Η Γενική Γραμματέας της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους, προειδοποιεί για πρόνοιες στην κυβερνητική πρόταση που δημιουργούν δυσμενέστερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης των μελλοντικών ασφαλισμένων, ασκεί κριτική στην ανεπαρκή αντιμετώπιση της φτώχειας και καταθέτει εισηγήσεις για τη μείωση του 12% και καθολική εφαρμογή των Ταμείων Προνοίας

Συνέντευξη στη Μαρία Καραΐσκου

Σημαντικές αδυναμίες και εκκρεμότητες εντοπίζει η ΠΕΟ στην κυβερνητική πρόταση τής συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, εκτιμώντας ότι δεν αντιμετωπίζεται ουσιαστικά η φτώχεια μεταξύ των χαμηλοσυνταξιούχων και εισάγονται δυσμενέστερες ρυθμίσεις για τους μελλοντικούς συνταξιούχους.

Η Γενική Γραμματέας της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους, σε συνέντευξή της στο Economy Today, σκιαγραφεί τις θέσεις της Συντεχνίας και τις βασικές ενστάσεις πάνω στην πρόταση της Κυβέρνησης. Μεταξύ άλλων, ζητά ουσιαστικότερη αντιμετώπιση της αναλογιστικής μείωσης του 12% και υποστηρίζει την καθολική επέκταση των Ταμείων Προνοίας ως αναγκαίο συμπλήρωμα του συνταξιοδοτικού συστήματος.

Ποια πρέπει να είναι τα βασικά χαρακτηριστικά και οι στόχοι ενός σύγχρονου συνταξιοδοτικού συστήματος; Σε ποιο βαθμό θεωρείτε ότι η προτεινόμενη μεταρρύθμιση ανταποκρίνεται σε αυτούς;

Ένα σύγχρονο συνταξιοδοτικό σύστημα οφείλει να έχει ως κεντρικούς στόχους την καθολική κάλυψη, την απόδοση επαρκών συντάξεων που να δίνουν τη δυνατότητα στα άτομα που βγαίνουν από την εργασία να ζουν με αξιοπρέπεια και ποιότητα και ταυτόχρονα να προστατεύει και να στηρίζει τον ασφαλισμένο σε όλη την πορεία του εργασιακού του βίου.

Τα μέσα για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι είναι ένα δυνατό δημόσιο κοινωνικά αλληλέγγυο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, ένα ισχυρό σύστημα κοινωνικής πολιτικής που να στηρίζει τους ευάλωτους χαμηλοσυνταξιούχους και ένας καθολικός 2ος Πυλώνας ο οποίος να λειτουργεί συμπληρωματικά στην εξασφάλιση επαρκούς εισοδήματος.

Οι προτάσεις που έδωσε η Κυβέρνηση μέχρι σήμερα οι οποίες αφορούν τον Πυλώνα 0 (σχέδιο χαμηλοσυνταξιούχων) και τον Νόμο για τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις (Πυλώνας 1) δεν οδηγούν στη δραστική αντιμετώπιση της φτώχειας ανάμεσα στους υφιστάμενους χαμηλοσυνταξιούχους. Αυτό προκύπτει κατά κύριο λόγο από το γεγονός ότι στο σχέδιο χαμηλοσυνταξιούχων το κριτήριο επιλεξιμότητας παραμένει πιο κάτω από το πραγματικό όριο της φτώχειας.

Παράλληλα οι προτεινόμενες αλλαγές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΤΚΑ) δεν αντιμετωπίζουν με επάρκεια τη μείωση του 12%, τη σύνταξη χηρείας σε άνδρες που η σύζυγός τους απεβίωσε πριν το 2018, ενώ εισάγονται και αλλαγές προς το δυσμενέστερο για τους μελλοντικούς συνταξιούχους.

