Offcanvas
Offcanvas
Ο Πρόεδρος του Νέου Συνδέσμου Περιπτερούχων Σπύρος Ξιναρής υποστηρίζει ότι η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει πως οι συνεχείς αυξήσεις φόρων στα καπνικά δεν μειώνουν απαραίτητα την κατανάλωση, αλλά μετακινούν μέρος της αγοράς προς το λαθρεμπόριο, πλήττοντας τα δημόσια έσοδα και τις μικρές επιχειρήσεις.
Ο Πρόεδρος του Νέου Συνδέσμου Περιπτερούχων Σπύρος Ξιναρής εμφανίζεται ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στην προτεινόμενη αναθεώρηση της Eυρωπαϊκής Oδηγίας για τη φορολόγηση των καπνικών προϊόντων.
Μιλώντας στο Economy Today, υπογραμμίζει ότι η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η συνεχής αύξηση των φόρων δεν οδηγεί απαραίτητα σε μείωση της κατανάλωσης, αλλά συχνά μετακινεί τη ζήτηση προς τη μαύρη αγορά. Στην περίπτωση της Κύπρου, σημειώνει, το πρόβλημα είναι ακόμη πιο έντονο, καθώς το παράνομο εμπόριο καπνικών προϊόντων εκτιμάται ήδη μεταξύ 25% και 30% της αγοράς, με σημαντικές επιπτώσεις τόσο στα δημόσια έσοδα όσο και στις νόμιμες επιχειρήσεις.
Την ίδια στιγμή, ο κλάδος των περιπτερούχων αντιμετωπίζει ήδη έντονες πιέσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι συνεχείς αυξήσεις φορολογίας εκτόξευσαν τις τιμές των καπνικών προϊόντων, ενώ περισσότερα από 600 περίπτερα έχουν κλείσει, γεγονός που αντιστοιχεί περίπου στο 40% του κλάδου. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, προειδοποιεί ότι μια νέα αύξηση των φόρων ενδέχεται να ενισχύσει περαιτέρω το λαθρεμπόριο και να επιταχύνει τη συρρίκνωση της νόμιμης αγοράς.
Πώς αξιολογείτε την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα καπνικά προϊόντα;
Η αναθεωρημένη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα καπνικά προτάσσει σαν δικαιολογία τη μείωση του καπνίσματος, την πάταξη του λαθρεμπορίου και την υγεία των πολιτών.
Στην ουσία όμως αποσκοπεί σε τρεις στόχους:
Πρώτον, την εξίσωση της φορολογίας σε όλα τα κράτη-μέλη αγνοώντας την οικονομική κατάσταση και το πρόβλημα του κόστους ζωής που μαστίζει την πλειοψηφία των πολιτών της Ε.Ε., στις αυξανόμενες τιμές σε προϊόντα και υπηρεσίες και τα προβλήματα στέγασης.
Κατά δεύτερο, αποσκοπεί στη μεταφορά σημαντικού μέρους των εσόδων από τον φόρο επί του καπνού από τα κράτη-μέλη στον κοινοτικό προϋπολογισμό.
Και τρίτο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά την εξουσία για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για την τροποποίηση των ελάχιστων ενωσιακών συντελεστών σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Υπάρχουν χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαφωνούν με την προσέγγιση αυτή;
Σαφέστατα, επειδή, είναι όχι μόνο αδύνατο αλλά και παράλογο να γίνεται προσπάθεια να εξισωθούν οι δασμοί των 21 χωρών με τις 6.
Η Σουηδή Υπουργός Οικονομικών Elisabeth Svantesson, στις 10 Ιουλίου 2025, καταδίκασε δημόσια την προτεινόμενη Οδηγία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη φορολογία του καπνού, χαρακτηρίζοντάς την «εντελώς απαράδεκτη» για τη σουηδική κυβέρνηση.
Διαφώνησε επίσης με προτάσεις που ανακατευθύνουν τα φορολογικά έσοδα στον προϋπολογισμό της Ε.Ε. αντί στα κράτη-μέλη και τόνισε ότι η φορολογία θα πρέπει να παραμείνει εθνική απόφαση και στρατηγική.
Την ίδια άποψη εξέφρασε και η πορτογαλική κυβέρνηση τονίζοντας ότι θα έχει άμεσο αντίκτυπο η αύξηση της τιμής, αποτελώντας κίνητρο για την αύξηση του παράνομου εμπορίου, γεγονός που συνιστά σφάλμα οικονομικής πολιτικής και θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στα φορολογικά έσοδα.
Αντίθεση εξέφρασαν επίσης η Ιταλία, η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Ρουμανία.
Οι χώρες που διαφωνούν υποστηρίζουν ότι, η φορολογική πολιτική για το κάπνισμα πρέπει να λαμβάνει υπόψη εθνικές στρατηγικές υγείας και διαφορετικές προσεγγίσεις σε προϊόντα νικοτίνης όπως το Σουηδικό Snus, τα Nicotine Pouches, τα Heated Tobacco, κ.τλ. που θεωρούνται εναλλακτικά προϊόντα μειωμένης βλάβης.
Όσον αφορά την πρόταση για να δοθεί εξουσία στην Ε.Ε. να τροποποιεί τους ελάχιστους ενωσιακούς συντελεστές, θα πρέπει να παραμείνει εθνική απόφαση και στρατηγική. Δεν δύναται να επιτρέπεται στην Κομισιόν να αποφασίζει για το ύψος και κάθε πότε θα αλλάζει η φορολογία στις χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ποια είναι η εμπειρία από την υψηλή φορολόγηση των καπνικών προϊόντων;
Το μοντέλο της υψηλής φορολόγησης τσιγάρων για μείωση της χρήσης φαίνεται να καταρρίπτεται λόγω της προηγούμενης ουσιαστικά εμπειρίας.
Όχι μόνο δεν αποδίδει τους καρπούς που οι κυβερνήσεις αναμένουν, αλλά αντίθετα σπρώχνει τους καταναλωτές προς τη μαύρη αγορά και εν τέλει τα κράτη χάνουν φορολογικά έσοδα μερικών δισεκατομμυρίων ευρώ.
Το λαθρεμπόριο διενεργείται σε όλες τις χώρες κυρίως από οργανωμένα κυκλώματα και όχι μόνο.
Στην ημικατεχόμενη μας πατρίδα το λαθρεμπόριο ανέρχεται στο 25 – 30 % και νομίζω ότι όλοι αντιλαμβανόμαστε τι σημαίνει αυτό. Απώλεια εσόδων από το κράτος και μειωμένες πωλήσεις από τους επαγγελματίες.
Πώς επηρεάζει το φαινόμενο αυτό την Κύπρο;
Σε συνέντευξη που έδωσε στο Philenews η Γενική Διευθύντρια της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης ανέφερε ότι το λαθρεμπόριο προϊόντων καπνού αποτελεί ένα σταθερό ζήτημα σε ολόκληρη την Ε.Ε. και παρουσιάζει αυξητική τάση.
Στην Κύπρο γνωρίζουμε ότι το λαθρεμπόριο κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής είναι ένα μακροχρόνιο πρόβλημα. Πλήττει τα δημόσια οικονομικά, υπονομεύει τη δημόσια υγεία και δημιουργεί πηγές εσόδων για εγκληματικές ομάδες.
Πώς επηρεάζεται ο κλάδος των περιπτερούχων γενικά από τις φορολογικές αυξήσεις;
Ο Νέος Σύνδεσμος Περιπτερούχων (ΝΕ.ΣΥ.ΠΕ.) που αποτελεί τον θεματοφύλακα των καλώς νοούμενων συμφερόντων των μελών του και που είναι ο κυριότερος Εκπρόσωπος των Επιχειρήσεων του κλάδου, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αυξηθούν οι φόροι στα καπνικά προϊόντα γιατί η αγορά θα μετακινηθεί προς το παράνομο εμπόριο.
Οι συνεχείς αυξήσεις φορολογίας από το 2010 εκτόξευσαν τις τιμές σε δυσθεώρητα ύψη, ενώ αντιστρόφως ανάλογα μειώθηκαν τα ήδη περιορισμένα κέρδη μας, καθώς και η επισκεψιμότητα.
Το αποτέλεσμα είναι να οδηγηθούν σε κλείσιμο πάνω από 600 περίπτερα, κάτι που αντιστοιχεί περίπου στο 40% του κλάδου.
Τα καπνικά προϊόντα για τα περίπτερα δεν είναι ένα κερδοφόρο προϊόν. Είναι όμως ένα προϊόν που βοηθά στην προσέλκυση αγοραστών και την πώληση άλλων προϊόντων που κρατούν τις μικρές επιχειρήσεις ζωντανές.
Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις μιας νέας αύξησης των φόρων;
Η αύξηση των φόρων στα καπνικά θα επηρεάσει τα περίπτερα:
- Θα διπλασιαστεί η ανάγκη κεφαλαίου κίνησης για λιγότερο όγκο πωλήσεων.
- Η αύξηση των φόρων, άρα η αύξηση λιανικής τιμής, δεν αυξάνει το ποσοστό κέρδους λόγω μιας άλλης άδικης νομοθεσίας.
- Θα αυξηθεί η ζήτηση για λαθραία τσιγάρα και θα μειωθεί η επισκεψιμότητα.
- Θα υπάρξει περαιτέρω συρρίκνωση του κλάδου με κίνδυνο απώλειας θέσεων εργασίας και κλείσιμο επιχειρήσεων.
Θέλω να πιστεύω ότι η αύξηση των τιμών και το αμφίβολο περιθώριο κέρδους δεν θα βάλει σε πειρασμό και τους επαγγελματίες να στραφούν στην παρανομία.
Τι περιμένετε από την Κυβέρνηση να πράξει, λαμβάνοντας υπόψη ότι διανύουμε και την Κυπριακή Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Είναι με μεγάλη μας έκπληξη που πληροφορηθήκαμε, από δημοσιεύματα που έχουν διαρρεύσει, την πρόταση που έχει κάμει η δική μας πλευρά, σαν προεδρεύουσα χώρα, που ουσιαστικά υιοθέτησε την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τη στιγμή που η συντριπτική πλειοψηφία των χωρών, 20 από τις 27, διαφωνούν με αυτήν την πρόταση.
Η Κύπρος σαν προεδρεύουσα χώρα, αν θέλει να συμβάλει και να κλείσει αυτή η συμφωνία θα έπρεπε να διαβουλευθεί πρώτα με τες 20 χώρες που έχουν σήμερα παρόμοιους φορολογικούς συντελεστές όπως και η Κύπρος.
Είναι μέγα λάθος που όπως φαίνεται, έχει υποκύψει στις πιέσεις της επιτροπής, καθώς και από χώρες όπως η Γαλλία, που όταν έκανε το λάθος και αύξησε τους φόρους, το λαθρεμπόριο ξεπέρασε το 30%. Έκτοτε θέλει να κάνουν το ίδιο λάθος και οι άλλοι εταίροι στην Ε.Ε., επειδή δεν μπορεί να κάνει βήμα πίσω και να παραδεχτεί την αποτυχία της.
Τα καπνικά προϊόντα ήδη φορολογούνται με ψηλές φορολογίες και μια περαιτέρω αύξηση είναι άδικη και άκαιρη. Άποψή μας είναι ότι δεν θα πρέπει να γίνει καμιά αλλαγή στους υφιστάμενους συντελεστές. Αυτό που πρέπει να γίνει είναι μια επικαιροποίηση της εθνικής νομοθεσίας για να συμπεριληφθούν τα νέα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά και σε πολλές περιπτώσεις παράνομα και αμφιβόλου ποιότητας.
Θεωρούμε, λοιπόν, ότι λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών στην Κύπρο θα πρέπει να ζητηθεί εξαίρεση από κάθε αύξηση στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα βιομηχανοποιημένα καπνά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
