«Οι Κύπριοι καταναλωτές επιδοτούν τις εξαγωγές χαλλουμιού;» – Πώς τοποθετούνται αιγοπροβατοτρόφοι, αγελαδοτρόφοι, τυροκόμοι και καταναλωτές

Ποικίλες αντιδράσεις και διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων προκάλεσαν τα ευρήματα της έρευνας της Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού (ΕΠΑ) για την αγορά γάλακτος στην Κύπρο. Αιγοπροβατοτρόφοι, αγελαδοτρόφοι, τυροκόμοι και καταναλωτές τοποθετήθηκαν επί των συμπερασμάτων της έρευνας και εξέφρασαν διαφορετικές απόψεις για τις στρεβλώσεις στην αγορά, τις τιμές του γάλακτος και τις συνθήκες ανταγωνισμού.

Η έρευνα, την οποία αποκάλυψε χθες η εφημερίδα «Φιλελεύθερος», αναδεικνύει σημαντικά ζητήματα που αφορούν τα περιθώρια κερδοφορίας, τη διαπραγματευτική ισχύ των παραγωγών και τις οικονομικές ισορροπίες στον τομέα παραγωγής και εμπορίας αιγινού, πρόβειου και αγελαδινού γάλακτος. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι τυροκόμοι ασκούν πιέσεις για χαμηλότερες τιμές πρώτης ύλης, προκειμένου να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους στο εξωτερικό. Ωστόσο, λόγω της ισχυρής διαπραγματευτικής θέσης της Παγκύπριας Οργάνωσης Αγελαδοτρόφων (ΠΟΑ), οι πιέσεις αυτές φαίνεται να μετακυλίονται στους αιγοπροβατοτρόφους, οι οποίοι διαθέτουν ασθενέστερη διαπραγματευτική ισχύ και είναι κατακερματισμένοι σε πολλές ομάδες παραγωγών.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «υπάρχει η εντύπωση ότι η χαμηλή τιμή του αιγοπρόβειου γάλακτος επιδοτεί την υψηλή τιμή του αγελαδινού».

Τα ευρήματα της έρευνας και τις προεκτάσεις τους σχολίασαν χθες στην Εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι» του ΣΙΓΜΑ ο Σωτήρης Καδής, πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών Αιγοπροβατοτρόφων, ο Νίκος Παπακυριακού, διευθυντής της Παγκύπριας Οργάνωσης Αγελαδοτρόφων, ο Μιχάλης Κούλλουρος, εκτελεστικός γραμματέας του Συνδέσμου Τυροκόμων Κύπρου και ο Μάριος Δρουσιώτης, πρόεδρος του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών.

Αιγοπροβατοτρόφοι: Τα λέγαμε εδώ και χρόνια

«Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι αυτά που λέγαμε εδώ και χρόνια, και παραβλέπονταν και από τους τυροκόμους και από το ίδιο το κράτος. Αν επιβεβαιωθούν, είναι αυτό που λέγαμε για χρόνια ότι οι αγελαδοτρόφοι είναι σε ζημιογόνα κατάσταση», ανέφερε ο πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών Αιγοπροβατοτρόφων, Σωτήρης Καδής.

Ερωτηθείς κατά πόσο η κατάσταση αυτή είναι αποτέλεσμα σκόπιμων ενεργειών ή διαμορφώνεται από τις απαιτήσεις της αγοράς, ο κ. Καδής υποστήριξε ότι αυτό γίνεται «επί σκοπού».

«Δεν μπορεί το αιγοπρόβειο γάλα να είναι από τα πιο φθηνά στην Ευρώπη, και το αγελαδινό να είναι πιο ακριβό, που σωστά είναι πιο ακριβό. Έπρεπε να υπάρχει μια ισορροπία», πρόσθεσε.

Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι «το ότι υπάρχει γάλα είναι προς τιμήν των αιγοπροβατοτρόφων».

