριν φτάσουν στους παγκόσμιους αγοραστές.
«Υπάρχει αυξημένη αβεβαιότητα σχετικά με το πόσα ιρανικά προϊόντα θα καταφέρουν να φτάσουν στις παγκόσμιες αγορές εάν ο πόλεμος συνεχιστεί», δήλωσε ο Moss.
Δύσκολη η αντικατάσταση
Η Borna Foods, η οποία αντλεί περίπου το 95% του κύκλου εργασιών της από τα φιστίκια, εισάγει από την Καλιφόρνια, την Ισπανία, την Τουρκία και το Ιράν και στη συνέχεια τα προμηθεύει σε παραγωγούς τροφίμων για χρήση σε προϊόντα όπως φιστικοβούτυρο και παγωτά.
Οι τιμές εισαγωγής στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν «αυξηθεί απότομα», δήλωσε ο Heydaripour, από περίπου 16 λίρες το κιλό πριν από τον πόλεμο σε περίπου 18,50 λίρες.
Η διαταραχή έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, δήλωσε ο Heydaripour. «Πλησιάζουμε το καλοκαίρι, και το καλοκαίρι παραδοσιακά έχουμε αυξημένες πωλήσεις λόγω του παγωτού».
Οι αγοραστές στρέφονται προς εναλλακτικούς προμηθευτές, ιδίως τις ΗΠΑ, οι οποίες αποτελούν περίπου το 40% της παγκόσμιας παραγωγής. Οι αμερικανοί εξαγωγείς έχουν ήδη πουλήσει το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων αποθεμάτων τους.
«Προσπαθούμε να αντικαταστήσουμε τα ιρανικά φιστίκια με φιστίκια άλλης προέλευσης, αλλά υπάρχει ένα πρόβλημα», δήλωσε ο Heydaripour. «Τα ιρανικά φιστίκια περιέχουν υψηλή περιεκτικότητα σε έλαιο σε σύγκριση με φιστίκια άλλης προέλευσης. Αυτό κάνει μεγάλη διαφορά στη γεύση».
Η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων αρχίζει να επηρεάζει τις τιμές. Οι έμποροι αναφέρουν απότομες αυξήσεις σε ορισμένες spot αγορές στη Μέση Ανατολή και την Ινδία.
«Εάν το ιρανικό προϊόν παραμείνει απρόσιτο για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, οι τιμές ενδέχεται να αντιμετωπίσουν συνεχή ανοδική πίεση», είπε ο Moss.
Ο Heydaripour παραμένει αισιόδοξος ότι τα ιρανικά προϊόντα θα επιστρέψουν: «Οι Ιρανοί πάντα βρίσκουν έναν τρόπο», είπε.
Πηγή: ot.gr