Ο νέος έλεγχος της ΕΥ κατέδειξε ότι, παρά τη δημοσιοποίηση του θέματος με προηγούμενη έκθεση της Ελεγκτικής, το κράτος δεν κατόρθωσε να επιβάλει τον νόμο

«Σοβαρές αδυναμίες» στην άσκηση πολεοδομικού και οικοδομικού ελέγχου διαπιστώνονται εκ νέου σε ό,τι αφορά κτήριο δημόσιας χρήσης στην επαρχία Λευκωσίας, το οποίο λειτουργεί ως μουσικοχορευτικό κέντρο δεξιώσεων και κάνει λόγο για ένα «αργό και αναποτελεσματικό μοντέλο, το οποίο είναι ενδεικτικό της αδυναμίας ή/και δυστοκίας του κράτους να επιβάλει άμεσα και αποτελεσματικά το νόμο».

Σε δημιουργία συνθηκών άνισου ανταγωνισμού «αφού οι παρανομούντες αποκτούν συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των νομοταγών», αναφέρεται ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, σημειώνοντας παράλληλα ότι «αυτό εκπέμπει ιδιαίτερα αρνητικά μηνύματα, κάτι που σταδιακά διαβρώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος».

Η Ελεγκτική Υπηρεσία, η οποία εξέδωσε το 2025 Ειδική Έκθεση για την αδειοδότηση του εν λόγω κτηρίου, επανέρχεται σήμερα με Υπόμνημα εξετάζοντας τι ακολούθησε μετά τη δημοσιοποίηση της Έκθεσης και, κυρίως, κατά πόσο το κράτος κατόρθωσε, έστω και εκ των υστέρων, να αποκαταστήσει τη νομιμότητα.

Η ΕΥ τονίζει ότι  «διαπιστώνονται εκ νέου, σοβαρές αδυναμίες στην άσκηση πολεοδομικού και οικοδομικού ελέγχου» και κάνει λόγο για ένα «αργό και αναποτελεσματικό μοντέλο, το οποίο είναι ενδεικτικό της αδυναμίας ή/και δυστοκίας του κράτους να επιβάλει άμεσα και αποτελεσματικά το νόμο».

«Ως αποτέλεσμα των αδυναμιών αυτών, ουσιώδεις όροι που είχαν επιβληθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο το 2022 κατά την έγκριση της χορήγησης πολεοδομικής άδειας κατά παρέκκλιση, δεν έχουν υλοποιηθεί, το υποστατικό συνεχίζει να λειτουργεί από τον Οκτώβριο του 2023 χωρίς να τηρεί τους όρους χορήγησης της πολεοδομικής άδειας και της άδειας οικοδομής και οι αρμόδιες αρχές συνεχίζουν να απασχολούνται για εξέταση διαδοχικών αιτήσεων που αφορούν στην τροποποίηση βασικών όρων που είχαν τεθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο ως προαπαιτούμενα για την χορήγηση πολεοδομικής άδειας κατά παρέκκλιση», σημειώνει.

Τα πιο πάνω, υπογραμμίζει η ΕΥ, καταδεικνύουν «ένα αργό και αναποτελεσματικό μοντέλο, το οποίο είναι ενδεικτικό της αδυναμίας ή/και δυστοκίας του κράτους να επιβάλει άμεσα και αποτελεσματικά το νόμο».

Όπως αναφέρει, «με βάση τα αποτελέσματα του ελέγχου, η απάντηση στο βασικό ερώτημα του παρόντος Υπομνήματος είναι αρνητική. Παρά τις ενέργειες που έγιναν μετά τη δημοσίευση της Ειδικής Έκθεσης, δεν επιτεύχθηκε μέχρι την ολοκλήρωση του ελέγχου η αποτελεσματική αποκατάσταση της νομιμότητας».

Εξάλλου, στον προλογισμό του ο Γενικός Ελεγκτής σημειώνει ότι η περίπτωση δεν είναι μεμονωμένη, αλλά την επέλεξαν  ωστόσο, επειδή είχε ήδη ελεγχθεί, δημοσιοποιηθεί και τύχει ευρείας δημοσιότητας.

Αποτελεί, επομένως, αναφέρει, ουσιαστική δοκιμασία της ικανότητας του κράτους να αντιδρά όταν μια παρανομία είναι γνωστή τόσο στις αρμόδιες αρχές όσο και στην κοινωνία. «Αν η νομιμότητα δεν αποκαθίσταται ούτε σε μια τέτοια περίπτωση, γεννάται εύλογος προβληματισμός για όσες δεν ελέγχονται ή δεν γίνονται ευρέως γνωστές», επισημαίνει ο κ. Παπακωνσταντίνου.