Αγελαδοτρόφοι: Δεν μπορούν να θεωρηθούν απόλυτα τα συμπεράσματα

Ο Νίκος Παπακυριακού, διευθυντής της Παγκύπριας Οργάνωσης Αγελαδοτρόφων, σχολιάζοντας τα ευρήματα της έρευνας, ανέφερε ότι από αυτήν προκύπτουν ορισμένα συμπεράσματα, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν μπορούν να θεωρηθούν απόλυτα.

«Διότι με τον αφθώδη πυρετό, αλλά και στην καταγραφή του αιγοπρόβειου γάλακτος, επειδή πριν δεν καταγραφόταν το αιγοπρόβειο, φάνηκαν πολλές αλχημείες στον τομέα γενικά», είπε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, από τις 2.500 κτηνοτροφικές μονάδες που εμφανίζονταν να λειτουργούν, οι 700 δεν υπήρχαν στην πραγματικότητα, άλλες 800 διέθεταν το γάλα τους χωρίς να εκδίδουν τιμολόγια, ενώ μόλις 1.000 μονάδες λειτουργούσαν σε επαγγελματική βάση.

Πέραν αυτού, ο κ. Παπακυριακού ανέφερε ότι, κατά τη διαδικασία καταβολής των αποζημιώσεων για τον αφθώδη πυρετό, προέκυψαν επιπλέον ζητήματα σχετικά με την καταγραφή των ζώων, καθώς εμφανίστηκαν ζώα των οποίων η προέλευση δεν ήταν γνωστή.

Ανέφερε επίσης ότι υπήρχε σημαντική εμπορική δραστηριότητα στον τομέα του αιγοπρόβειου κρέατος, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν αποτυπωνόταν στους λογαριασμούς που εξέτασε η ΕΠΑ, καθώς τα σχετικά εισοδήματα δεν ήταν δηλωμένα.

Ως εκ τούτου, εξέφρασε την άποψη ότι η ΕΠΑ δεν μπορεί να εξαγάγει ασφαλή συμπεράσματα.

Αντίθετα, όπως ανέφερε ο κ. Παπακυριακού, στις μονάδες αγελαδοτροφίας δεν υπάρχει δυνατότητα απόκρυψης εσόδων, καθώς η συλλογή του γάλακτος γίνεται συλλογικά, ενώ ο τομέας βρίσκεται υπό τη συνεχή παρακολούθηση τόσο της ΕΠΑ όσο και του αρμόδιου Υπουργείου.

«Για αυτό και τα συμπεράσματα αυτά βγαίνουν με αυτόν τον τρόπο», είπε.

Τυροκόμοι: Η αγορά είναι ελεύθερη, οι τιμές αφορούν την κάθε εταιρεία

Από πλευράς του, ο εκτελεστικός γραμματέας του συνδέσμου Τυροκόμων, Μιχάλης Κούλλουρος, είπε ότι τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουν αλλάξει πολλά στον κλάδο.

«Υπήρχε και μια ανοδική τάση στις τιμές του γάλακτος, ωστόσο οι τιμές και οι συνεργασίες με τους κτηνοτρόφους αποτελούν ζητήματα που αφορούν τις εταιρείες. Τα θέματα τιμολόγησης δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του Συνδέσμου, καθώς απαγορεύεται να γίνεται οποιαδήποτε συζήτηση για θέματα τιμών σε επίπεδο Συνδέσμου», σημείωσε ο κ. Κούλλουρος.

Σχολιάζοντας το εύρημα της έρευνας, σύμφωνα με το οποίο η αγορά της τυροκομίας παρουσιάζει υψηλό βαθμό συγκέντρωσης, ενώ οι αγελαδοτρόφοι διαθέτουν ασθενή διαπραγματευτική θέση, με μόλις το 20% του γάλακτός τους να διακινείται μέσω οργανωμένων ομάδων παραγωγών, ανέφερε ότι τα ζητήματα που αφορούν τα τυροκομεία αποτελούν ευθύνη της κάθε εταιρείας ξεχωριστά, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η αγορά είναι ελεύθερη.