Όσο δεν για τον Πυλώνα 2 ακόμα δεν έχει υπάρξει κατάληξη. Συμπερασματικά οι προτάσεις είναι ανεπαρκείς, ημιτελείς και προβληματικές σε ό,τι αφορά τις μελλοντικές γενιές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Υπ. Εργασίας: Συνταξιοδοτικό σύστημα τριών Πυλώνων μέχρι το τέλος της δεκαετίας – «Μεταρρύθμιση που ξεπερνά τις αντοχές του Ταμείου είναι ανεύθυνη»

Υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία της κυβερνητικής πρότασης που θεωρείτε ότι πρέπει να τροποποιηθούν πριν από την ψήφισή της; Ποιες είναι οι δικές σας «κόκκινες γραμμές»;

Εμείς έχουμε δύο βασικές συνιστώσες μέσα από τις οποίες κρίνουμε την πρόταση της Κυβέρνησης. Επάρκεια εισοδήματος για τους σημερινούς συνταξιούχους και η δεύτερη συνιστώσα να μην εισαχθούν πρόνοιες στον Νόμο περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων που να τον κάνουν δυσμενέστερο για τους σημερινούς εισφορείς, τους μελλοντικούς συνταξιούχους.Τεκμηριώσαμε πολύ συγκεκριμένα ότι υπάρχουν τέτοιες πρόνοιες, κάτι που ανάγκασε την Κυβέρνηση να έρθει με αλλαγές.

Η γραμμή για μας είναι μια και απλή, κοινωνικά δίκαιη και αποτελεσματική μεταρρύθμιση για τους σημερινούς συνταξιούχους που δεν θα οδηγεί όμως σε δυσμενέστερες προϋποθέσεις για τους μελλοντικούς συνταξιούχους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Α. Χαραλάμπους: Ανοικτές οι μακροχρόνιες προκλήσεις του συνταξιοδοτικού, καθοριστικός ο ρόλος των Ταμείων Προνοίας

Το νομοσχέδιο που προωθείται επικεντρώνεται στον Πυλώνα 1, με τις υπόλοιπες παρεμβάσεις να μετατίθενται για επόμενο στάδιο. Ποιες είναι οι θέσεις και οι εισηγήσεις σας για κάθε Πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος;

Για τον Πυλώνα 0, το σχέδιο των χαμηλοσυνταξιούχων, η κύρια διαφωνία μας με την πρόταση της Κυβέρνησης αφορά το γεγονός ότι το κριτήριο για να είναι κάποιος δικαιούχος στήριξης δεν είναι το όριο της φτώχειας όπως αυτό ορίζεται με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Μας είναι ακατανόητο το όριο της φτώχειας για ένα άτομο να είναι €1018 μηνιαίως (σε 13 συντάξεις και η εισήγηση να είναι για όριο επιλεξιμότητας τα €900. Ουσιαστικά αυτό σημαίνει να συνεχίσουμε να έχουμε φτωχούς συνταξιούχους.

Σ’ ό,τι αφορά τον Πυλώνα του ΤΚΑ έχουμε και εδώ σημαντικές διαφορές. Η τμηματική απόδοση των αυξήσεων σε πέντε χρόνια όπως ήταν η αρχική πρόθεση ήταν πολύ προβληματική. Σημειώνουμε τη νέα εξέλιξη που ανακοίνωσε ο Υπουργός για απόδοση των αυξήσεων στα τρία χρόνια.

Στο νομοσχέδιο έχουν μπει πρόνοιες που καθιστούν πιο αυστηρές τις προϋποθέσεις θεμελίωσης του δικαιώματος σε σύνταξη στο 63ο έτος. Έχουμε διαφωνία με τον στόχο της Κυβέρνησης, που είναι πολύ εμφανής με τις αλλαγές που προτείνει: η αυστηροποιήση των προϋποθέσεων για τους μελλοντικούς συνταξιούχους.

Προβληματικός είναι και ο τρόπος απόδοσης των αυξήσεων που όπως προτείνεται θα οδηγήσουν στο μέλλον σε απώλειες σε σχέση με το υφιστάμενο σύστημα.

Γενικά εμείς διαφωνούμε με πρόνοιες που είναι δυσμενέστερες σε σχέση με υφιστάμενο Νόμο. Για τον Πυλώνα 2 (Ταμεία Προνοίας) κεντρική μας εισήγηση είναι η καθολικότητα αυτού του ωφελήματος ως αναγκαίο συμπλήρωμα της επάρκειας των συντάξεων. Σε τούτη την κατεύθυνση πρώτη προϋπόθεση είναι η καθολική εφαρμογή των Ταμείων Προνοίας για όλους τους εργαζόμενους σε κλάδους που υπάρχουν Ταμεία Προνοίας.