Ο έλεγχος της ΕΥ κατέδειξε ότι, παρά τη δημοσιοποίηση του θέματος, το κράτος δεν κατόρθωσε να επιβάλει τον νόμο.

«Η αποστολή ειδοποιήσεων επιβολής, χωρίς τη λήψη άλλων μέτρων, δεν οδήγησε σε ουσιαστική αποκατάσταση της νομιμότητας. Η πρακτική του κράτους να εξετάζει και να αδειοδοτεί εκ των υστέρων αυθαίρετες αναπτύξεις συνιστά αντιπαραγωγικό μοντέλο, το οποίο οδηγεί σε περιπτώσεις όπως η παρούσα, όπου μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί έξι αιτήσεις για πολεοδομική άδεια και φαίνεται να λειτουργεί ως δικαιολογία από τις αρμόδιες αρχές για την μη λήψη διοικητικών ή/και δικαστικών μέτρων», αναφέρει ο ΓΕ.

Τονίζει ότι ο προβληματισμός της Υπηρεσίας, εντείνεται από τις χαμηλές προβλεπόμενες ποινές για πολεοδομικές και οικοδομικές παραβάσεις καθώς και από τις καθυστερήσεις στην εκδίκαση των υποθέσεων, που ενδέχεται να καθιστούν την παράνομη έναρξη οικοδομικών εργασιών πρακτικά χωρίς ουσιαστικές συνέπειες.

Επιπλέον, αναφέρει, η απόσυρση δικαστικών υποθέσεων από τις αρμόδιες αρχές, όταν εξασφαλίζεται εκ των υστέρων άδεια οικοδομής, αποδυναμώνει την εφαρμογή της νομοθεσίας και περιορίζει τον αποτρεπτικό της χαρακτήρα.

Παράλληλα, σημειώνει  ο ΓΕ, η όλη κατάσταση δημιουργεί συνθήκες άνισου ανταγωνισμού αφού οι παρανομούντες αποκτούν συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των νομοταγών.

«Αυτό εκπέμπει ιδιαίτερα αρνητικά μηνύματα, κάτι που σταδιακά διαβρώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος», αναφέρει.

Προσθέτει ότι «ο ισχυρισμός ότι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο δεν παρέχει επαρκή εργαλεία για δραστικότερη παρέμβαση, ακόμη και αν ευσταθεί, δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη δικαιολογία».

«Οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να αξιοποιούν πλήρως τα διαθέσιμα μέσα και, όπου αυτά αποδεικνύονται ανεπαρκή, να επιδιώκουν έγκαιρα την ενίσχυσή τους μέσω προτάσεων προς την νομοθετική εξουσία», τονίζει.

Σε αντίθετη περίπτωση, λέει ο κ. Παπακωνσταντίνου, η περιορισμένη και επιφανειακή διαχείριση από τις αρμόδιες αρχές ουσιαστικά συντηρεί τις παρανομίες και οδηγεί, πέραν των άλλων, σε σπατάλη δημόσιων πόρων για τη συνεχή αντιμετώπιση των συνεπειών τους.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία συστήνει όπως ο  ΕΟΑ αξιοποιήσει, χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, τα προβλεπόμενα από τη νομοθεσία μέτρα επιβολής όπου εξακολουθεί να υφίσταται μη συμμόρφωση και όπως η εξέταση νέων αιτήσεων να μη λειτουργεί από μόνη της ως λόγος αναστολής μέτρων επιβολής.

Συστήνει επίσης  να καθοριστεί σαφής διαδικασία και χρονοδιάγραμμα παρακολούθησης ειδοποιήσεων επιβολής και το ΥΠΕΣ να αξιολογήσει κατά πόσο το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο παρέχει επαρκή και αποτελεσματικά εργαλεία επιβολής και, όπου απαιτείται, να προωθήσει τροποποιήσεις και να επανεξεταστεί το ζήτημα λειτουργίας κτηρίων δημόσιας χρήσης χωρίς πιστοποιητικό έγκρισης.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Διαβάστε επίσης: Λ. Παναγιώτου: Στόχος της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης δεν πρέπει να είναι το χρονοδιάγραμμα αλλά το περιεχόμενο