Καταναλωτές: Οι Κύπριοι πληρώνουν ακριβότερα το χαλλούμι για να στηρίζονται οι εξαγωγές

Ο πρόεδρος του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, Μάριος Δρουσιώτης, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για τα ευρήματα της έρευνας, σύμφωνα με τα οποία οι αιγοπροβατοτρόφοι καταγράφουν ζημιές ύψους 33 σεντ ανά λίτρο αιγινού γάλακτος και 38 σεντ ανά λίτρο πρόβειου.

«Εάν αυτό αληθεύει, είναι κακό για τους αιγοπροβατοτρόφους, επειδή επιβιώνουν από τις επιδοτήσεις. Αλλά εμείς, ως καταναλωτές, αν δεν υπάρξουν οι επιδοτήσεις, φανταστείτε πού θα φτάσουν οι τιμές των γαλακτοκομικών, εάν αυξηθούν κατά 33 και 38 σεντ. Μας τρομάζει αυτό το πράγμα», ανέφερε ο κ. Δρουσιώτης.

Όσον αφορά το εύρημα της έρευνας, σύμφωνα με το οποίο οι αιγοπροβατοτρόφοι βρίσκονται σε ασθενή διαπραγματευτική θέση έναντι των τυροκόμων, ο Μάριος Δρουσιώτης ανέφερε ότι ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών συμφωνεί με τη συγκεκριμένη διαπίστωση.

«Επειδή οι τυροκόμοι δεν μπορούν να πιέσουν το αγελαδινό γάλα, επειδή εκεί είναι ισχυρή η διαπραγματευτική τους δύναμη, έρχονται και πιέζουν για χαμηλές τιμές στο πρόβειο και αιγινό γάλα, και αυτό συμβαίνει. Η έκθεση λέει ότι το αιγινό και πρόβειο γάλα επιδοτεί το αγελαδινό, επειδή τους αναγκάζουν οι τυροκόμοι να πωλούν σε πιο χαμηλές τιμές. Εκείνο που θα ήθελα να προσθέσω εγώ, που δεν αναφέρεται στην έκθεση, είναι ότι δεν είναι μόνο οι αιγοπροβατοτρόφοι που επιδοτούν, αλλά επιδοτούν και οι καταναλωτές τις εξαγωγές χαλλουμιού. Δηλαδή, οι τυροκόμοι, στην προσπάθειά τους να έχουν χαμηλότερες τιμές για εξαγωγή του χαλλουμιού, έρχονται και ανεβάζουν τις τιμές του χαλλουμιού στην κυπριακή αγορά. Άρα, οι τιμές του χαλλουμιού στην κυπριακή αγορά επιδοτούν τις εξαγωγές», πρόσθεσε ο κ. Δρουσιώτης.

Αντιπαράθεση για τις τιμές στην Κύπρο και στο εξωτερικό

O εκτελεστικός γραμματέας του συνδέσμου Τυροκόμων, Μιχάλης Κούλλουρος, απαντώντας στις αναφορές του Μάριου Δρουσιώτη, είπε ότι περίπου το 85% της παραγωγής χαλουμιού προορίζεται για εξαγωγές.

«Οπότε δεν αντιλαμβάνομαι πώς οι εξαγωγές μπορούν να επηρεάσουν τις τιμές στην Κύπρο», ανέφερε ο κ. Κούλλουρος, για να προσθέσει ότι στο εξωτερικό οι καταναλωτές προτιμούν κυρίως το μεικτό χαλούμι ενώ στην Κύπρο το αιγοπρόβειο.

Ο πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών Αιγοπροβατοτρόφων, Σωτήρης Καδής, είπε ότι στην Κύπρο το χαλούμι πωλείται στις υπεραγορές από 17 μέχρι 23 ευρώ το κιλό το χαλούμι, ενώ στο εξωτερικό η τιμή είναι στα 7 ευρώ.

Καταληκτικά, ο πρόεδρος του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών αμφισβήτησε το συμπέρασμα της ΕΠΑ ότι δεν παρατηρούνται στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό, όπως καταγράφεται στην έκθεσή της. Σχολίασε επίσης επικριτικά και την εισήγηση της ΕΠΑ για στροφή προς το γάλα μακράς διάρκειας.