Δεύτερο ζήτημα είναι η διαφύλαξη των ωφελημάτων των εργαζομένων που έχουν Ταμεία Προνοίας ως μέρος των συλλογικών τους συμβάσεων. Η δε καθολίκευση για μας είναι ξεκάθαρο ότι μπορεί να προέλθει με την υποχρεωτικότητα.

Ένα από τα ζητήματα που απασχολεί είναι η αναλογιστική μείωση του 12% όπου καταθέσατε πρόταση για περιορισμό του. Από την άλλη, τεχνοκράτες επισημαίνουν ότι μια τέτοια αλλαγή ενδέχεται να ενθαρρύνει την πρόωρη αφυπηρέτηση και να ασκήσει πιέσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα, σε μια περίοδο που ο πληθυσμός γηράσκει και που σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες τα όρια αφυπηρέτησης αυξάνονται. Παράλληλα, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο οι διαθέσιμοι πόροι θα ήταν προτιμότερο να κατευθυνθούν στην ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων. Πώς απαντάτε σε αυτούς τους προβληματισμούς και πώς τεκμηριώνετε την ανάγκη περαιτέρω περιορισμού της αναλογιστικής μείωσης του 12%;

Έχουμε διαφορετική ανάλυση και προσέγγιση. Το έτος συνταξιοδότησης ήταν και παραμένει το 65ο έτος. Το δικαίωμα σε σύνταξη στο 63ο προϋποθέτει συγκεκριμένα χρόνια εισφορών.

Το να μειώνεις εφόρου ζωής τη σύνταξη ενός ατόμου με πολλά χρόνια συμμετοχής στο σύστημα, το να μειώνεις τη σύνταξη εργαζόμενου που οι συνθήκες εργασίας του δεν του επιτρέπουν να εργάζεται μετά τα 63 δεν είναι κοινωνικά δίκαιο.

Αυτό που προτείνει η Κυβέρνηση για το 12% δεν θεωρούμε ότι είναι ολοκληρωμένο. Εμείς εισηγηθήκαμε διασύνδεση του ποσοστού αποκοπής με τα χρόνια συμμετοχής στο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης και αυτό να αφορά και το βασικό και αναλογικό μέρος της σύνταξης. 

Εισηγηθήκαμε επίσης ειδικές ρυθμίσεις για τους εργαζόμενους που οι συνθήκες εργασίας τους δεν τους επιτρέπουν να συνεχίσουν να εργάζονται μετά το 63ο έτος. Τέτοιες ρυθμίσεις υπάρχουν σε πολλά ασφαλιστικά συστήματα.

Η Κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο την ψήφιση της μεταρρύθμισης από την Ολομέλεια της Βουλής μέχρι το τέλος του 2026 και την εφαρμογή της από την 1η Ιανουαρίου 2027. Θεωρείτε εφικτό αυτό το χρονοδιάγραμμα, ώστε να επιτευχθούν οι απαραίτητες συγκλίσεις και να προχωρήσει μια ουσιαστική συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση;

Μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, νομοσχέδιο δεν έχει κατατεθεί στη Βουλή, η συζήτηση στο Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα συνεχίζεται και εκκρεμούν απαντήσεις από πλευράς Υπουργείου σε σημαντικά ζητήματα που θέσαμε και για τον Πυλώνα 0 και για τον Πυλώνα 1. Ακόμα συνεχίζεται σε επίπεδο τεχνικής επιτροπής η συζήτηση για τον Πυλώνα 2, η οποία πρέπει να οδηγηθεί στο Ε.Σ.Σ..

Το αν θα επιτευχθούν συγκλίσεις, το αν θα τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα σε μεγάλο βαθμό αφορά την Κυβέρνηση. Από την πλευρά μας και στο επίπεδο των συζητήσεων στο Ε.Σ.Σ. και όταν θα πάει στη Βουλή, αφετηρία αλλά και κριτήριο για τη στάση μας θα είναι αυτό που θα κατατεθεί, να απαντά στις ανάγκες των σημερινών συνταξιούχων και να μη θυματοποιεί τους νέους.
 

*Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε στο τεύχος Νοεμβρίου του περιοδικού Economy Today που κυκλοφόρησε 1/11

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΣΟΑΚ: Η αναβλητικότητα κοστίζει στις επόμενες γενιές – Αναγκαία μια σφαιρική συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση