Κυρίως διεθνείς εξαγορές με κυπριακές θυγατρικές – Πώς ελέγχονται οι επενδυτές και τι ζητά να γνωρίζει η Βουλή.

Του Ξένιου Μεσαρίτη

Περίπου δέκα υποθέσεις ξένων επενδύσεων έχουν μέχρι σήμερα απασχολήσει τον μηχανισμό ελέγχου των ΑΞΕ, σε τομείς που περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, την εκπαίδευση, την κυβερνοασφάλεια, το λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης και τις τεχνολογίες και τον εξοπλισμό διπλής χρήσης.

Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν κατά τη σημερινή συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Θεσμών στο Θέμα προς εξέταση που κατέθεσε η βουλευτής του Δημοκρατικού Συναγερμού Νικολέττα Κωνσταντίνου.

Μαζί με την εικόνα των υποθέσεων που φτάνουν στις αρμόδιες αρχές, τέθηκαν ερωτήματα για την πληρότητα της πληροφόρησης, την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων και τη δυνατότητα κοινοβουλευτικής παρακολούθησης του μηχανισμού.

Όπως εξηγήθηκε, οι υποθέσεις συνδέονται κατά κύριο λόγο με διεθνείς εξαγορές. Μια εταιρεία εξαγοράζεται στο εξωτερικό και η Κύπρος εμπλέκεται λόγω κυπριακής θυγατρικής της. Η ίδια συναλλαγή μπορεί έτσι να κοινοποιείται σε περισσότερα κράτη μέλη όπου δραστηριοποιείται ο όμιλος.

Πώς εξετάζονται οι επενδυτές

Το Υπουργείο Οικονομικών ετοιμάζει τον φάκελο και κάθε εμπλεκόμενο υπουργείο διενεργεί τη δική του δέουσα επιμέλεια, καταθέτοντας στοιχεία και ενδεχόμενες ανησυχίες. «Δεν είναι αυτόματες οι διαδικασίες», ανέφερε η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Ελένη Απέγητου, εξηγώντας ότι κάθε υπουργείο εξετάζει την επένδυση από τη δική του πλευρά.

Η Συμβουλευτική Επιτροπή συγκροτείται από εκπροσώπους επτά υπουργείων, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η εισήγηση του υπουργείου στην αρμοδιότητα του οποίου εμπίπτει η επένδυση. Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών, Έλενα Ζαχαριάδου, υποστήριξε ότι το πλαίσιο καθορίζει τα κριτήρια και τις απαιτούμενες πληροφορίες. «Ο νόμος από μόνος του δίνει μια σαφήνεια στο πλαίσιο ελέγχου», σημείωσε.

Στο σκέλος της προέλευσης της χρηματοδότησης, η προϊσταμένη της ΜΟΚΑΣ, Μαρία Κυρμίζη-Αντωνίου, επισήμανε ότι η αρμόδια αρχή θα μπορούσε να ζητά ενημέρωση για τυχόν υποθέσεις ύποπτων συναλλαγών ή ξεπλύματος που συνδέονται με τους ενδιαφερόμενους επενδυτές. Η ΜΟΚΑΣ δεν είναι μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής.

Διαθέσιμη να παρέχει πληροφορίες δήλωσε και η Αστυνομία, αναφερόμενη στα δικά της αρχεία και στην πρόσβαση σε στοιχεία μέσω Europol και Interpol. Από πλευράς ΥΠΟΙΚ αναφέρθηκε ότι υπάρχει δυνατότητα αναζήτησης πληροφοριών από τις αρμόδιες υπηρεσίες για τις ανάγκες του ελέγχου.

Το ερώτημα για τις επενδύσεις στην Υγεία

Στους επιμέρους τομείς εφαρμογής του μηχανισμού, η Ειρήνη Χαραλαμπίδου έθεσε το ζήτημα της συγκέντρωσης ξένων επενδυτών στην Υγεία, υποστηρίζοντας ότι οι σχετικές επενδύσεις δεν είχαν ελεγχθεί.

Της εξηγήθηκε ότι οι εξαγορές στον τομέα της Υγείας έγιναν πριν καν να περάσει η νομοθεσία που αφορά τον έλεγχο των ΑΞΕ στην Κύπρο, ενώ σημειώθηκε ότι η Κύπρος πέρασε τον κανονισμό από τις τελευταίες από τις ευρωπαϊκές χώρες.

Για τη σχέση του ελέγχου ΑΞΕ με άλλες διαδικασίες έγκρισης, από πλευράς Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου ο Παντελής Χριστοφίδης επεσήμανε ότι μια θετική απόφαση αρχής ανταγωνισμού δεν δεσμεύει τον μηχανισμό. Μια συναλλαγή μπορεί να έχει λάβει έγκριση για σκοπούς ανταγωνισμού και να μην εγκριθεί κατά την εξέτασή της με κριτήρια ασφάλειας και δημόσιας τάξης.

Οι δηλώσεις συμφερόντων και η ενημέρωση της Βουλής

Στο σκέλος της διαφάνειας, η Νικολέττα Κωνσταντίνου ζήτησε διευκρινίσεις για τις δικλίδες αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων για τους δημόσιους λειτουργούς.

 Από πλευράς ΥΠΟΙΚ αναφέρθηκε ότι οι ιδιώτες που καλούνται να συνεισφέρουν στην εξέταση υποθέσεων υποβάλλουν δήλωση μη ύπαρξης σύγκρουσης συμφερόντων και εμπιστευτικότητας.

Για τους δημόσιους λειτουργούς, η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας, Ελένη Συμεωνίδου, παρέπεμψε στις υποχρεώσεις αμεροληψίας που διέπουν τη δημόσια υπηρεσία.

Η κ. Κωνσταντίνου έθεσε επίσης την ανάγκη αξιολόγησης των αποτελεσμάτων των επενδυτικών πρωτοβουλιών, των κινήτρων και τυχόν δημόσιας χρηματοδότησης. Στο σημείο αυτό, το ΥΠΟΙΚ διευκρίνισε ότι η αποτίμηση της παραγωγικότητας και των οικονομικών επιδόσεων βρίσκεται εκτός της αρμοδιότητας του συγκεκριμένου μηχανισμού.

Ως προς την ενίσχυση των διαδικασιών, το Υπουργείο δήλωσε ανοικτό στη συζήτηση πρόσθετων ρυθμίσεων. Αντίστοιχα, ανέφερε ότι το ενδεχόμενο πρόσθετης ενημέρωσης της κοινοβουλευτικής Επιτροπής μπορεί να εξεταστεί σε συνεννόηση με τη Νομική Υπηρεσία.